پایان نامه ارشد: فسخ نکاح در حقوق مدنی ایران و مذاهب خمسه

عیوب مختص زنان از دید فقه امامیه

3-3-1-قرن

قرن (به فتح قاف و سکون یا فتح راء) ، از نظر فقهی در اینکه عیب مزبور موجب خیاره اختلافی نیس؛ النهایه در معنای اون اختلاف کرده ان که به دلیل اختلاف تعاریف ارباب لغته. بعضی اون رو استخوانی می دونه که در فرج زنان می روید، و مانع از مقاربت می شه؛ دسته دیگر به ورمی مثل باد بیضه مردها تشبیه کرده ان؛ بعضی اون رو غدّه گوشتی دانسته که در فرج می روید و مانع نزدیکی می شه فقهای امامیّه به پیروی از متون اخبار تعریف گذشته رابیشتر ترجیح می دن[1].

مؤلف کتاب جواهر الکلام در تعریف قرن می گوید: «انه لحم ینبت فی فم الرحم یمنع من الوط و هو المسی حالا».[2]

یه گروه دیگه از فقها در تعریف این عیب گفته ان: «قرن یعنی استخوان یا گوشت زائدی که در آلت تناسلی زن که مانع نزدیکی شوهر با اون می شه هروقت این قسم گوشت باشه اون رو عفل هم نامند.[3]

مؤلف کتاب توضیح لمعه در این مورد می گوید: «قرن یعنی استخوانی در رحم زن که مانع از دخول می شه اگر یکی از تفاسیری که واسه قرن شده همین معناست یعنی اون رو مثل استخوانی مثل دندان دانسته ان که در فرج زن اومده باشه و از دخول مرد با او مانع شه پس اگه این مانع به جای استخوان گوشت باشه اصطلاحاً اون رو عفل خوانند. البته بعضی وقتا بر عفل هم لفظ قرن رو گفته نشون میده. کلمه عفل به فتح عین و فاء و اون عبارتست از خروج چیزی از قُنِل و فروج زنان مثل باد نمودن بیضه های مردها.»[4]

مستند فقهی در مورد پیدایش خیار فسخ با وجود قرن اخبار وارده از ائمه (ع) هست در این مورد ابی الصباح کنانی خبری از امام صادق (ع) نقل می کنن با این درون مایه: «از حضرت صادق (ع) پرسیدم: مردی با زنی ازدواج کرده اون وقت اون رو قرناء پیدا کرده. حضرت فرمودند: … می تونه شوهرش اون رو به خونواده اش برگرداند.»[5]

به نظر صاحب جواهر اگه قرن مانع از وطی باشه حق فسخ هست و می گوید دلیل ما اجماع و نصوص وارده در این مورده و اگه مانع از وطی نباشه حق فسخ به وجود نمی آید و دلیل ما اصاله الزوم و احتیاط و انتقاع ضرر و امکان استمتاع هست.[6]

شیخ طوسی در کتاب مفصل می فرمایند: «نوع دیگری از قرن، رتق (رتقاء) است و اون بسته بودن فرج زنه، اگه رتقاء به صورتی بود که مانع از دخول نمی شد پس واسه زوج خیار وجود نداره و اگه مانع از دخول شه واسه او خیار ثابت می شه اما هر چند با استفاده از عمل جراحی این عیب رو برطرف کرد حق فسخ ساقط می شه واسه اینکه حق فسخ به دلیل وجود این عیب بوده و حال اونکه دیگر این عیب وجود نداره، پس خیار هم ساقط می شه.»[7]

حضرت امام (ره) در این مورد می فرمایند: «قرن هر چند که موجب نبود دخول نباشه اما به خاطر وجود نفرت از موجبات فسخ حساب می شه.»[8]

البته همه مذاهب اهل سنت به غیر از حنبلی اجماع دارن بر فسخ نکاح در صورت وجود مریضی قرن.[9]

 

[1]-همون، ج 30، ص 332؛

[2] -نجفی ، محمد حسن ، جواهر الکلام فی توضیح شرائع الاسلام ، قبلی ، ص 334

[3] -کلینی،محمدبن یعقوب،الفروع من الکافی،دار الکتب الاسلامیه،تهران،1412؛ص64

 

[4] -مکی دلیلی ، شمس الدین محمد ، « اللمعه الدمشقیه » ، قبلی ، ص 83

[5] -نوری،حسن،المستدرک الوسائل،مؤسسه ال البیت لاحیاء التراث،قم،1407 هـ ق، ص231

[6] -نجفی ، محمد حسن ، جواهر الکلام فی توضیح شرائع الاسلام ، قبلی ، ص 335

[7] -طوسی،شیخ ابوجعفر،محمدبن حسن طوسی،« المبسوط فی فقه الامامیه» قبلی،ص70

[8] – موسوی خمینی ، روح الله ، تحریر الوسیله ،قبلی،ج 2، ص 13

[9] – جزیری،عبدالرحمان ،کتاب الفقه علی المذاهب الاربعه،قبلی،ص187

متن کامل :

فسخ نکاح در حقوق مدنی ایران و مذاهب خمسه