دانلود پایان نامه ارشد – خصوصیات سیستمی‌خانواده

1) تمام: خونواده به عنوان یک سیستم کلی، دارای خرده سیستم­ (نظام) های زن و شوهری[1]، والدین و فرزندان، خواهران و برادران می­باشه که هم این خرده سیستم­ ها با هم در ارتباط هستن و هم با عناصر بقیه سیستم­ ها و یا با تمام یک سیستم بیرونی در رفت و امد می­باشن. اصلی­ترین خرده سیستم خونواده، خرده سیستم زن و شوهری هست.

2) سازمان: خونواده به عنوان یک سیستم، دارای ساختار و سازمانه، همونجوریکه یک سیستم اهداف، مجموعه مراتب، رهبری، قوانین و مقررات و … داره، در خونواده هم کلیه امور بر مبنای رسیدن به هدف بوده که در این راه، روابط، تقسیم کار، مجموعه مراتب، رهبری، قوانین و مقررات و اطلاعات هست. طبق روش های مختلف رهبری راه حل ها، اولویت بندی و اهداف زندگی، امور مختلف به وسیله اعضای خونواده تنظیم شده، اجرا، نظارت و نظارت می گردند.

رهیافت سیستمی، تحقیقات خونواده رو متمرکز بر عمل های دوطرفه اعضای خونواده قلمداد می کنه.

3) مرز: خونواده به عنوان یک سیستم که دارای زیر مجموعه­ هایی با عنوان خرده سیستمه بوسیله مرز از بقیه سیستم­ ها و خرده سیستم­ ها جدا می­شه ورود و خروج در محدوده هر خرده سیستم و سیستم طبق شرایطیه که بوسیله مقررات مشخص شده و به عنوان مرز سیستم نام گذاری شده. هر چه مرز های یک سیستم انعطاف خود رو بیشتر یا کمتر کنن، تغییر و تغییرات هم کم و زیاد می­شن. سختی بیشتر از حد یا انعطاف زیاد باعث خراب کردن و لرزش سیستم می­شه استواری و حفظ یک سیستم بستگی به نوع مرز اون داره.

در درون خونواده، مرز ها چیزی روان شناختیه و به اموری مثل روابط کلامی و غیرکلامی بین افراد و موضوع­ های عاطفی مربوط می­شه. این که تعاملی خاص در خونواده کی حضور داره و کی بیرون از اون، نشون­دهنده مرز ها در خانواده. (بارکر، 1375)

واسه کارکرد مناسب اعضای خونواده، باید مرز های زیر منظومه­ ها (خرده نظام ها) روشن و مشخص باشه، طوری که اعضای هر زیر منظومه بتونن نقش­ ها رو بی مزاحمت اجرا کنن و با این حال، مرز ها تماس اعضای زیر منظومه رو با بقیه اجازه دهند.

از حیث انعطاف و سختی، در بعضی خونواده ­مرز ها بیشتر از حد خشک و انعطاف ناپذیر می­شه، طوری که رابطه بین زیر منظومه­ ها سخت می­شه و نقش حمایتی خونواده هم به درد نخور می­شه. این دو آخر رو بهم پیچیدگی و گسستگی نامیده می شن. تموم خونواده­ ها در یک نقطه از این امتداد قرار می­گیرند و در بیشتر اونا، هم مرز های نامشخص (به هم تنیده) و هم مرز های خیلی خشک دیده می­شه.

4) تعادل و برابری: سیستم خونواده هم مثل بقیه سیستم­ها، دارای خاصیتیه که سیستم رو به تعادل می­رساند تا بتونه باقی موندن خود رو حفظ کنه. وجود قوانین و مقررات و اطلاعات، در ایجاد تعادل در خونواده موثره. هر چه قوانین محکم­تر و عملی­تر باشه سلامت سیستم بیشتر حفظ می­شه. قوانین و مقررات، روش­ هایی هستن که افراد واسه رفتار خود انتخاب و طراحی می­کنن و به خاطر این، اصول کلی درون خونواده شکل می­گیرد.

از طرف دیگه نظام خونواده در مورد محیط بیرونی[2] هم از خود واکنش نشون می­بده. اینجا ما با یه جور فرانظام[3] سرو کار داریم که نظام خونواده نسبت به اون مکانیزمی بازخوردی نشون می­بده و سعی می­کنه تعادل نظام کلی خونواده رو درون مجموعه ای بزرگ­تر حفظ کنه.

مطلب مشابه :  اهداف و کارکرد های کتاب خانه های عمومی

طبق بعضی نظریه ها بهتره خونواده با رهیافتی دیالکتیکی[4] مطالعه شه چون که هر تعادل و توازنی در خونواده حالتی ناپایدار و گذرا[5] داره و همیشه عوامل خاصی وجود دارن که این تعادل رو بر هم می­زنند و باعث ایجاد تغییراتی در اون می­شن، در این تفکر خونواده با هم با پیوند ها با تقابل­ هایی هم روبروه که گریزی از هیچ یک از اونا نخواهد داشت. (سیبرن، 2003)

در بررسی خونواده، با دید سیستمی، کوچیک­ترین تغییر (اصلاح یا خراب کردن) در کوچیک­ترین جزیی از سیستم خونواده، تغییر در تمام اون رو به همراه داره.

2-20. تیپای خونواده

خونواده ها رو از دید میزان استواری و کیفیت روابط داخلی اونا، میشه به سه تیپ تقسیم نمود که هر یک ویژگیا، کارکرد ها و تاثیرات خاص خود رو داراس. این تیپ ها عبارتند از:

الف) خونواده گسسته[6]

ب) خونواده سست[7]

ج) خونواده متعادل[8]

2-20-1. خونواده گسسته

شکستن واحد خانوادگی یا جدا سازی بعضی از نقش های اجتماعی به دلیل اون که یک یا چند تن از عهده انجام تکالیف به دلیل نقش خود اون طور که باید و شاید بر نیآمده ان.

انواع پارگی خونواده به قرار زیره:

1) نبود ثبات: که میشه اون رو جزء انواع نبود موفقیت در اجرای نقش در خونواده به حساب اورد.

2) فسخ، جدایی، طلاق و ترک

3) خونواده درون تهی[9] که اعضای اون به زندگی با همدیگه ادامه میدن ولی روابط، و عمل دوطرفه[10] با همدیگه نداشته، از حمایت احساسی[11] همدیگه محرومند. این نوع خونواده ها رو با اصطلاح طلاق روانی[12] هم می شناسند.

4) غیبت غیر ارادی یکی از همسران

5) نبود موفقیت غیر ارادی در اجرای نقشه های اساسی (به دلیل امراض روانی، احساسی یا بدنی). (گود، 1973)

در این تیپ، خونواده به معنی واقعی وجود نداره.

2-20-2. خونواده سست

این نوع خونواده معمولا با عناوینی مثل خونواده سخت[13]، بی نظم و نامتعادل[14] هم شناخته می شه.

ویژگی های خونواده سست:

  1. خونواده سست، از هدف اصلی زندگی بازمانده و آرمانش رو از دست داده. سردی عاطفی جانشین ثبات لازم گردیده.
  2. در این خونواده، جایگاه و اهمیت بعضی اعضا، مشخص نبوده یا حفظ نگردیدهه. افراد در بی نقشی و سردرگمی و دودلی به سر برده انگیزه های ضعیفی دارن.
  3. فردای روشن و امید به زندگی [15] در ضعیف ترین حالت ممکن بوده و بعضی وقتا وجود نداره.
  4. مدیریت، جدا سازی شده، تصمیم گیری در اون خیلی زیاد سخته و پایه وظیفه ای که همون داشتن برنامهه غایب بزرگ بوده، فعالیت های این خونواده به دلیل نبود برنامه، بدون نتیجه.
  5. جاذبیت زندگی به میزان زیادی کاهش یافته و انگیزه زیادی واسه پای بندی اعضای اون به عهد زندگی وجود نداره.
  6. مسوولیت پذیری از پخش عادلان های بهره مند نیس و در قبال اجرای وظایف، برخورد مشوقانه صورت نمی گیرد.
  7. مشکلات و مسائل جزیی خیلی آسون به بحران[16] یا تشنج تبدیل می شه به بیان دیگر خونواده هر اون بر اثر یک اصطکاک جزیی اماده انفجار رفتاریه، بیشتر حریم ها شکسته و اماده فروپاشیه.
  8. انتقادهای اعضا از همدیگه به شکلی مستقیم، دائمی و غیر عادلانه[17] صورت میگیره.

لازم به ذکره که در تیپ خونواده سست، ساخت خونواده[18]  قابل بازسازی [19]  بوده و با بهره گیری از روش های درمانی به ویژه خونواده درمانی[20]  توانایی افراد واسه شکست دادن مشکلات افزایش می یابد و کم کم به الگوی خونواده متعادل نزدیک می شه.

2-20-3. خونواده متعادل

از این تیپ، با اصطلاحاتی مانند خونواده بهنجار [21]، متوازن [22] و موفق[23] هم یاد می شه.

مطلب مشابه :  خانه کودک با رویکرد بازی و خلاقیت -فضاهای باز

ویژگی های خونواده متعادل:

1) هر فرد در موقعیت واقعی[24] خود قرار گرفته و از طرف بقیه مورد حمایت و تایید [25] واقع می شه. نگاه افراد به همدیگه، تکمیلی، حمایتی و اصلاحیه. اغماض به موقع، تذکر به جا، حمایت قاطع و اصلاح کیفی رفتار ها و کارکرد ها هست.

2) احساسات [26]، مسوولیت ها[27] و امتیازات [28] بطور مساوی بین افراد پخش می شه و افراد هم کم کم می اموزند که در اجرای نقش های خود متعادل بوده و طبق رفت و امد مثبت رفتار کنن.

3) امنیت [29] و جذابیت کافی واسه افراد وجود داشته و چیزی بر دلبستگی به خونواده، ترجیح داده نمی شه. پایه رفتار ها بر حفظ حریم هاست بنابر این آسیبای جدی به خونواده وارد نمی شه.

4) مدیریت، متکی بر روابط انسانی و بهره مند از مشورت[30] و هماهنگی با افراد، اعمال می شه.

5) راه و روش مثبت به آدم، زندگی، نقش ها و آینده هست. بنابر این امید، احساس رشد و مهارت به فعلیت رساندن استعداد ها در اون زیاد دیده می شه و افراد تشویق کننده همدیگه به این جهات هستن.

6) انتقاد ها به شکل ای غیر مستقیم، موردی، فردی و عادلانه انجام میگیره. زیاده روی و تفریط و بزرگ نمایی و بهونه جویی وجود نداشته به خاطر این آسیب های روانی در اون کمتر دیده می شه.

7) مشکلات[31] از آدما جدا شده به جای حمله به فرد، سعی واسه بازشناسی موضوع و حل اون انجام میگیره.

8) تبادل عاطفی[32] به شکل های قلبی، کلامی و عملی انجام میگیره.

منظور از خونواده متعادل، سازمان بدون عیب و مشکل نمی باشه بلکه این معنی به شبکه ای از روابط دوطرفه گفته می شه که اعضای اون درگیر با مشکلات و مشکلات احتمالی بوده و ضعف های کم و بیش زیادی هم دارن، ولی در مقابله با موارد نامبرده، روش منطقی انجام می کنن و واسه مسائل، اهمیتی در خور اونا قائل می شن (تناسب بین عمل و واکنش) و در برابر موقعیت های سخت که ناگزیر از انتخاب باشن تصمیم به موقع و مقتضی اتخاد می کنن.

از ویژگی های دیگر خونواده متعادل میشه از بینش تکاپویی در برابر بینش جزمی، تبادل عاطفی در برابر انجماد عاطفی، مثبت گرایی در برابر منفی گرایی تفاهم در برابر تخاصم، همگرایی، در برابر واگرایی، بال در برابر وبال، مشارکت در برابر مفارقت، منطق در برابر زور، خودشکوفایی در برابر خودزیانی، خوش حالی در برابر تلخ کامی، اگاهی در برابر نااگاهی، بزرگ منشی در برابر کودک منشی، عیب پوشی در مقابل عیب جویی، انتقاد سازنده در برابر انتقاد تخریب کننده، رازداری در برابر رازگویی نام برد. (شرفی، 1374)

[1] Couple sub-system

[2] External Environment

[3] Meta- system

[4] Dialectical Approach

[5] Fleeting

[6] broken home

[7] un balanced family

[8] balanced family

[9] Empty shell family

[10] Interaction

[11] protection

[12] psycho Divorce

[13] Difficult family

[14] Encentic

[15] life expectancy

[16] crisis

[17] Non- Justly

[18] family struct

[19] Reparation

[20] family therapy

[21] normal family

[22] equivalent

[23] success

[24] Real situation

[25] confirmation

[26] Affections

[27] Responsibilites

[28] credits

[29] Security

[30] consultation

[31] Problems

[32] Affective transaction

متن کامل در سایت زیر :

پایان نامه دکترا بررسی فلسفه خونواده با تاکید برابعادساختاری وکارکردی ودلالت های تربیتی اون مبتنی برآموزه های قرآن