منابع پایان نامه درباره سرمایه اجتماعی، افکار عمومی، ارتباط جمعی، اعتماد اجتماعی

«گربنر» و «گراس» اخذ شده است. رسانهها میتوانند انگارههای فرهنگی غالب را به کار برند. رسانه گرایش دارد که روایتهایی یکسان و نسبتاً مورد وفاق از واقعیت اجتماعی ارائه بدهد و مخاطبانش را با آن سازگار کند.این نظریه بیان میکند که وسایل ارتباط جمعی نزدیکی سلیقهها، خواستها و انتظارات تمامی ساکنان جامعه را موجب میشوند و بدین ترتیب میتوانند با گسترش کنشهای عام به تغییرات اجتماعی دامن بزنند ( مهدیزاده ،۱۳۸۴ ، ص۲۰ ) استدلال گربنر این است که تلویزیون به صورت بازوی فرهنگی اصلی جامعه آمریکا درآمده است. گربنر و همکاران وی نوشتهاند: دستگاه تلویزیون یک عضو اصلی خانواده شده است، کسی که بیشتر اوقات بیشتر داستانها را میگوید. از نظر تماشاگران پرمصرف، تلویزیون عملاً دیگر منابع اطلاعات، افکار و آگاهی ها را به انحصار در میآورد و یک کاسه می کند. اثر این مواجهه با پیامهای مشابه، چیزی را تولید میکند که گربنر آن را کاشت میخواند، یا آموزش جهانبینی رایج، نقشهای رایج و ارزشهای رایج. (سورین و تانکارد، ۱۳۸۶، ص۳۹۰)
۵-۱۷-۲-۲- نظریه مارپیچ سکوت
یکی از نظریههایی که بیش از بسیاری از نظریههای دیگر به رسانه های جمعی قدرت میدهد، نظریه مارپیچ سکوت است که «الیزابت نئول نئومان»آن را مدون کرده است. استدلال نئومان این است که رسانه های جمعی حتماً بر افکار عمومی اثرهای قوی دارند اما این اثرها به خاطر محدودیت های پژوهش، در گذشته کم اهمیت شمرده شده یا کشف نشده باقی مانده است. نئومان استدلال می کند که سه ویژگی ارتباط جمعی، یعنی تراکم، همه جایی بودن و همصدایی، در ایجاد اثرهای قوی بر افکار عمومی با هم ترکیب میشوند. همصدایی به تصویر همشکلی از رویداد یا موضوعی که می توان توسعه داد اشاره دارد و اغلب میان روزنامههای مختلف، مجلات، شبکههای تلویزیون و رسانه های دیگر مشترک است. اثر همصدایی این است که بر مواجهه گزینشی غلبه می کند تا افراد نتوانند پیام دیگری را انتخاب کنند و نشان دهنده این گمان است که بیشتر افراد به گونهای به موضوع نگاه میکنند که رسانههای جمعی آن را عرضه میدارند. عامل دیگری که وارد عمل میشود مارپیچ سکوت است. در خصوص یک موضوع مناقشه انگیز افراد درباره توزیع افکار عمومی حدسهایی می زنند. آنها سعی می کنند تعیین نمایند آیا در اکثریت قرار دارند یا خیر و سپس میکوشند تعیین کنند آیا تغییر افکار عمومی در جهت موافقت با آنهاست یا خیر. اگر احساس کنند در اقلیت قرار دارند گرایش پیدا میکنند که درباره موضوع سکوت کنند. اگر فکر کنند تغییر افکار عمومی در جهت فاصله گرفتن از آنهاست، گرایش پیدا میکنند در خصوص موضوع ساکت بمانند. هر چه بیشتر ساکت بمانند افراد دیگر بیشتر احساس میکنند که دیدگاه خاص (متفاوت) عرضه نشده است و بیشتر ساکت میمانند. (سورین و تانکارد، ۱۳۸۶، ۳۹۶)
۶-۱۷-۲-۲- نظریه استفاده و رضامندی
این نظریه بر دو عامل متکی است: ۱- پویا دانستن مخاطب ۲- چند متغیره بودن فرآیند ارتباط
این نظریه میگوید مخاطب به نیاز خود آگاه است و بنابراین فرآیند انتقال پیام پنج ویژگی دارد:
۱.مخاطب پویاست
۲.رقابت رسانه ها برای تامین نیاز مخاطبان الزامی است
۳.رقابت رسانهها با سایر پدیدهها هم برای تأمین نیاز مخاطبان الزامی است
۴.جستجوگر است یعنی برای تأمین نیازها و رضایت خود، روشهای مختلف را تجربه میکند
۵.مخاطبان برای تأمین نیازهای معرفتی خود، آگاهانه رسانه مورد نظر را انتخاب میکنند
میزان ابهام و مناسب داشتن موضوع به کار و زندگی فرد، تعیینکننده میزان تمایل فرد به رویارویی با وسایل ارتباط جمعی برای رفع نیازهای شناختی است.
کم زیاد
ناچیز
زیاد
نسبی
بسیار زیاد
اساساً رویکرد افراد به رسانهها به دلیل کسب دو پاداش است:
الف-پاداش آنی، مثل حوادث و رویدادها (نیاز به داشتن اطلاعاتی که در زندگی جاری و روزمره موثر است)
ب-پاداشهای آتی، خدمات مقولههای آموزش و درازمدت (نیاز به یافتن شغل و جستجوی آگهی ها، استفادههای آموزشی و…) (زارعیان، ۱۳۸۲، ص ۱۲۰)
۱۸-۲-۲- چهارچوب نظری تحقیق
برای بررسی متغیر وابسته تحقیق (سرمایه اجتماعی)، مناسبترین نظریه، نظریه رابرت پاتنام میباشد؛ نظریه پاتنام را به طور مفصل در بخش مبانی نظری توضیح دادیم، در این جا فقط اشارهای مختصر به این نظریه میافکنیم تا وجوه مشابه آن با متغیر وابسته تحقیق مشخص گردد.
دغدغه اصلی پاتنام از طرح ایده سرمایه اجتماعی حل معمای عمل جمعی است. از نظر وی بهزعم اکثر دانشمندان رشتههای علوم اجتماعی مناسبترین راهحل مشکل مزبور استفاده از سرمایه جمعی است. پاتنام تعریف جوهری و کارکردی از سرمایه اجتماعی ارائه نموده است. وی در تعاریف نخستین خود «اعتماد»، «هنجارها» و«شبکهها» را به مثابه عناصر سرمایه اجتماعی و«تسهیل کنش» را کارکرد آن معرفی کرده است. پاتنام مینویسد: «منظور از سرمایه اجتماعی وجوه گوناگون از سازمان اجتماعی نظیر اعتماد، هنجارها و شبکههاست که میتوانند با تسهیل اقدامات هماهنگ کارآیی جامعه را بهبود بخشند.»(پاتنام، ۱۳۸۰، ص۲۸۵) از نظر پاتنام تسهیل کنشهای ارادی و کسب منفعت متقابل مهمترین کارکردهای سرمایه اجتماعی است. وی معتقد است سرمایه اجتماعی مانند سرمایهها مولد است و امکان دستیابی به اهدافی را فراهم میکند که بدون آن غیرقابل دسترس خواهند بود.
از نظر پاتنام سازمان اجتماعی ویژگیهایی دارد که هماهنگی و همکاری را برای منفعت متقابل تسهیل میکند. این ویژگیها عبارتند از:
۱-وجود شبکههای رسمی و غیر رسمی ارتباطات: شبکههای مشارکت مدنی از اشکال ضروری سرمایه اجتماعیاند. هرچه این شبکهها در جامعهای متراکمتر باشند، احتمال بیشتری وجود دارد که شهروندان بتوانند در جهت منافع متقابل همکاری کنند. (پاتنام، ۱۳۸۰، ص ۲۹۶)
۲-هنجارهای بدهبستان متقابل: مهمترین سودمندی این هنجارها تقویت اعتماد، کاهش هزینه معاملات و تسهیل همکاری است. او این هنجارها را از مولدترین اجزای سرمایه اجتماعی میداند. او میگوید:«گروهها و جوامعی که این هنجارها بر آنها حاکم است و از آن پیروی میکنند، به شکل موثری بر فرصتطلبی و مشکلات جمعی فایق میآیند.»
۳-اعتماد اجتماعی: پاتنام اعتماد اجتماعی را ناشی از دو منبع هنجاری معامله متقابل و شبکههای مشارکت مدنی میداند. اعتماد همکاری را تسهیل میکند و هرچه سطح اعتماد در جامعهای بالاتر باشد، احتمال همکاری هم بیشتر خواهد بود. (غفاری، ۱۳۹۰، ص۶۶)
همانطور که در نظریه پاتنام مشاهده میشود، سه مؤلفه اصلی سرمایه اجتماعی(شبکههای اجتماعی، اعتماد اجتماعی و هنجارهای همیاری) متناسب با فرضیات تحقیق میباشد.
مناسبترین نظریه برای سنجش متغیر اصلی مستقل یعنی تماشای برنامههای تلویزیون، نظریه کاشت میباشد. نظریه کاشت از سوی «جرج گربنر»مطرح شده و توسعه یافته است. او در دهه ۱۹۶۰ تحقیقاتی را با عنوان «شاخصهای فرهنگی» شروع کرد که تأثیرات تماشای تلویزیون را بر باورها و دیدگاههای بینندگان درباره جهان واقعی، بررسی میکرد. بن بر نظریه کاشت، تلویزیون در کارکرد گزارشگری خود، به ابلاغ پیامهای به همپیوستهای گرایش دارد که درسهای یکسانی را مکرراً به نمایش در میآورد. گربنر استدلال میکند که بینندگان پرمصرف در مقایسه با بینندگان کممصرف دنیا رابیشتر ناامن میبینند.
گربنر یادآوری میکند که بیننده عادی به طور متوسط چهار ساعت در روز تلویزیون تماشا میکند، افراد پرمصرف از این هم بیشتر تماشا میکنند. وی میگوید: -از نظر تماشاگران پرمصرف، تلویزیون عملاً دیگر منابع اطلاعات، افکار و آگاهیها را به انحصار در میآورد و یک کاسه میکند. اثر این مواجهه با پامهای مشابه، چیزی را تولید میکند که گربنر آن را کاشت میخواند؛ یا به عبارتی آموزش جهانبینی رایج، نقشهای رایج و ارزشهای رایج.
گربنر در واکنش به بعضی انتقادها از جمله انتقاد «پل هیرش» مبنی بر اینکه، گربنر کار کنترل سایر متغیرها را به خوبی انجام نداده است و اگر متغیرهای دیگر را همزمان کنترل کند، تغییر باقی مانده که بتوان آن را به تلویزیون نسبت داد، خیلی کم است؛ نظریه کاشت را مورد تجدید نظر قرار داده است و دو مفهوم –جریان اصلی- و –تشدید- را اضافه کرد.
۱۹-۲-۲- مدل تحقیق
نمودار(۷-۲) مدل تحقیق
۳- فصل سوم: روش بررسی
۱-۳- مقدمه
روش عبارتست از مجموعهای از فعالیتها که برای دستیابی به هدف یا اهدافی خاص صورت میگیرد. لذا روش پژوهش را نیز میتوان مجموعه اقداماتی دانست که پژوهشگر با استفاده از آنها درصدد کشف پاسخ سوالات پژوهش، بررسی و یا عدم تأیید فرضیههای خود بر میآید. روشهای پژوهش در واقع ابزارهای دستیابی به واقعیتهای و ابسته به زمینه تحقیق به شمار میروند. روشهای مورد نظر متعدد بوده و هر کدام با توجه به تناسبشان به موضوع و فرضیههای تحقیق به کشف قوانین علمی کمک میکنند، لذا در هر پژوهش، محقق سعی میکند تا مناسبترین روش را انتخاب کند. چرا که شناخت و اقعیتهای موجود و پی بردن به روابط بین آنها مستلزم روشهایی است که به شکل دقیق بتواند ارتباط بین پدیدهها را تبیین نموده و به کشف واقعیتها منجر شود.
دستیابی به هدفهای علم یا شناخت علمی میسر نخواهد شد، مگر زمانی که با روششناسی درست صورت پذیرد. «روش سنگ بنای هر کار علمی است و اتخاذ روش علمی تنها راه دستیابی به دستاوردهای قابل قبول علمی است.» (ساروخانی، ۱۳۸۲، ص۱۲۷) با توجه به ضرورت روششناسی در امر تحقیق باید دانست که روش علمی، موجهترین روش جهت آگاهی انسان است و آنچه تحقیق به عنوان نتایج به دست میآورد بستگی زیادی به انتخاب روش دارد.(نادری و سیف نراقی، ۱۳۷۰، ۸۴) مقصود از روش علمی، راهها و شیوههایی است که پژوهشگر را از خطا محفوظ داشته و رسیدن به حقیقت را برای او امکانپذیر سازد.- این روش شکل خاص و نظامداری است از همه انواع بررسیها و تفکرات انعکاسی که منظور از کاربرد آن، افزایش میزان ارتباط بین جواب و مسئله مورد نظر و از طرفی بالا بردن اعتبار جواب و کاهش بهرهگیری میباشد. (هومن، ۱۳۸۰، ص۹۳) بنابراین،- هرتحقیقی راه و روش مخصوص به خود را دارد و روش کار تحقیق باید متناسب با هدفهای تحقیق باشد. (کیوی و کامپنهود، ۱۳۷۷،ص۱۸۵)
۲-۳- روش تحقیق
این تحقیق با استفاده از روش پیمایش صورت میپذیرد و ابزار گردآوری اطلاعات در آن، پرسشنامه است. در واقع با توجه به سوالات، اهداف و فرضیات پژوهش، اقدام به طراحی پرسشنامه نمودهایم. تحقیق پیمایشی یکی از فنون بسیار قدیمی تحقیق به شمار میرود، میتوان از روش پیمایشی برای هدفهای توصیفی، تبیینی و اکتشافی استفاده کرد. از تحقیق پیمایشی عمدتاً در مطالعاتی

دیدگاهتان را بنویسید