-طراحی مجتمع تجاری-تفریحی با رویکرد طبیعت گرایی با تاکید بر سازواره های طبیعی

سیستم های سازه نوین

  • سیستم کابلی

مقاومت کشتی زیاد فولاد همراه با کارایی کشش ساده، باعث می‌شود که کابل فولادی به عنوان یک عنصر سازه‌ای  ایده‌آل برای پوشاندن دهانه‌های بزرگ به کار رود. طراحی در این سیستم یا بر اساس طرح پایه‌های انتقال دهنده (قوس، ستون و تیر)  و یا بر اساس طرح کابل های موازنه و آویز است که به صورت چندا رشته‌ای در می‌آیند و شبکه‌های توری تولید می نمایند که مبنای اولیه سیستم‌های چادری است. کابل ها انعطاف پذیرند؛ زیرا قطر آنها در مقابل طولشان بسیار کوچک است (سالوادوری، 73:1374)عناصر مستقیمی که کابل‌ها را به هم متصل می کنند؛ معمولا سبک  می‌باشند و در اثر باد نوسان نموده؛ حرکت موجی پیدا می‌کنند. برای اینکه از این نوسان جلوگیری شود؛ مصالح سقف باید نسبتاً سنگین باشند یا کابل ها به وسیله سیم‌های مهار یا خرپاهای تقویت کننده، پایدار گردند (سالوادوری، 81:1374)

  • سیستم چادری

در این سیستم طراحی پایه‌ها به صورت قوس- ستون و قالب و چادر به صورت پوشش و دیواره است. امتداد کابل‌های متصل کننده چادر به زمین، منطبق بر جهت جاری شدن نیروها می باشد. چادر، فشار باد را تحمل می‌کند اما در مطلوب‌ترین شرایط بر اثر بارهای متغیر تکان  می خورد . علاوه بر این به خاطر وزن سبک آن در مقابل بادهای متغیر و حتی ثابت، به لرزش و یا ارتعاش درمی‌آید.

چادرها برای پوشش موقتی مناسب هستند و تنها زمانی که بسیار پیش تنیده شوند نه  به عنوان سقف‌های دایمی قابل قول می باشند (سالوادوری، 223:1374)

  • سیستم‌های بادی

وقتی که غشاها یک حجم یا تعدادی از احجام جداگانه را کاملا احاطه می‌کنند؛ می‌توانند به تنهایی به وسیله فشار داخلی خود پیش تنیده شوند. در این حالت به آنها سازه‌های هوایی یا بادی گفته می‌شود. در  این سیستم فشار هوای داخل  و غشای خارجی، فرم ظاهری سیستم بادی را تشکیل می دهند. کره که ساده‌ترین صورت سیستم بادی است؛ در تمام نقاط غشا (نقاط مشابه تحت فشار)، گشتاور و برش مساوی دارد. حجم‌های بادی را می‌توان با بستن به زمین به وسیله  کابل، هم از داخل حجم و هم از خارج آن ثابت کرد (سالوادوری، 227:1374) این سیستم بار زنده برف را حداکثر تا 30 کیلوگرم بر متر مربع تحمل نموده و فقط برای مناطق معتدل و گرمسیر توصیه می گردد.  در غیر این صورت بایستی برف را به صورت دستی یا با پمپ‌های هوا از روی سقف به زمین ریخت. در این سیستم دو پمپ هوا در داخل سازه پیش‌بینی می‌گردد که به برق اضطراری نیز مجهز می‌باشند .

  • سیستم قوسی

در این سیستم منحنی قوس برخلاف سیستم کابلی به صورت فشاری عمل می‌کند در سیستم قوسی، پایه ها جهت خنثی کردن نیروهای افقی باید به خوبی طراحی گردند. هر چه ارتفاع قوس (خیز قوس) بیشتر گردد، نیروی افقی کمتری در پایه‌ها ظاهر می‌‌گردد (سالوادوری، 97:1374)

  • سیستم‌های خرپا

انتقال نیرو در این سیستم، در جهت اعضا بوده و طول عضو نسبت به مقطع آن، نیروی فشاری و کششی بیشتری را تحمل می کند. این روش در ساختمان‌ها به صورت خرپا مورد استفاده قرار می‌گیرد . سیستم‌های خرپا به سه گروه زیر تقسیم می‌شوند :

  • خرپای تخت
  • خرپای قوسی
  • خرپای فضایی

خرپای تخت این سیستم از شکل گرفتن هندسی اعضا به عنوان اطلاع شبکه‌های هندسی به وجود می‌آید و نیروها در همان جهت انتقال می‌یابند (انگل، 135:1377) استفاده از این سازه‌ها برای سقف‌های با دهانه بلند از خرپاهای دو بعدی اقتصادی‌تر است. در این سازه‌ها معمولاً از لوله‌های فولادی  جدار نازک استفاده می شود (سالوادوری، 210:1374) مزیت این سیستم امکان ایجاد دهانه‌های بزرگ در دو جهت و تنوع  پوشش از نظر انتخاب مصالح و استاندارد واحدها است (انگل، 135:1377)

 

 

  • گنبدهای ژئودزیک

سیستم نوین دیگری که برای پوشش دهانه‌های بزرگ مورد استفاده قرار می‌گیرد؛ گنبدهای ژئودزیک است. در این سیستم ابتدا یک خرپای آلومینیومی فضایی به صورت گنبد، با اتصالات پیچی ساخته شده؛ سپس بر روی آن از ورق های آلومینیومی جهت پوشش استفاده می گردد. این گنبدها برای دهانه‌های بزرگ با وزن سقف ناچیز 12 کیلوگرم بر متر مربع ، مناسب بوده، و دهانه ای به قطر 122 متر را پوشش می‌دهد .

  • سیستم‌های پوسته‌ای

این سیستم به سه گروه زیر تقسیم می شود:

  • سیستم‌های سطوح تا شده
  • سیستم‌های پوسته‌ای با انحنای ساده
  • سیستم‌های پوسته‌ای دوار

سیستم‌های سطوح تا شده : این سیستم بر اساس تا کردن صفحات برای تغییر جهت نیروها، به وجود می‌آید. ورق‌های تا شده که ده‌ها متر دهانه را می پوشانند؛ از مصالحی چون فولاد، چوب، آلومینیوم یا بتن مسلح ساخته می شوند. در این سیستم، سطوح، خود عامل انتقال نیرو می‌باشند. در طراحی این سیستم نحوه توزیع شیب سطوح باید کنترل شود (سالوادوری، 2030:1374-209)

سیستم‌های پوسته‌ای با انحنای ساده : این سیستم بر اساس انحنای ساده سطوح به وجود می‌آید؛ به این صورت که سطح منحنی همیشه در یک طرف صفحه مماس بر سطح قرار می گیرد. به علاوه، برش از سطح در تمام طول سطح یکسان است. از برخورد سطوح استوانه‌ای شکل به صورت‌های مختلف، فرم‌های مختلف ادیگری از این روش به دست می‌آید (سالوادوری، 236:1374)

سیستم های پوسته‌ای دوار : این سطوح به وسیله دوران یک منحنی مسطح حول یک محور قائم توصیف می‌شوند. ساده‌ترین صورت این سیستم کره می باشد. مدارهای افقی در این سیستم در توزیع و تحمل بار شرکت می کنند و حلقه های لایه‌های فوقانی به صورت فشاری و لایه‌های پایینی به صورت کششی عمل می کنند. نحوه اتصال لبه پایینی سطوح به زمین مهم‌ترین جزء طراحی است (سالوادوری، 240:1374)

  • سیستم‌های ساختمانی قائم

این سیستم نیز خود به سه گروه تقسیم می‌شود:

  • سیستم‌های انتقال بار
  • سیستم‌های تغییر جهت نیروهای قائم
  • سیستم‌هایی برای پلان و نما

 

 

سیستم‌های انتقال بار: این روش بر مبنای تجمع افقی بار و انتقال قائم آن می‌باشد سیستم‌های مختلف انتقال نیروی قائم به زمین عبارتند از:

– تجمع نیروها در مرکز ساختمان

– توزیع نیروها به ستون‌های گسترده در پلان

– انتقال نیرو به وسیله ستون‌هایی که در اطراف پلان قرار گرفته‌اند (انگل 287:1377-290)

سیستم‌های تغییر جهت نیروهای قائم : این سیستم‌ها به عنوان یک واحد یکپارچه در مقابل نیروهای باد و زلزله و غیره عمل می کنند طراحی در جهت مهار کردن نیروهای افقی، سیر کولاسیون پلان و یا در طرح دیوارهای خارجی و داخلی صورت می گیرد. از سیستم‌های مختلف قبلی می توان در ترکیب اجزای تشکیل دهنده این سیستم استفاده کرد (انگل 298:1377)

سیستم‌هایی برای پلان و نما : در این سیستم‌ها، فرم برج ساختمان بر اساس تغییر شکل پلان همکف و تکرار آن در ارتفاع صورت می‌گیرد. سیستم‌های انتقال نیرو را در این سیستم نیز می‌توان مشاهده کرد (انگل 294:1377)

4-18-حوزه تأسیسات

4-18-1-سیستم‌های ارتباط عمودی

عناصر این سیستم شامل آسانسور و پله‌برقی می باشد که مشتریان را به سطوح مختلف ساختمان منتقل می کنند. در سراسر جهان، طراحی عناصر گردش عمودی در ساختمان دارای الگوی واحدی است؛ اما با این وجود به خصوصیات محلی مانند آیین‌نامه‌های ساختمانی، الگوهای رفتاری افراد، کارکرد، نگهداری و سرمایه‌گذا ری طرح  نیز کاملا وابسته می باشد. معمار باید از نیازهای محلی آگاهی کامل داشته و طرح را با محیط اطراف (از نظر اقلیم، بافت و معماری) سازگار نماید به عنوان نمونه، در هر کشور، سرعت پله‌های برقی به طور قابل توجهی متفاوت است .

فرآیند طراحی گردش عمودی شامل موارد زیر است :

  • تعیین تعداد مورد نیاز سیستم‌های ارتباط عمودی
  • طراحی و نصب درست و مناسب آنها
  • تعیین و طراحی تجهیزات مناسب
  • مدیریت برنامه‌ریزی صحیح د ر زمینه تعمیر و نگهداری
  • آموزش استفاده صحیح از سیستم‌های ارتباط عمودی به عموم

کمترین تعداد سیستم‌های ارتباط عمودی به حداکثر حجم مراجعه‌کنندگان از مرکز خرید بستگی دارد. به طور معمول یک پله برقی یک سویه به سمت بالا و یک سری پله عادی، حداقل واحدهای انتقال در نقاط گردش عمودی ساختمان هستند.

در صورت امکان، بهتر است پله‌ها در کنار پله برقی قرار گیرد تا بتواند به افراد در نحوه بالا رفتن، حق انتخاب دهد. از سوی  دیگر در صورت خرابی یا در حال تعمیر بودن پله برقی، می توان از پله استفاده نمود . بهتر است پله های عادی و پله‌های برقی در امتداد مسیر مستقیم  و معمول گردش افراد قرار رگفته و به عنوان وسیله‌ای برای ایجاد ارتباط بین طبقات، کاملا قابل دید  و شناسایی باشند. سیستم‌های ارتباطی عمودی باید به گونه‌ای قرار گیرند که سبب گردش راست گرد شده و برخورد در حرکت افراد را به حداقل برسانند

همچنین باید فضای کافی برای پاگرد افقی در بالا و پایین ورودی و خروجی پله‌های برقی در نظر گرفته شود. هنگامی که یک سری پلکان معمولی در مجاورت یک پله برقی است؛ بهتر است این فضا با فضای ورود و خروج پله برقی ادغام گردد و هنگامی که پلکان معمولی در امتداد یا مجاورت پله‌برقی نباشد؛ به حداقل فضای ورود و خروج  نیازمند است که باید عرضی برابر عرض پله و یا 80/1 متر (هر کدام بزرگ‌تر باشد) داشته باشد. حداقل ارتفاع سرگیر در پلکان (فاصله عمودی کف پله تا سقف یا سازه و یا مانع بالای پله) باید 3 متر باشد .

4-18-1-1- آسانسور

بنا به تعریف مبحث 15 مقررات ملی ساختمان، آسانسور وسیله ای است متشکل از کابین، وزنه تعادل و اجرای دیگر که با روش‌های مختلفی ، مسافرین ، بار با هر دو را بین طبقات ساختمان جا به جا می کند.

طبق مقررات ملی ساختمان در ساختمان‌های بیش از 4 طبقه با حداکثر طول مسیر حرکت بیش از 5/10 متر (کف ورودی اصلی تا کف آخرین توقف) تعبیه آسانسور ، الزامی می باشد. در ساختمان‌های غیر مسکونی ، طول مسیر حرکت از کف پایین‌ترین طبقه تا کف بالاترین طبقه محاسبه می گردد. در ساختمان‌های 8 طبقه یا با طول مسیر حرکت 28 متر و بیشتر باید حداقل دو دستگاه آسانسور پیش‌بینی شود ؛ حتی اگر از نظر تعداد و ظرفیت، یک دستگاه آسانسور کفایت نماید، در کلیه ساختمان‌های با طول مسیر حرکت بیش از 28 متر ، حداقل یک دستگاه آسانسور مناسب حمل بیمار (برانکاردبر) نیز باید پیش‌بینی شود . این آسانسور باید با علامت مخصوص قابل رؤیت مشخص شده و کلیه طبقات را سرویس دهد. در ساختمان‌هایی که وجود  ‌آسانسور یا آسانسورها الزامی باشد؛ باید حداقل یکی از آسانسورها قابلیت حمل صندلی چرخ‌دار را داشته باشد جلوی درب هر آسانسور باید فضای کافی برای ایستادن افراد منتظر باشد ؛ به طوری که افراد در حال خروج با افراد ایستاده در مقابل درب آسانسور برخورد ننمایند . ورود و خروج افراد از آسانسورها به طبقات و بالعکس باید به راحتی و بدون تداخل حرکتی صورت گیرد و فضای کافی جهت انتظار در ورودی و خروجی آن در نظر گرفته شود . (مقررات ملی ساختمان- مبحث 15، 1380: صفحه 17-20)

موقعیت مکانی آسانسورها به عوامل مختلفی مانند محدودیت‌های فیزیکی ناشی از سازه، خیابان‌ها و تأسیسات مرتبط با آن وابسته است. آسانسور نباید در گردش عمومی افراد اختلال ایجاد کرده و دور از دید و دسترس عموم باشد. همچنین نباید با فضای ورود و خروج دیگر وسایل ارتباط عمومی، پله‌ها و تجهیزات، هم‌پوشانی داشته باشد.  با توجه به محدودیت‌های ذکر شده، معیارهای مکان یابی آسانسور بدین صورت می باشد:

 

-استفاده از آسانسور باید برای تمام مراجعین به آسانی امکان‌پذیر باشد تا به معلوم حرکتی در جا به جایی کمک نماید.

– آسانسورها باید در جایی قرار گیرند تا نزدیک‌ترین دسترسی ممکن را به دیگر عناصر گردش عمودی مانند پله‌ها و پله‌های برقی امکان‌پذیر سازد.

– آسانسور باید در مسیر متداول عابرین قرار گرفته تا با کمترین نشانه، قابل دید و شناسایی باشد؛ همچنین نظارت و امنیت آن به خوبی تأمین گردد.

– مسیرهای عبور که آسانسورها را به محل های تجمع، کریدورها، لابی‌ها و دیگر مناطق گردش عمومی وصل می‌کند؛ باید کمتر از 4 متر طول داشته باشد تا تبدیل به راهروهای طویل بن بست نگردد .

  • طراحی آسانسور

آسانسورها باید به گونه‌ای طراحی شوند که کارکرد معمول و تعمیر و نگهداری آن، بدون مختل کردن عملکرد تجاری مرکز خرید صورت پذیرد، لذا باید برای سرویس کردن و جای‌گزینی آسانسورها و تجهیزات آن ملاحظاتی در نظر گرفته شود طراح باید اطلاعات کافی آیین‌نامه‌ای در مورد چاه آسانسور، تجهیزات و اتاق تأسیسات آن داشته و از  تطابق طراحی خود با اصول آیین‌نامه‌ای اطمینان حاصل نماید.

می‌توان مراحل طراحی را به این ترتیب اولویت‌بندی کرد:

-تعیین ظرفیت آسانسور (حرکت مطلوب تعداد افراد پیش‌بینی شده)

-تعیین نوع آسانسور (بر اساس نیازمندی‌های طراحی و قابلیت ابعاد آسانسور باید پاسخ‌گوی خدمات اضطراری (مانند  حمل افراد با برانکارد) و جابه جایی افراد معلول باشد. در طراحی ابعاد آسانسور باید خصوصیات استفاده کنندگان محلی لحاظ گردد. در مراکز عمومی، حداقل ابعاد اتاقک آسانسور 3/1 متر عمق × 2 متر عرض می باشد و دری با عرض 80 سانتی‌متر در وسط آن و یا 3/1 متر عمق ×75/1 متر عرض و دری با عرض 90 سانتی‌متر در یک سوی عرض اتاقک قرار می‌گیرد.

  • سیستم اطفای حریق آسانسور

تمام آسانسورها باید مجهز به سیستم اطفای حریق باشند. این خدمات برای آسانسورهایی که جا بجایی بیش از 60/7 متر (25 فوت) دارند؛ ضروری است. عملکرد این سیستم شامل دو فاز می‌باشد:

در مرحله یک، آسانسور ها به طور خودکار و بدون توقف به سمت سطح اصلی تعیین شده فرستاده شده؛ به طور خودکار قفل درب تمام اتاقک‌ها بازگشته؛ درب آسانسورها گشوده شده و آسانسورها خاموش می‌شوند . در مرحله دوم مأموران آتش‌نشانی به ساختمان وارد و از کلید خود در تابلو گشایش اتاقک برای رسیدن به طبقه مورد نظر استفاده می کنند .

  • سیستم ایمنی آسانسور

نحوه پاسخ به احضار مسافرین در آسانسور با توجه به نوع کاربری ساختمان می تواند متفاوت باشد و انتخاب صحیح سیستم کنتر ل، اهمیت زیادی دارد. انواع مرسوم سیستم‌های فراخوانی به شرح زیر می‌باشد :

  • سیستم ساده[1]

در این حالت، آسانسور به اولین احضار پاسخ داده و تا انجام این فرمان، احضارهای بعدی بی‌تأثیر است. این سیستم برای مکان‌های کم‌ ترافیک می‌باشد و شامل آسانسورهای بالابر و بیماربر (مخصوص حمل تخت یا برانکارد) است. و برای طبقات کم، مناسب می‌باشد در این سیستم، دکمه احضار در طبقات ،  تکی است .

  • سیستم جمعی‌رو به پایین [2]

در این نوع سیستم احضار ، آسانسور در حین حرکت از بالا به پایین به کلیه احضارها پاسخ می دهد و برای ساختمان‌های مسکونی و پرجمعیت و ساختمان‌های اداری که در طبقات آن، شرکت‌های مستقل از هم قرار دارند و کم‌ترافیک هستند؛ مناسب می‌باشد . در این حالات ، دگمه احضار در طبقات ، تکی است.

  • سیستم جمعی رو به بالا[3]

در این سیستم، آسانسور به احضارهای در جهت حرکت کابین پاسخ داده و در نتیجه از توقف‌های غیر ضروری در پاسخ به احضارهایی که خلاف جهت حرکت کابین است؛ جلوگیری به عمل می‌آید. در هر طبقه، دو دگمه با علامت بالا و پایین (به غیر از طبقات بالا و پایین که یک دکمه می‌باشد) وجود دارد. این نوع کنترل برای ساختمان‌های اداری و تجاری  پرترافیک توصیه می‌شود .

  • فراخوانی گروهی

اگر کنترل به صورت دوتایی ، سه تایی یا بیشتر باشد ؛ دو ، سه یا چند آسانسور با یک فرمان کنترل شده و نزدیک‌ترین کابین هم جهت احضار ، پاسخ می دهد . در این سیستم، زمان انتظار مسافرین حداقل خواهد بود و برای برج‌های مرتفع، هتل ها و مؤسسات بزرگ که از چند دستگاه آسانسور نزدیک به هم استفاده می‌نمایند؛ مناسب می باشد (مقررات ملی ساختمان – مبعحث 15، 12:1380-13) .

طراح باید محل صحیح قرارگیری آسانسورها در یک ساختمان ، سهولت دسترسی و رفت و آمد مسافرین و هدایت آنها به سمت آسانسورها را تعیین کند. پس از مشخص شدن تعداد و ظرفیت آسانسورها، وی باید با توجه به موارد زیر مکان صحیح قرارگیری آسانسورها را مشخص نماید :

آسانسورها باید در مرکز یا مراکز حرکتی و ترافیکی ساختمان قرارگیرند؛ به طوری که با کمترین حرکت و جابه جایی مسافر یا بار، بتوان از نقاط مختلف ساختمان به آنها دسترسی پیدا نمود. حداکثر پیاده‌روی از در ورودی ساختمان برای سوار شدن به آسانسور در هر طبقه 45 متر می‌باشد. در صورتی که تعداد آسانسورها بیش از یک دستگاه باشد، می‌توان آنها را در کنار یکدیگر و یا روبه روی هم جای داد. در صورتی که  تعداد  آسانسورها سه دستگاه یا کمتر باشد؛ می‌توان آنها را مجاور هم در نظر هم گرفت و در صورتی که بیش از سه دستگاه باشند بهتر است طوری تقسیم شوند که حداقل در دو منطقه متفاوت یا در دو گروه روبه روی هم قرار گیرند .

ورود و خروج افراد از آسانسورها به طبقات و بالعکس باید به راحتی  و بدون تداخل حرکتی صورت گیرد و فضای کافی جهت انتظار در ورودی و خروجی ها در نظر گرفته شود. راهروی مقابل آسانسورها در مجتمع‌های تجاری باید طبق ابعاد مندرج در جدول زیر طراحی شود .

 

4-18-1-2- پله برقی

بر اساس تعریف بحث 15 مقررات ملی ساختمان، پله‌برقی وسیله‌ای است که در مسیر حرکت افراد پیاده جهت بالا یا پایین بردن آنها در دو طبقه غیر همسطح به کار می‌رود ؛ که نسبت به آسانسور حجم جا به جایی بیشتری را دارا می‌باشد و در اماکن عمومی نظیر فرودگاه‌ها، مترو، پایانه‌ها، ساختمان‌های تجاری،‌فروشگاه‌های بزرگ و غیره به کار می‌رود .

فاصله ارتفاع عمودی بیش از 5/3 متر بین سطوح در مسیر گردش عمومی، بهتر است پله‌برقی وسیله معمول جا به جایی عمودی افراد باشد. پله‌های برقی بهتر است در امتداد مسیر معمول و تقسیم گردش عابران قرار گرفته و به عنوان وسیله‌ای برای ایجاد ارتباط بین طبقات، کاملا قابل دید و شناسایی باشند. پله‌برقی باید در محلی قرار گیرد که بیشترین تردد مسافرین از آنجا صورت گیرد و بدون بروز اغتشاش در مسیر حرکت عادی آن طبقه، افراد را به سطح بالاتر یا پایین‌تر منتقل نماید. در صورت ضرورت و عدم امکان رؤیت، باید با علایم مناسبی افراد به سمت پله‌های برقی هدایت شوند . در ابتدا و انتهای پله‌برقی باید فضای غیر محصور مناسبی در نظر گرفته شود؛ به نحوی که مسافرین به راحتی به مسیر خود ادامه داده و از ازدحام در قسمت ورودی و خروجی جلوگیری شود. حداقل عرض این فضا باید 2/0 متر از فاصله بین مرکز دو دستگیره بیشتر بوده و عمق آن از انتهای دستگیره حداقل 5/2 متر باشد . حداکثر سرعت پله‌برقی در صورتی که زاویه شیب آن بیش از 30 درجه نباشد 75/0 متر بر ثانیه می‌باشد. د ر صورتی که اگر زاویه شیب بین 30 تا 35 درجه باشد؛ حدالکثر سرعت نامی 5/0 متر بر ثانیه است . زاویه شیب پله‌برقی نباید از 30 درجه تجاوز نماید. در صورتی که حداکثر ارتفاع پله از 6 متر و حداکثر سرعت آن از 5/0 متر بر ثانیه تجاوز ننماید؛ این زاویه تا 35 درجه قابل افزایش می‌باشد. (مبحث 15 مقررات ملی ساختمان، 49:1380-51)

سرعت پایین پله‌برقی احتمال وقوع حادثه را تا حد بسیار زیادی کاهش می دهد. سرعت‌های متداول برای جابه جایی افراد بدین قرار است:

←28 متر بر دقیقه (90 فوت بر دقیقه): تا 60 مسافر در دقیقه

←30 متر بر دقیقه (100 فوت بر دقیقه): تا 70 مسافر در دقیقه

←38 متر بر دقیقه (120 فوت بر دقیقه): تا 80 مسافر در دقیقه

اگرچه بسیاری از کارخانه‌های ساخت پله برقی، برای تبلیغ کالای خود  آمار بالایی از ظرفیت جا به جایی افراد را ارائه می‌دهند؛ اما بهتر آن است که در تخمین حجم جا به جایی افراد، به کاربری و بیشتر استفاده کنندگان را افراد بالای 50سال ، خردسال و با معلویم حرکتی تشکیل می‌دهند؛ سرعت پله برقی باید 28 بر دقیقه (90 فوت بر دقیقه) باشد.

عرض پله‌های برقی بسیار متفاوت است. نوع متداول آن 1 متر عرض داشته و در هر ساعت حداقل 3000 نفر را جا به جا می نماید. در یک ساختمان مع مولی که ده ساعت در روز باز می‌باشد ؛ پله‌های برقی باید بتوانند به طور میانگین 000،30 نفر را جا به جا کنند. ازدست انداز پله‌برقی تا دیوار مجاور آن یا هر سطح دیگر باید حداقل به اندازه طول یک بازو یعنی 90-100 سانتی‌متر (3 فوت تا  3 فوت و 6 اینچ) فاصله باشد تا مسافران با سطوح جانبی تماس پیدا نکنند . پله‌های برقی باید در برابر آب و هوا محافظت شده تا تجهیزات مکانیکی آنها در امان بوده و امنیت و آسایش مسافران تأمین گردد .پله‌های برقی به دو دسته اصلی تقسیم می‌شوند: پله‌های برقی تجاری و پله‌های برقی برای جا به جایی بارهای سنگین .

امروزه بسیاری از کارخانه‌ها نوع دوم را پیشنهاد می‌دهند. به علاوه پله‌های برقی با دست‌اندازهای فلزی و یا شیشه‌ای تولید می شوند. استفاده از شیشه د ر دست‌اندازها به لحاظ بصری، شفافیت و سبکی ایجاد کرده و عرض داخلی آن بیشتر به نظر می‌رسد. از سوی دیگر شیشه به لحاظ اقتصادی به صرفه‌تر می‌باشد؛ اما به لحاظ تطابق با ابعاد دست‌انداز، میزان دوریز آن بیشتر است. امروزه در مراکز تجاری، ریل‌های برقی شیب‌دار برای حرکت چرخ‌دستی خرید به همراه مشتریان، بسیار کاربرد دارد.

  • نورپردازی پله‌برقی

اگر چه نورپردازی در سرتاسر طول پله‌برقی حائز اهمیت است ولی در برخی از نقاط که احتمال وقوع حادثه در آنها بیشتر است، مهم‌تر می‌باشد به این دلیل، عرصه‌های گذر در بالا و پایین پله باید نسبت به سطوح زمین اطراف روشن‌تر باشند با این که نورها می‌توانند در یک یا دو سوی پله‌برقی نصب گردد؛ این کار غالباض انجام نمی گردد؛ زیرا چراغ‌ها در معرض خطر آسیب پذیری توسط عموم قرار داشته و نگهداری و تعمیر آن مشکل  می‌باشد (Criniffin 2004:147)

  • حفاظت پله برقی در برابر شرایط آب و هوایی

در صورتی که پله برقی با آب و هوای محیط خارج از ساختمان در تماس باشد؛ به خصوص در اقلیم سرد به دلیل بارندگی (برف، تگرگ و غیره)، استفاده از نمک و ضد یخ در حفاظت از پله‌های برقی از اهمیت بالایی برخوردار است. در چنین شرایطی باید از پله‌های برقی محصور و سرپوشیده با 4 دیوار و یک سقف استفاده نمود. در آب و هوای گرم باید برای تهویه طبیعی یا مکانیکی تمهیدات لازم اتخاذ گردد.

  • کنترل، کارکرد و نگهداری

برنامه تامین خدمات، تعمیر و نگهداری پله برقی مع مولاد در کشف راهنمای آتن شرح داده شده است پله‌های برقی به وسیله تلویزیون‌های مدار بسته می‌توانند از راه دور به صورت خودکار کنترل شوند به عنوان مثال در مواقع اضطراری یا هنگامی که حجم مسافران در یک سفر زیاد است؛ می‌توان جهت حرکت پله‌ها را معکوس نمود و یا پله‌ای را که در اثر توقف اضطراری ایستاده است؛ به کار انداخت  .(Criniffin 2004:149)

 

 

 

  • طراحی ابعاد پله‌برقی

مراحل طراحی به شرح زیر است:

  • دسترسی به اطلاعات مربوط به ابعاد محصول
  • مقایسه کردن نمودار تمام اندازه‌های بحرانی
  • انتخاب بیشترین اندازه از هر دسته و استفاده از این ابعاد برای طراحی چاهک پله برقی
  • حصول اطمینان از تعداد پله‌های تخت و تطابق آنها با ارتفاع پله برقی
  • وجود کنترل کننده در چاهک بالایی با کنترل کننده از راه دور
  • پله‌های برقی که ارتفاعشان بیش از 8/4 -4/5 متر است؛ در وسط به یک تکی‌گاه نیازمند هستند Criniffin 2004:150))

در جایی که حرکت عمودی بین سطوح بیش از 11 متر (6/3 فوت) نباشد؛ باید یکی دو پله برقی برگشت پذیر و یک پلکان در نظر گرفته شود. وقتی یکی از پله‌های برقی کار نمی کند؛ پله باید مسئولیت جا به جایی افراد را به عهده بگیرد. هنگامی که حرکت عمودی بین سطوح بیش از 11 متر (6/3 فوت) باشد؛ نیاز به پله برقی سومی جهت پشتیبانی دو پله برقی دیگر الزامی است . در این حالت، پله ، تنها برای خروج اضطراری افراد مورد  استفاده قرار می گیرد و به عنوان عنصر اصلی جا به جایی محسوب نمی شود. بنابراین بهتر است پلکان در ردیف عناصر گردش عمودی قرار نگیرد؛ بلکه به عنوان پله های اضطراری خروج غیر عمومی، جداگانه طراحی گردند.

بسیاری از کارشناسان امور حمل و نقل بر این عقیده‌اند که ارتفاع صعودی پله برقی نباید بیش از 9 متر باشد . این بدین معناست که ارتفاع بیشتر مستلزم در نظر گرفتن پاگرد در بین پله‌هاست که دارای مزایا و معایبی نیز می‌باشد.

  • از مزایای در نظر گرفتن پاگرد این است که در حالت نقص فنی و توقف پله، افراد می‌توانند از پاگردها برای استراحت کوتاه مدت استفاده نمایند.
  • از معایب در نظر گرفتن پاگرد این است که تقسیم ارتفاع پله‌برقی به پله‌ها و پاگردها منجر به افزایش احتمال افتادن افراد به دلیل سطح انتقال الحاقی می‌شود و همچنین افزایش تعداد پله‌های برقی باعث افزایش تعداد خرابی پله‌ها و تعداد واحدهای نیازمند به تعمیر و نگهداری شده و در نتیجه باعث افزایش هزینه تجهیزات و ساخت می‌گردد .

هنگامی که دو پله برقی مستقیماً در یک خط قرار گرفته اند؛ وجود یک قفل داخلی ضروری است؛ به طوری که هنگام خاموش شدن یک پله برقی، پله‌برقی دیگر به طور خودکار از کار بایستد. این به دلیل آن است که در صورت از کار ایستادن پله‌برقی دوم، میزان حجم جمعیت افزایش پیدا کرده و امکان افتادن و آسیب دیدن افراد بیشتر می‌شود Criniffin 2004:151)) .

 

 

4-18-1-3- پیاده‌رو متحرک

پیاده‌رو متحرک وسیله ای جهت انتقال افراد در سطوح هم‌تراز و یا اختلاف ارتفاع کم می‌باشد. سهولت انتقال افراد پیاده همراه با کودک، چرخ‌های دستی خرید، افراد ناتوان با صندلی چرخ‌دار یا بدون آن و هدایت افراد به مکان‌های خاص در فروشگاه‌ها یا نمایشگاه‌ها از مزایای این وسیله می‌باشد. پیاده‌روهای متحرک در فرودگاه‌ها، پایانه‌های مسافری، پارکینگ‌های خودرو، مراکز خرید بزرگ، نمایشگاه‌ها، اماکن  دیدنی و زیارتی و غیره کاربرد دارد . زاویه شیب پیاده‌رو متحرک حداکثر12 درجه نسبت به سطح افق بوده و سرعت نامی آن حداکثر 75/0 متر بر ثانیه می‌باشد. تحت شرایط خاصی سرعت نامی تا 9/0 متر بر ثانیه قابل افزایش است. در این صور ت نباید عرض پیاده‌رو متحرک از 10/1 متر باشد (مقررات ملی ساختمان – مبحث 15، 1380: 58).

4-18-2- سیستم اعلام حریق

یکی از مهم‌ترین خطرات بالقوه‌ای که هر ساختمان را تهدید می کند. امکان آتش‌سوزی است امروزه سیستم‌های اعلام حریق، یکی از مهم‌ترین سیستم‌هایی هستند که پس از ساخت هر مجتمع اداری، تجاری، مسکونی و غیره مورد توجه قرار می‌گیرند. با استفاده از این سیستم می‌توان به هنگام رخداد هر حادثه، از وقوع آن اطلاع پیدا کرده و از انتشار آن به اطراف جلوگیری شود. در همین راستا بهتر است سیستم‌های نوین اعلام و اطفای حریق بررسی شوند تا طراح تأسیسات ساختمان بتواند ترکیبی از بهترین‌ها را برای پیشنهاد یک طرح بهینه مورد نظر قرار دهد .

انواع سیستم‌های اعلام حریق عبارتند از :

سیستم‌های سنتی

سیستم‌های آدرس پذیر

در ادامه برخی از سیستم‌های اطفای حریق بررسی می‌کردند .

  • سیستم‌های اطفای حریق

به منظور کنترل حریق فضاهای مختلف می توان از انواع سیستم‌های اطفای حریق آبی، گازی و یا انواع کپسول‌های حاوی مواد خاموش کننده استفاده نمود .

  • سیستم اطفای حریق به کمک آب
  • آتش خاموش کن‌های دستی (انواع کپسول‌ها)
  • سیستم‌های اطفای گازی اتوماتیک
  • سیستم آیروسول
  • دسته‌بندی انواع آتش سوزی

 

 

اولین گام در جهت پیشگیری و اطفای حریق، شناخت نوع آتش‌سوزی و انتخاب عامل اطفای مناسب می‌باشد. طبق تحقیقات انجام شده توسط مراجع معتبر جهانی، طبقه‌بندی‌های مختلفی از انوع آتش‌سوزی ها ارائه شده ودر دسترس قرار گرفته است. در استاندارد NFPA این طبقه بندی در چهار دسته (از A تا D) صورت گرفته است.

آتش سوزی نوع اول (کلاس A)

این نوع آتش‌سوزی در مواد قابل احتراق معمولی نظیر چوب، کاغذ، پارچه و زباله یا مواد پلاستیکی رخ می دهد. برای مقابله با آن از آب یا مایعاتی که درصد زیادی آب دارند و یا از خاموش‌کننده‌های حاوی پودرهای شیمیایی استفاده می کنند تا به سرعت شعله‌های آتش را سرکوب کرده و از احتراق های بعدی جلوگیری شود. معمولا کلیه قسمت‌های اداری جزو گروه کلاسA می باشند.

آتش سوزی نوع دوم (کلاس B)

این گونه آتش‌سوزی‌ها معمولا به دلیل وجود مایعات قابل اشتعال از قبیل گازوئیل، بنزین، تینر،‌رنگ‌ها و غیره یا در محیط‌های آکنده از بخار و گاز بر روی سطوح مایعات قابل اشتعال و همچنین وجود مواد روغنی و چرب نظیر انواع گریس، روغن‌ها و غیره اتفاق می‌افتد. از نکات قابل توجه در کنترل چنین آتش‌سوزی‌هایی محدود نمودن اکسیژن هوا و یا جلوگیری از تنفس طبیعی در زمان احتراق می باشد.باید توجه داشت که جریان آب به صورت دائمی آتش را پخش می کند ولی به صورت افشان با فشار زیاد در مهار آتش مؤثر خواهد بود. برای خاموش کردن آتش‌سوزی‌های نوع B معمولا از پودرهای شیمیایی ساده و مرکب، ‌دی اکسید کربن، کف و هیدروکربن آبی در خاموش کننده ها استفاده می‌گردد. آبدارخانه‌ها و آشپزخانه رستوران به علت وجود گاز و احتمالا سرعت مایع در این دسته فضاها قرار می‌گیرند.

آتش‌سوزی نوع سوم (کلاس C )

آتش‌سوزی در دستگاه‌های برقی و مولدها یا در مجاورت آن‌ها را به عنوان آتش‌سوزی نوع سوم (کلاس C ) معرفی کرده‌اند. پودرهای شیمیایی، دی‌اکسید کربن و گازهای متراکم برای خاموش کردن این نوع آتش‌سوزی مناسب می‌باشند. استفاده از کف یا آب گرم باعث انتقال جریان برق به افراد و ایجاد شوک  در بدن‌آن‌ها می گردد که در نتیجه استفاده از آن‌ها در این گونه موارد منطقی نمی باشند اتاق های برق و محل نصب تابلوها و پست‌های فرعی برق جزو دسته سوم هستند. در بعضی موارد در آتش‌سوزی‌هایی که در دستگاه‌های الکتریکی رخ می دهد (از قبیل رانسفورماتورها، ژنراتورها و غیره) نیز در صورت به کارگیری خاموش‌کننده‌های دستی آبی، امکان برق‌گرفتگی وجود دارد. بنابراین در این گونه موارد، بهتر است از سیستم آب فشان (اسپرینکلر) استفاده شود.

 

 

 

آتش‌سوزی نوع سوم (کلاس D )

این نوع آتش‌سوزی عموما در مکان‌هایی که مواد قابل انفجار، فلزات قابل انفجار و فلزات قابل اشتعال وجود دارند؛ رخ می‌دهد.

  • مشخصات سیستم‌های اطفای حریق

سیستم اطفای حریق به کمک آب

برای اطفای حریق مجموعه به کمک آب، یک شبکه اختصاصی در نظر گرفته شده است که تا زمان رسیدن مأمورین آتش‌نشانی به محل افراد مستقر در ساختمان بتوانند از ان استفاده کرده و از گسترش حریق جلوگیری به عمل آورند و پس از حضور مذمورین آتش‌نشانی مورد استفاده آنان قرار گیرد. این سیستم بر اساس استاندارد NFPA در فضاهای جزو گروه Class A به کار گرفته می‌شود .

روش های مختلف اطفای حریق به کمک آب عبارتند از:

الف) شیلنگ قرقره‌ها

شیلنگ قرقره‌ها، وسایل اطفای حریق اولیه ای هستند که تا رسیدن مأمورین آتش‌نشانی توسط ساکنین ساختمان مورد استفاده قرار می‌‌گیرند و ممکن است به وسیله آنها آتش‌سوزی در همان مراحل اولیه مهار گردد. شیلنگ قرقره‌ها باید به گونه ای نصب شوند که دسترسی به آنها بدون به خطر افتادن شخص استفاده کننده ممکن باشد. بدین منظور معمولا در طول راهروهای فرار از آتش نصب می‌شوند تا ساکنین بتوانند بدون متوقف کردن فرارشان از ان استفاده کنند. برای ساختمان‌ها م عمولا از شیلنگ به قطر 5/1 اینج استفاده می‌شود. جهت تأمین آب مورد نیاز جعبه‌های آتش نشانی (شیلنگ قرقره‌ها) می‌توان از لوله‌های رایزر مرطوب استفاده نمود. این رایز رها دائماً به لوله آب متصل بوده و قادر به تأمین فشار حداقل 5/59 پوند بر اینج مربع در بالاترین خروجی هستند. همچنین به منظور پیشگیری از خطر شوک الکتریکی و وارد آمدن صدمه، رایزرهای مرطوب باید از لحاظ الکتریکی اتصال به زمین داشته باشد.

ب) آب فشان (اسپرینکلر)

سیستم‌های آب فشان از یک سیستم لوله‌کشی متصل به یک منبع تأمین آب تغذیه می شوند. معمولا لوله‌ها در سطح سقف سراسر ساختمان مورد حفاظت نصب می وند و آب فشان‌ها در سر لوله‌ها وصل می‌شوند. هنگام بروز آتش‌سوزی، حرارت ایجاد شده موجب تخریب المنت حساس نزدیک‌ترین آب فشان شده و آب به صورت پودر روی آتش پاشیده می شود.

لازم به توضیح است که در این روش به طور کلی دو سیستم مورد استفاده قرار می‌گیرد: سیستم تر و سیستم خشک در مواردی که احتمال یخ زدگی وجود داشته باشد از سیستم خشک استفاده می شود برای این منظور شبکه لوله‌کشی از هوا یا گاز نیتروژن پر شده و بعد از ترکیدن هر اسپرینکلر در اثر گرما، گاز تخلیه شده و آب جایگزین می‌گردد.

←آتش خاموش‌کن‌های دستی (انواع کپسول‌ها)

آتش‌خاموش کن‌ها به پنج گروه اصلی به شحر زیر تقسیم می‌شوند:

الف) آتش خاموش‌کن‌های آبی

ب) آتش خاموش‌کن‌های پودر خشک

ج) آتش خاموش‌کن‌های کفی

د) آتش خاموش‌کن‌های تبخیری

ه) آتش خاموش‌کن‌های اکسید کربن

سیستم‌های اطفای گازی اتوماتیک

در این روش، آتش در یک حجم فضای مشخص توسط عامل گازی از قبل محاسبه شده، به صورت اتوماتیک اطفا می‌گردد. عامل‌های این سیستم مطابق زیر است:

الف) گاز co2

این گاز بعد از شروع آتش در فضا به صورت اتوماتیک از سیلندرهای 45 کیلویی تخلیه شده با پر کردن گاز در فضا، اکسیژن محل را به زیر 13٪ می‌رساند و موجب نرسیدن اکسیژن به آتش می شود.

ب) گاز خنثی (FM200- IG55-100-01)

این گازها که به اصطلاح گازهای بی اثر نام دارد، بر خلاف گاز co2 برای افراد خطر جانی ندارد. این نوع گازها با ماده سوختنی واکنش شیمیایی داده و باعث بالا رفتن دمای حد آتش در ماده سوختنی می‌شود و بدین ترتیب از ادامه حریق جلوگیری می کند .

سیستم آیروسول

این سیستم با دارا بودن جامد شیمیایی مخصوص به محض اینکه سیلندر آن توسط گرما یا فرمان الکتریکی تحریک شود، تخلیه مواد خاموش کننده که شامل ذرات ر یز شیمیایی (عمدتاً ذرات ریز کربنات پتاسیم) و گازها (عمدتاً دی اکسید کربن ، نیتروژن و ذرات بخار آب) صورت می‌گیرد. این ذرات شیمیایی به همراه گاز در ترکیبی هماه نگ جهت اطفای حریق در کلاس‌های A,B,C,Dکاربرد دارد . آیروسول در حین تخلیه شدن در محیط از میان مواد خنک کننده مخصوصی عبور کرده که این عامل باعث خنک شدن گاز در هنگام تخلیه می‌گردد. ذرات میکرونی آیروسول فضا را به سرعت اشغال کرده و خود را به تمام نقاط می رساند و با ماندگاری در محیط از شعله‌ور شدن مجدد آتش جلوگیری می‌کنند .

4-18-3-سیستم‌های صوتی

اصطلاحات اصلی که در سیستم‌های صوتی کاربرد دارند ؛ شامل موارد زیر است :

نوفه : به هر گونه صدای ناخواسته گفته می‌شود .

نوفه زمینه : به نوفه موجود در فضای مورد نظر اطلاق می‌گردد .

منشاء آن می تواند خارجی، ‌مانند نوفه وسایل ترابری و یا داخلی، مانند صدای ناشی از تأسیسات و یا همهمه افراد باشد.

  • زمان واخنش

زمان واخنش عبارت است از مدت زمانی که پس از قطع منبع صدا، تراز فشار صدا 60 دسی بل افت کند. حداکثر زمان واخنش در فضاهای داخلی ساختمان‌های تجاری – اداری، در اتاق‌های اداری و سالن‌های کامپیوتر، 2/1 هرتز و در  راه‌پله‌ها و راهروها 5/1 هرتز می باشد (مبحث 81 مقررات ملی ساختمان، 32:1386)

  • آکوستیک و ارتعاش

آکوستیک مبحث فنی پیچیده ای است که نیازمند استفاده از مشاوران با تجربه در امر طراحی است. در طراحی آکوستیکی یک بنا سه گزینه باید مورد توجه قرار گیرد:

– آسایش استفاده‌کنندگان

– هوشمندی

– امنیت استفاده‌کنندگان در مواقع اضطراری

(مبحث 18/ مقررات ملی ساختمان، 22:1380)

ملاحظات آکوستیکی و کنترل صدا به قرار زیر است:

  • کنترل نوفه راه رفتن و صحبت کردن استفاده کنندگان
  • کنترل نوفه ناشی از تهویه مطبوع، تجهیزات گردش هوای عمومی و دیگر تأسیسات مکانیکی
  • شرایط آکوستیکی مطلوب جهت قابل فهم نمودن اعلانات مرکز به عموم از طریق سیستم ارتباط جمعی
  • کاهش نوقه‌های ناشی از محیط خارج (مانند اتومبیل‌ها)

نخستین قدم در طراحی آکوستیکی، نصب مقدار کافی از مصالح جاذب صوت می باشد. این مواد، از پژواک بیش از اندازه صوت جلوگیی کرده و به کنترل نوفه فضاهای داخلی کمک می کند. حجم، سطح فضا و اندازه آن تأثیر بسیار زیادی در طراحی آکوستیک فضا با مواد جاذب صوت دارد. از آن‌جا که مساحت سطوح فضا به اندازه حجم آن افزایش نمی‌یابند؛ فضاهای بزرگ‌تر رفتارهای آکوستیکی پیچیده‌تری دارند. حجم یک فضا عامل اصلی در طراحی صوتی آن است و می‌توان فضاها را بر اساس حجم آنها دسته‌بندی نمود. بزرگ‌ترین چالش در طراحی آکوستیکی، اغلب محدودیت اندازه و مساحت سطوح فضایی است که باید آکوستیک گردد. اگر چه مؤثرترین حالت در استفاده از مواد جاذب صوت، توزیع آن بر تمام سطوح است، اما اگر استفاده از آن تنها بر روی سقف ممکن باشد؛ غیر معمول نمی باشد (CRIFFIN,2004:185-188)

  • معیارهای آکوستیکی

محاسبه و اخنش برای طراحی فضایی که در آن، همایش،‌اجرای موسیقی و سخنرانی عمومی برگزار می گردد؛ مهم می‌باشد. این کمیت، میزان جذب انرژی صوتی در فضا را به طور مستقیم نشان می دهد. هر چه مقدار جذب کمتر باشد؛ فضا سرزنده‌تر و پر سر و صداتر خواهد بود. اگر مواد جاذب صوت بیشتری به فضا افزوده شود؛ نوفه‌های داخلی بیشتر جذب شده و متعاقباً محیط آرام‌تر می‌شود .

 

  • ضوابط کنترل نوفه

صداهای مزاحم در فضا ناشی از افراد ، تأسیسات و محیط خارج، باید با در نظر گرفتن اصول و ضوابط آکوستیکی از ابتدای فرآیند طراحی لحاظ گردد و به آخر آن موکول نشود. تاجهیزات به کار گرفته شده در تأسیسات ، تولید صدا می‌کنند. معمولا این اصوات ، هوا برد یا سازه برد می‌باشند . جهت دست‌یابی به محیطی آرام برای استفاده کنندگان و کارکنان، نوفه‌ها باید تا آنجا کنترل شود که برای شنوندگان نامطلوب نباشد. سطح مناسب نوفه‌ها در هر فضا ، بسته به فعالیت مردم در آن ، متفاوت است. برای مثال در یک فضای آرام، نوفه‌های تولید شده از سیستم‌های تأسیساتی باید کمتر بوده ؛ حال آن که در فضاهای شلوغ می تواند بیشتر باشد (CRIFFIN,2004:185-189)

  • مصالح آکوستیکی

محل قرارگیری و مقدار مصالح استفاده شده در یک فضا به اندازه، نوع و چگونگی استفاده از آنها بستگی دارد. بعضی از مصالح با هم‌بندهای مکانیکی نصب می گردند؛ در حالی که بقیه مانند مصالح پاشیدنی در سایت اجرا می‌گردند. اگر چه دسته دوم نیازمند کار و تعمیر و نگهداری بوده و مصالحی مقاوم‌تر (خصوصاض در مقابل نفوذ آب) محسوب می شوند. توزیع یکنواخت مصالح جاذ ب صوت، نسبت به تمرکز آنها در یک نقطه ارجحیت دارد؛ مگر آن که یک منبع صوت خاصی در فضا وجود داشته باشد و قرار گرفتن سطوح آکوستیکی در مجاور آن، اصوات مزاحم را تا حد زیادی کاهش  دهد. 5 گونه کلی مواد جاذب صوت عبارتند از:

– فایبر گلاس (یا پشم معدنی)

– سیمان (نوع پاشیدنی یا بلوک‌های متخلخل پیش ساخته)

– چوب عمل آمده

– تایل‌های آکوستیکی سقف

– مصالح خاص جدید که شامل مواد منحصر به فردی هستند که در سال‌های اخیر رواج سافته‌اند، فایبر گلاس و تایل های آکوستیکی سقف در مجاورت رطوبت (مانند زیرزمین)، دچار مشکل می شوند هدف اصلی یک کارشناس آکوستیک، بررسی قدرت جذب بالای اصوات مزاحم از طریق مصافح است؛ در حالی که معمار، زیبایی ظاهری نهایی پوسته‌های ساختمانی را در نظر می گیرد برآیند این دو، مصالحی است که در عین زیبایی، جاذب صوت نیز باشند در حالتی که مصالح جاذب صوت روی سطوحی مانند دیوار و سقف قرار می گیرند؛ می‌توان بر مقدار جذب آنها تأثیر گذارد. اگر مواد بسیار متخلل باشند؛ با ایجا د یک فاصله هوایی در پشت مصالح ضریب جذب صوت افزایش می یابد. این تأثیر بیشتر در فرکانس‌های پایین‌تر قابل توجه است. از دیگر خصوصیات مصالح در اماکن عمومی  ضد حریق بودن و تولید نکردن دود در هنگام آتش‌سوزی است که برای تأمین امنیت، لازم و ضروری است. مواد جاذب به دلیل ضخامت وتخلخل، مؤثر و کارآمد هستند. هر چه مصالح دارای خلل و فرج بیشتری باشند؛ برخورد صوت با آنها بیشتر و جذب صوت بهتر صورت می‌پذیرد. ضخامت مصالح بر مقدار جذب صوت توسط هر واحد سطح از ماده تأثیرگذار است. این تأثیر در فرکانس های پایین‌تر  که سخت‌تر می‌شوند؛ بیشتر است. جذب صدا برای کنترل زمان واختش و کنترل بوفه‌های کلی مورد نیاز است. کنترل زمان واختش با حذب صوت به قدر کافی در فضاهای عمومی مطابق و هماهنگ است. کنترل نوفه‌ها اغلب از طریق مصالح جاذب، حاصل می‌شود؛ اگر چه نیازمند عایق بندی تجهیزات مکانیکی و استفاده از صداگیر بر روی تجهیزات بر سر و صدا است (CRIFFIN,2004:195)

  • سیستم تلفن، پخش صوت و شبکه کامپیوتری

چنانچه عملکر د مجموعه ای که از بخش ها و قسمت‌های متفاوتی تشکیل یافته، به صورت متصل و پیوسته انجام نگیرد؛ کارایی و بازدهی مجموعه کاهش می یابد. این موضوع، ضرورت به کارگیری سیستم های ارتباطی، خبری و کنترل کننده را نمایان می‌سازد. بدین منظور با برقراری خطوط تلفن در ساختمان مورد طراحی، نیاز ارتباط تلفنی در سطح مجموعه برطرف خواهد گردید. از انواع مرکز تلفن می توان مراکز تلفن الکتریکی و دیجیتال را نام برد. مرکز تلفن دیجیتال در حال حاضر بخش عمده‌ای از مراکز و شبکه‌های مخابراتی جدید را به خود اختصاص داده و با برخورداری از تکنولوژی انتقال اطلاعات به صورت الکترونیکی (دیجیتال) به جای دستی (آنالوگ)، قابلیت‌های مهمی را از اطلاعات ورودی نوشتاری (نمابر) و انتقال داده‌ها (شبکه کامپیوتری) و غیره ایجاد کرده است. دستگاه‌های پخش صوت، تمام فضاهای داخلی ساختمان را زیر پوشش قرار داده و برای فضاهای مختلف، فشار صوتی بلند گوها متناسب با سطح پارازیت موجود در فضا انتخاب می گردد؛ بدین معنا که سطح صدای تأمین شده توسط  بلندگو، حدوداً 6 تا 10 دسی بل از سطح پارازیت بیشتر می باشد تا شنونده صدا را به راحتی بشنود. سطح پارازیت در محیط‌های آرام ساختمان مانند راهروها حدوداً 60 الی 50 دسی بل بوده و سطح صوتی انتخابی بالغ بر 66 الی 70 دسی بل تعیین می گردد. همچنین سطح پارازیت در محیط‌های متوسط مانند اتاق‌های کار حدوداً دسی بل پیشنهاد  می‌گردد. قدرت بلندگوها با توجه به فشار صوتی مورد نیاز، ضریب جذب صوتی مصالح به کار رفته در فضای مربوطه و ضریب بازتاب تعیین خواهد شد . دستکاری مرکزی صوتی معمولا در اتاق مرکز تلفن یا اتاق کنترل مرکزی نصب می گردد. قدرت اسمی سیستم حداقل معادل جمع قدرت بلندگوها با احتساب نیست تبدیل ترانسفورماتورهای تطبیق آنها می‌باشد. بلندگوها برای پخش صداهای یکنواخت و با کیفیت مطلوب در سطح مجموعه در محل های مشخص و مناسب نصب می‌گردند. بلندگوهای مورد استفاده از نوعی انتخاب می‌شوند که دارای مشخصه فرکانس مطلوب در فرکانس‌های پایین بوده و مدار تغذیه کننده آنها باید مستقل از سیستم‌های دیگر در داخل لوله‌های فولادی هدایت شوند. برای دسترسی به منابع مشترک و ارتباط با اطلاعات ایستگاه‌های مختلف کامپیوتری، وجود یک شبکه کامپیوتری که افراد بتوانند با یکدیگر تبادل اطلاعات داشته باشند؛ مورد نیاز می باشد .

دانلود متن کامل پایان نامه مقطع ارشد معماری : طراحی مجتمع تجاریتفریحی با رویکرد طبیعت گرایی با تاکید بر سازواره های طبیعی

این شبکه می بایست دارای مشخصات زیر باشد:

– توانایی ارسال اطلاعات با سرعت بالا

– قابلیت استفاده از محیط مخابراتی ارزان، نظیر خطوط تلفن جهت ارسال اطلاعات

– خطای پایین در ارسال اطلاعات به دلیل محدود بودن فاصله الگوی هندسی استفاده شده جهت اتصال کامپیوترها، توپولوژی نامیده می شود.

عوامل موثر در انخاب توپولوژی بهینه یا الگوی هندسی استفاده شده جهت اتصال کامپیوترهای بهینه عبارت است از: هزینه اجرا و نصب ، ‌انعطاف‌پذیی ، امکان تغییر پیکربندی و سهولت عیب‌یابی .

[1] -PUSH Button

[2] – Colloctive down

[3] – Collective up