منابع پایان نامه درباره سرمایه اجتماعی، استاندارد، جامعه آماری، اعتماد اجتماعی

استفاده میشود که در آنها «فرد» واحد تحلیل در نظر گرفته میشود. اگرچه میتوان این روش را برای واحدهای دیگر تحلیل از قبیل گروهها و کنشهای متقابل به کار برد، که در اینجا باید از عدهای از افراد به منزله پاسخگو یا خبررسان استفاده کرد. (ببی، ۱۳۸۵، ص ۵۳۰) تحقیق پیمایشی احتمالاً بهترین روش برای آن دسته از پژوهندگان اجتماعی است که علاقهمند به جمعآوری دادههای اساسی برای توصیف جمعیتهای بسیار بزرگی هستند که نمیتوان به طور مستقیم آنها را مشاهده کرد. با نمونهگیری احتمالی دقیق میتوان گروهی از پاسخگویان را فراهم آورد که ویژگیهای آنان منعکس کننده ویژگیهای جمعیت بزرگتر باشند و پرسشنامههای استاندارد شده دقیق، دادههایی به دست می دهند که با دادههایی که از همه پاسخگویان به دست میآیند شباهت دارند و نتایج آنها قابل تعمیم است (ببی، ۱۳۸۵، ص۵۳۱) در تحقیقات پیمایشی از دو نوع پرسشنامه استفاده میشود. بعضی از پرسشنامهها دارای مجموعهای از سوالات استاندارد شده هستند که فقط یک دسته پاسخهای معین به آنها میتوان داد. پاسخگویان یا پژوهشگر، با زدن علامت، گروههای معینی از پاسخها را به سوالات پرسیده شده مشخص میکنند. پرسشنامههای برخوردار از سوالات بسته این مزیت را دارند که مقایسه و جدولبندی پاسخها آسان است، چراکه فقط با تعداد کمی از مقولهها سرو کار داریم. از سوی دیگر، از آنجا که آنها مجالی برای موشکافی در عقاید یا بیان شفاهی فراهم نمیسازند، اطلاعاتی که ارائه میکنند ممکن است دارای دامنه محدود باشد. نوع دیگر پرسشنامه، پرسشنامه دارای سوالات باز است که به پاسخگویان فرصت میدهد نظرات خود را با عبارات خودشان بیان کنند. پاسخگو در این پرسشنامهها به علامت زدن پاسخهای ثابت محدود نمیشود، پرسشنامههای باز انعطاف پذیرتر بوده و اطلاعات ارزشمندی نسبت به پرسشنامههای استاندارد شده فراهم میکنند. پژوهشگر میتواند پاسخها را پیگیری کند تا به نحو عمیقتری به آنچه پاسخگو فکر میکند پی ببرد. از سوی دیگر، استاندارد نکردن سوالات ممکن است پاسخها را دشوارتر کند. (گیدنز، ۱۳۷۶، ۷۲۹) مزیت عمده روش پیمایشی آن است که به پژوهشگر اجازه میدهد که دادههایی را از جمعیت بزرگ جمعآوری کند و آن را با پاسخهای سایر ملتها مقایسه کند. همچنین پیمایشها وسیله بسیار خوبی برای سنجش نگرشها و جهتگیریها در جمعیتهای بزرگ هستند. اما مهمترین ضعف این روش آن است که پاسخهای داده شده به سوالات ممکن است مصنوعی باشد. (سخاوت، ۱۳۷۹، ص۲۵)
پژوهشگران دست کم دو نوع پیمایش را به کار میبرند: پیمایش توصیفی، به منظور نمایش یا مستند کردن وضعیت یا نگرشهای جاری صورت میگیرد: یعنی آنچه را در وضع موجود هست، توصیف میکنند. پیمایش تحلیلی نیز، به منظور توصیف و تبیین این مطلب به کار میرود که چرا وضعیت خاصی وجود دارد. در این رویکرد معمولاً دو یا چند متغیر برای آزمون فرضیههای پژوهشی بررسی میشوند. نتایج به دست آمده، به محقق امکان میدهد تا روابط متقابل میان متغیرها را بیازماید و به پارهای تبیینهای استنباطی دست یابد.(ویمر و دومینیک، ۱۳۸۴، صص۲۶۵-۲۶۶) به علاوه پیمایش تحلیلی میکوشد(معمولاً با آزمون برخی فرضیهها) وجود برخی شرایط را توصیف و تبیین کند.(ویمر و دومینیک، ۱۳۸۴، ص۳۲۸)
۳-۳- جامعه آماری
جامعۀ آماری، «مجموعهای از افراد است که در یک یا چند صفت مشترک بوده و علاقهمندیم که نتایج تحقیق و پژوهش خود را به آنها تعمیم دهیم.» (دلاور، ۱۳۸۳، ص ۱۲۰)
جامعه آماری این تحقیق کلیه خانواده های ساکن شهر تهران می باشد.طبق سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال ۱۳۸۵، تعداد کل خانواده های ساکن در مناطق ۲۲ گانه شهر تهران ۲۲۴۵۶۰۱ خانواده می باشد. (amar.org.ir)
۴-۳ – واحد مشاهده
واحد مشاهده در این تحقیق فرد (عضوی از خانواده) میباشد.
۵-۳- واحد تحلیل
واحد تحلیل عبارتست از فرد، گروه، طبقه یا پدیدۀ اجتماعی و موضوعی که ویژگیهای آن مورد بررسی قرار میگیرد. به بیان دیگر، در تعیین واحدهای تحلیل این سؤال مطرح است که متغیر وابسته تحقیق، صفت چه چیزی یا چه کسی است؟ صفت مورد بررسی، صفت فرد است یا صفت گروه یا صفت طبقه و… . در واقع، واحد تحلیل همان موصوف است. «در پیمایش همواره لازم نیست که افراد محور (واحد تحلیل) مطالعه باشند، بلکه گروه یا سازمان یا حتی کل جامعه را میتوان محور مطالعه قرار داد.» (نجفی، ۱۳۸۴، ص۴۶) واحد تحلیل در این تحقیق، خانواده میباشد و سطح تحلیل میانه است.
۶-۳- روش نمونهگیری
مشاهده تمام کنشها و کنشگرانی که مرتبط با پدیده مورد مطالعه هستند هرگز امکانپذیر نیست. هر نمونهای زیر مجموعه خاصی از یک جمعیت است که برای استنباط ماهیت کل آن جامعه مورد مشاهده قرار میگیرد.(ببی، ۱۳۸۴، ص ۴۷) امکان بررسی یک موضوع در میان همه عناصر جمعیت امکانپذیر نیست. با بوجود آمدن روشهای نمونهگیری عاقلانه آنست که این عمل را با نمونهگیری انجام دهیم. نمونهگیری، یعنی« انتخاب تعدادی از افراد، حوادث و اشیاء از یک جامعه تعریف شده به عنوان نماینده آن جامعه.» (دلاور، ۱۳۸۳، ص۱۲۰)
با توجه به گستردگی جامعه آماری مناسبترین روش نمونهگیری استفاده از نمونهگیری خوشهای چند مرحلهای است . در این تکنیک کسب نمونه نهایی متضمن انتخاب چند نمونه مختلف است و به گونهای انجام میشود که هزینه مصاحبه نهایی به حداقل برسد. روش کار به این صورت است که ابتدا از میان مناطق ۲۲ گانه شهر تهران با استفاده از روش نمونهگیری تصادفی ، ۵ منطقه از شمال(منطقه ۱)، جنوب(منطقه ۱۶)، شرق(منطقه ۸)، غرب(منطقه ۲) و مرکز(مناطق ۶ و ۱۱) انتخاب میشود، با توجه به اینکه هر منطقه از تعدادی بلوک تشکیل شده است، در مرحله بعد با استفاده از نمونهگیری تصادفی ، چند بلوک را از هر منطقه انتخاب میکنیم و چون فهرست خانوارهای هر بلوک مشخص است، با استفاده از نمونهگیری تصادفی تعداد خانوارهای مورد نیاز را انتخاب میکنیم.
۷-۳- حجم نمونه و روش محاسبه آن
در مطالعات گسترده از آنجا که عناصر جامعه مورد مطالعه بیشمار است و امکان بررسی همه آنها وجود ندارد و از سوی دیگر به منظور صرفهجویی در هزینهها و دقت و سرعت بیشتر در عملیات و پژوهش از نمونه گیری استفاده میکنند.
تعیین حجم نمونه با استفاده از فرمول:
n=(N×Z^2×σ^۲)/((N×d^2 )+(Z^2×σ^۲ ) )
n=(2245601×〖۱.۹۶〗^۲×۰.۲۵)/((۲۲۴۵۶۰۱×〖۰.۰۵〗^۲ )+(〖۱.۹۶〗^۲×۰.۲۵) )=۲۱۵۶۶۷۵.۲/(۵۶۱۴.۰۰۲۵+۰.۹۶۰۴)
n=2156675.2/5614.9629=384
:N حجم جامعه آماری
:Z عدد استاندارد برای میزان اطمینان که برابر با ۹۵./. می باشد
:d میزان خطای استاندارد که برابر با ۵ درصد است
P و q: نسبت واحدهای دارای صفت مورد نظر و فاقد صفت مورد نظر در جامعه آماری که هر کدام ۵/. می باشند
σ^۲ : برابر است با حاصلضرب p در q
۸-۳- روش گردآوری اطلاعات
پرکاربردترین ابزار گردآوری دادهها در روش پیمایش « پرسشنامه » است ، پرسشنامه شیوه بسیار ساختمندی برای گردآوری دادههاست که در آن هر پاسخگو به مجموعه یکسانی از پرسشها پاسخ میدهد. ضمن آنکه از دیگر فنون روش پیمایش مانند مصاحبه نیز بهره خواهیم برد.
۹-۳- تعریف عملیاتی متغیرها
تعریف عملیاتی در واقع پایین آمدن از نردبان انتزاع است. به طوری که بتوان یک مفهوم را تا آنجا که ممکن است ملموس و مشهود کرد.
۱-۹-۳- سرمایه اجتماعی
برای سنجش متغیر وابسته تحقیق یعنی «سرمایه اجتماعی» از ۶۰ گویه استفاده شده است. سرمایه اجتماعی دارای سه بخش اعتماد اجتماعی، شبکههای اجتماعی و انسجام اجتماعی میباشد؛ اعتماد اجتماعی نیز از چهار بخش اعتماد بنیادی، اعتماد فردی، اعتماد عمومی و اعتماد نهادی تشکیل یافته است. جدول زیر معرفهای متغیر سرمایه اجتماعی و سطح سنجش آن را مشخص میکند.
جدول(۱-۳) اجزای سرمایه اجتماعی
عنوان متغیر
معرف درجه(۱)
معرف درجه(۲)
سطح سنجش
سرمایه اجتماعی
اعتماد اجتماعی
-اعتماد بنیادی
-اعتماد فردی
-اعتماد عمومی
-اعتماد نهادی
ترتیبی
شبکه اجتماعی

ترتیبی
انسجام اجتماعی

ترتیبی
در جدول ذیل ابعاد، معرفها و سطح سنجش متغیر سرمایه اجتماعی به تفصیل بیان میشود:
جدول(۲-۳) مؤلفههای سرمایه اجتماعی، گویهها و سطح سنجش
مفهوم
بعد
مولفه
شاخص
گویه
سطح سنجش
سرمایه اجتماعی
شناختی
اعتماد اجتماعی
بنیادی
-دانستن وضعیت خود در آینده
-برنامهریزی در آینده و پیش رفتن کارها طبق آن
-دانستن رفتار دیگران
-آشنایی با محیط اجتماعی اطراف
ترتیبی
فردی
-اعتماد به اعضای خانواده، اقوام و خویشان و دوستان
-دادن وسیله نقلیه و قبول ضمانت بانکی اعضای خانواده
-خرید و همدردی با اعضای خانواده، اقوام و دوستان
ترتیبی
عمومی
اعتماد به مردم ،همسایگان، اقلیتهای قومی و مذهبی
ترتیبی
نهادی
اعتماد به نهادها، اصناف و گروهها(صداوسیما، مدارس، شهرداری و…)
ترتیبی
ساختاری
شبکه اجتماعی
شبکهرسمی
-میزان فعالیت در انجمنهای ورزشی، علمی، سیاسی، صنفی و ادبی
ترتیبی
شبکهغیررسمی
شبکههای مذهبی: شرکت در مراسم عزاداری مساجد، برپایی مراسمهای مذهبی در منزل
ترتیبی
شبکههای خیریه: کمک به مردم زلزله زده و شرکت در جشن عاطفهها
شبکههای سیاسی: شرکت در انتخابات، راهپیماییها و سخنرانیهای سیاسی
کارکردی
انسجام اجتماعی

-کمک به دیگران
-شرکت در انتخابات و جشنهای مذهبی
-خدمت به مردم و محرومان جامعه
-احساس مسئولیت نسبت به جامعه
ترتیبی
در ادامه هر یک از مؤلفههای فوق را تعریف و سنجههای عملیاتی آن را بررسی خواهیم کرد.
۱-۱-۹-۳- اعتماد بنیادی
در این نوع اعتماد، میزان انتظار فرد از دنیای پیرامون و از رفتار دیگران سنجیده میشود. در این تحقیق برای سنجش این متغیر از چهار گویه زیر استفاده شده است:
-من تا حدی میدانم که در آینده وضعیتم به چه شکل است.
-من میتوانم برای آینده برنامهریزی کنم و امیدوار باشم که کارها طبق آن پیش رود.
-تا حدی میدانم کسانی که با آنها سروکار دارم چگونه رفتار خواهند کرد.
-تاحدی با محیط اجتماعی اطراف خود آشنا هستم.
۲-۱-۹-۳- اعتماد فردی
در این تحقیق به منظور سنجش این نوع اعتماد از گویههای زیر استفاده شده است:
-اعتماد به اعضای خانواده
-اعتماد به اقوام و خویشان
-اعتماد به همسایگان
-در صورت نیاز اعضای خانواده، وسیله نقلیه شخصی خود را به آنها امانت میدهم.
-من حاضرم ضمانت وام بانکی افراد خانواده را بپذیرم.
-وقتی به پول احتیاج دارم از اقوام و خویشان خود قرض میکنم.
-وقتی احساس تنهایی میکنم نزد دوستانم میروم.
-زمانی که برای خرید میروید تا

دیدگاهتان را بنویسید