منابع پایان نامه درباره سرمایه اجتماعی، افکار عمومی، ارتباط جمعی، اطلاع‌رسانی

صص۹۸-۹۷)
افراد خانواده با گرد هم آمدن در قالب یک نهاد اجتماعی، سرمایه اجتماعی را شکل میدهند که پاداشهای آن در شکل حمایتهای مادی و معنوی به آنها در زندگی اجتماعی کمک میکند. با توجه به اهمیت سرمایه اجتماعی در توسعه اقتصادی-اجتماعی و همکاری در شکل هنجارهای کنش متقابل و شبکههای مشارکت، امکان دستیابی به اهداف مشخص را فراهم میکند.
تحقیقات در این زمینه نشان داده که در سالهای اخیر تحولاتی در نهاد خانواده در رابطه با سرمایه اجتماعی رخ داده است. در درون خانواده سرمایه انسانی رشد یافته ولی به موازات این رشد، سرمایه اجتماعی رشد نیافته است. در این راستا پیامدهای مثبت سرمایه اجتماعی، مانند جامعهپذیری، رعایت نظم اجتماعی، فراهم کردن فرصتهای برابر؛ و پیامدهای منفی آن از جمله تبعیض علیه افراد قابل توجه است. بوردیو سرمایه اجتماعی را در شکل حمایت خانوادگی، منبع سرمایه فرهنگی میداند و منظورش از سرمایه اجتماعی، منافع و منابعی است که افراد به واسطه عضویت در شبکهها به دست میآورند. پاتنام اعتماد را بنیان سرمایه اجتماعی میداند که شرایط را برای عمل متقابل فراهم میکند. کلمن سرمایه اجتماعی را در اعتماد، اطلاعات، هنجارها و ضمانتهای موثر، روابط اقتدار و میزان تعهدات در گروه میبیند.
سرمایهی اجتماعی به عنوان یک پدیده جامعهشناختی در سطح فردی فراهم کنندهی کالای شخصی است که برای سود اقتصادی، یاریگر منافع شخصی مانند موفقیتهای تحصیلی استفاده میشود. در سطوح بالاتر، سرمایه اجتماعی همچون کالایی عمومی است که اعضای نهاد خانواده و یا تمامی اعضای جامعه میتوانند از آن بهرهبرداری کنند. مانند امنیت اجتماعی در جامعه که حاصل سرمایهی اجتماعی است. ( کلدی، ۱۳۸۴، صص ۱۸۰-۱۷۹)
۱۳-۲-۲- اهمیت و جایگاه تلویزیون
تلویزیون یکى از رسانه‏هاى قدرتمند ارتباط جمعى به شمار مى‏آید . این ابزار، به دلیل ویژگیهاى منحصر به فرد خود قادر است پیامهاى تصویرى را به دورترین نقاط منتقل کند و تعداد بیشمارى از افراد را در سراسر دنیا مورد خطاب قرار دهد . تلویزیون به عنوان یک ابزار مهم ارتباطى مى‏تواند در هشیارسازى، سازماندهى، سیاسى‏گرى و تکنیک‏دهى نقش مهمى داشته باشد . تأثیر پیام این ابزار قدرتمند بر افکار عمومى و عملکرد آن را، بویژه از نظر تربیتى و جامعه‏پذیرى نباید از نظر دور داشت
قرن بیستم، قرن اختراع پدیده های شگفت انگیز بشری است. و بدون شک یکی از شگفت انگیزترین پدیده های این عصر نوظهور صنعت سینما و به دنبال آن تلویزیون است. پرده سینما به تصاویر جان بخشید و تلویزیون این تصاویر متحرک را به عمق اجتماع و کانون های خانوادگی انتقال داد. جاذبه و گیرایی تلویزیون آنچنان بود که جعبه اسرارآمیز و جادویی لقبش دادند و با گذشت زمان این جعبه جادویی همه مرزها را پشت سر نهاد و سراسر جهان را تسخیر کرد، به گونهای که امروز در اقصی نقاط عالم کمتر جایی را میتوان یافت که مردم از چشم دوختن به صفحه شیشهای تلویزیون لذت نبرند و ساعاتی از زندگی خود را با دیدن برنامههای آن سپری نکنند. نفوذ و جاذبه تلویزیون در دنیای کنونی امری بدیهی است، و نقش آن در آموزش، هدایت، جهتدهی و قالبسازی افکار عمومی جامعه انکارناپذیر است؛ به همین دلیل تلویزیون به عنوان یکی از ابزارهای اصلی نفوذ در افکار عمومی مورد استفاده قرار گرفته و توسط دولتها یا بخش خصوصی در جهت اهداف مورد نظر بکار برده میشود. اختراع ماهوارههای مخابراتی تاثیرگذاری تلویزیون را از مرزهای ملی عبور داده و به امری فراملی و جهانی تبدیل کرده است. کشورهای قدرتمند با تکیه بر امکانات قوی ارتباطی و ماهوارهای درصددند تا سراسر جهان را به عرصه تاخت وتاز امواج تصویری خود تبدیل کرده و به طور یکجانبه و یکسویه افکار جهانیان را در جهت اهداف و امیال خود سوق دهند، و بدینگونه این کشورها برآنند که از تلویزیون به عنوان جعبه جادویی برای یکسان سازی افکار عمومی جهانیان و تشکیل دهکده واحد جهانی بهره برداری نمایند. در این شرایط کشورهایی که به حفظ فرهنگ ملی خود میاندیشند، وظیفهای سخت دشوار و مشکل در پیش رو دارند. برای مقابله با این توطئه باید با تمام قوا و هوشیاری کامل و استفاده بهینه از سرمایههای مادی و انسانی دست بکار شده و به مصون سازی جامعه خویش در برابر این امواج بپردازند. آگاه کردن جامعه به اهداف تبلیغاتی غرب از طریق صدا و تصویر، گامی اساسی در جهت مصونیت بخشیدن جامعه و پاسداری از هویت ملی محسوب میشود.
تلویزیون یکی از رسانههای همگانی است. این وسیله، در جنگ ایدئولوژیک که در دنیای امروز میان نیروهای پیشرو و نیروهای واپسگرا در جریان است، هم به منزله عرصه کازار است و هم به مثابه جنگ افزار. تلویزیون، میلیونها نفر از مردم قاره ها را درگیر نبردهای ایدئولوژیک میکند و آنان را وا میدارد، هر چند غیرمستقیم، در جدالها و مناظرههای سیاسی با اهمیت عصر حاظر شرکت جویند.
تلویزیون دارای خصوصیاتی است که آن را از سایر رسانهها و روشهای اطلاعاتی متمایز می کند:
اول: تلویزیون همزمان، دو حس بینایی و شنوایی را متاثر میکند و همین ویژگی، آن را در جایگاهی برتر از رادیو و مطیوعات قرار میدهد.
دوم: تلویزیون قادر است اخبار داغ را با سرعت نور به اطلاع بینندگانش برساند. از این نظرتنها رادیو میتواند با این رسانه به رقابت برخیزد، زیرا این دو وسیله، اطلاعات را توسط امواج الکترو مغناطیس پخش میکنند.
سوم: یک برنامه تلویزیونی برای رسیدن به نظر مخاطب خود نیازی به «واسطه» ندارد. مطبوعات احتیاج به خدمات پستی دارند؛ فیلم مستلزم سالن نمایش(سینما) است و… اما تلویزیون، مانند رادیو، برنامههایش را بدون واسطه به خانه مخاطبین خود میبرد.
چهارم: تلویزیون قادر است همزمان، تعداد کثیری بیننده را «و در برخی کشورها به مراتب بیشتر از خوانندگان مطبوعات و یا شنوندگان رادیو» زیر پوشش قرار دهد.
پنجم: تلویزیون به علت ارتباط مستقیم و فوری با بیننده و نشان دادن رویدادها به هنگام وقوع، رسانه ای است غیر قابل رقابت. (بیریوکوف، ۱۳۷۲، صص ۱۴-۱۱)
۱۴-۲-۲- پیدایش تلویزیون در ایران و جهان
تلویزیون یکی از وسیعترین شکلهای رسانههای ارتباط جمعی است که از نیمه دوم قرن بیستم میلادی با سرعت جوامع انسانی را تحت تاثیر قدرتهای شگفتانگیز خود درآورده است. شروع کار تلویزیون از سال ۱۹۳۶ میلادی در انگلستان آغاز گردیده است. اما این وسیله ارتباطی در اوایل نیمه دوم قرن بیستم مورد توجه و بحث پژوهشگران ارتباطی آمریکا و علاقمندان حوزه اثرات رسانهها قرار میگیرد. مککوایل ظهور تلویزیون و گسترش آن را شروع مرحله سوم توجه به تاثیرات رسانهها یا مرحله بازگشت به رسانههای قدرتمند مینامد. ( مککوایل، ۱۳۸۲، ص ۳۵۶)
با آغاز به کار تلویزیون در یازدهم مهرماه ۱۳۳۷ ، ۵۴ سال از تاسیس این رسانه در ایران می‌گذرد و امروز در هر خانه‌ای که چشم می‌گردانیم، گوشه‌ای از آن را تلویزیون اشغال کرده است و گزافه نگفته‌ایم که این جعبه‌ی جادویی هم‌چنان جزو ضروری‌ترین وسایل خانگی به شمار می‌آید.
حدود نیم قرن از پیدایش تلویزیون در ایران می‌گذرد و امروز این جعبه جادویی هم‌چنان یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین رسانههای ارتباط جمعی در جهان به حساب میآید. فکر راه‌اندازی تلویزیون در ایران، به سال ۱۳۳۵ برمی‌گردد. نخستین بار در سال ۱۳۳۵ فردی به نام کازرونی، پیشنهاد تأسیس تلویزیون را داد که رد شد. در سال ۱۳۳۷، مجلس وقت قانونی تصویب کرد که دولت با نظارت وزارت پست و تلگراف، می‌تواند فرستنده‌هایی در تهران نصب کند که این فرستنده‌ها در ۱۱ مهرماه ۱۳۳۷ در ساعت پنج بعد از ظهر افتتاح و تلویزیون در ایران تأسیس شد. پخش برنامه‌ها به صورت زنده از ساعت ۱۸ تا ۲۲ انجام می‌گرفت. پس از این تاریخ، در سال ۱۳۴۲ دولت وقت تصمیم به راه اندازی تلویزیون دولتی گرفت و رسما با فرانسوی‌ها قرارداد بست که تلویزیون را در ایران راه‌اندازی کنند. سرانجام در تاریخ ۲۹ اسفندماه سال ۱۳۴۵، تلویزیون ملی افتتاح شد.
سیمای جمهوری اسلامی ایران در دهه ۸۰ و با گذشت نیم قرن، با بیش از ده‌ها شبکه سراسری و برون‌مرزی در کنار ده‌ها تلویزیون محلی، درصدد رفع نیاز رسانه‌یی مخاطبان خود در هر گروه سنی و با هر تحصیلات برآمده است که این روزها باید از پس رقیب‌های ماهواره‌یی خود نیز برآید.
«شبکه اول سیما» با نام نهادن «شبکه ملی» بر خود سعی دارد با قایل شدن وظیفه‌ای خطیرتر نسبت به سایر شبکهها برای خود منعکسکننده هویت ملی و خواستههای مردم باشد. «شبکه دوم سیما» مدتهاست که تلاش می کند به عنوان شبکه کودک نزدیک شود. «شبکه سه سیما: شبکه جوان» نیز برای طرح، بررسی و پاسخگویی به نیازهای اجتماعی، فرهنگی و ورزشی گروه سنی جوان کشور با رویکرد اطلاع‌رسانی، آموزشی، سرگرمی و تفریح به تهیه و پخش برنامه‌ در قالب‌های مختلف و به صورت سراسری میپردازد. در فروردین ۱۳۷۵ شبکه چهار سیما با شعار «شبکه چهار، شبکه علمی» بر اساس تصمیمات اتخاذشده در سازمان صدا و سیما نسبت به مخاطبان خاص راه‌اندازی شد، اهدافی چون گسترش روحیه دانش‌دوستی، تفکر، مطالعه، پژوهش، گسترش نگاه دینی به علم، گسترش دین باوری در مخاطبان، با هفت گروه برنامهساط در این شبکه دنبال میشود. شبکه تهران نیز که در زمره‌ی شبکه‌های محلی سیما قرار می‌گیرد، با پوشش قرار دادن استان تهران برنامه‌هایی را با موضوعات اجتماعی، فرهنگی، دینی، و سیاسی تهیه و پخش میکند. «شبکه قرآن» به عنوان نخستین شبکه تلویزیونی قرآنی در جهان اسلام در سال ۱۳۷۸ آغاز به کار کرد. این شبکه
تلاش میکند برنامههایی با موضوعات قرآنی تولید و پخش کند. شبکه جام‌ جم نیز با سه شبکه جهانی، سعی دارد ایرانیان مقیم قاره‌های اروپا، آمریکا، آسیا و اقیانوسیه را هرچه بهتر و بیشتر در جریان اخبار داخلی کشور قرار داده و با فرهنگ و مذهب ایرانی و اسلامی آشنا کند. شبکههای العالم، کوثرو سحر به زبان عربی در جهت ارضای نیازهای مخاطبان عربطبان تلاش میکنند و شبکه پرس تی وی نیز در راستای ارائه اخبار جهان و ایران یه زبان انگلیسی گام بر میدارد.
شبکه آموزش با شعار «شبکه آموزش، شبکه فرصت‌های برابر آموزشی» به منظور توسعه و بهبود کیفیت آموزش‌های مختلف از طریق امکان دسترسی جامعه به آموزش‌های عمومی و فنی‌ و حرفه‌یی و ترویجی و آموزش‌های عالی تاسیس شده است. این شبکه گامی در راه تکمیل شبکه‌های تلویزیونی
و پاسخهای تخصصی به نیازهای متنوع مخاطبان این رسانه محسوب میشود. «شبکه پیام» ( تله تکست )نیز رسانه‌ای تازه در عرصه اطلاع‌رسانی به شمار می‌آید که به بیننده امکان می‌دهد اطلاعات نوشتاری را روی گیرنده تلویزیون دریافت کند. در این شبکه سعی بر این است تا زمینه‌ای فراهم شود که مطالب،

دیدگاهتان را بنویسید