منبع پایان نامه ارشد درباره مشارکت مردم، دانشگاه تهران، دوران باستان، کلانشهر تهران

دوران بعد از انقلاب صنعتی و به طور مفصل در ایران مورد بررسی قرار داده اند و شاخصهای مرزبندی محله ها را در هر دوران مشخص کرده اند. سپس با تجزیه و تحلیل دیدگاههای ساخت کالبدی ایران و بررسی شاخصهای تقسیم بندی محله های کنونی ایران، در پی نشان دادن مشکلات شهری ناشی از این تقسیم بندی ها می باشد. در نهایت با ارائه ضوابط و معیارهایی مطلوب، مرزبندی محله های قبل از دوران مدرنیته ی ایران را پایدار تر می بیند و معتقد هستند که برنامه ریزان با عدم توجه به شاخصهای فرهنگی و اجتماعی در مرزبندی محله های شهری باعث ایجاد نوعی بی هویتی شده اند و تقسیمات شهرداری ها باعث بی هویتی و از بین رفتن امنیت محله ها شده است. در ارزیابی عملی ضوابط و معیارها، محله های طرشت، بریانک و محله 2 منطقه 12 شهرداری تهران مورد بررسی قرار گرفته است که محله طرشت بر اساس معیارهای محرمیت، استقلال، مقیاس انسانی، ایجاد احساس تعلق فضایی و سلامتی و ایمنی از دو محله ی بریانک و محله 2 منطقه 12 تهران، بیشترین نزدیکی را به این معیارها دارا است اما با دخالتهای شهرداری و احداث بلوار در شرق بافت تا حدودی با عث در هم ریختگی محله و نوعی بی هویتی شده است.
این محقق به دنبال عوامل مثبت در شکل گیری محله خوب در جهت زیست انسانی است و معیارهایی جهت سنجش و ارزیابی محله های زیست امروزی را معرفی می کند.

2-1-10-1 مجید عبدالهی در رساله دکتری رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید بهشتی با عنوان ساختار محله های پایدار شهرهای ایران(گذشته، اکنون و الگوی آتی) با تاکید بر شیراز، با هدف ایجاد محله های پایدار ، به توصیف شکل و نوع محله ها در دوران مختلف پرداخته است و عوامل ایجاد ناپایداری در این محله ها را شناسایی می کند. در فصل 3 این پژوهش، شناخت ساختار شهر و محله های شهری در ادوار مختلف تاریخی، وضعیت اقتصادی_ اجتماعی محله ها، اصول زندگی محله ای، عوامل شکل گیری محله های شهر، وسعت و مرزبندی محدوده محله های شهری و شهرهایی به عنوان نمونه های مورد مطالعه ( تبریز، تهران، کرمان و اصفهان) مد نظر قرار گرفته است. در فصل 4 به بررسی تحولات ساختاری و کارکردی شهر و محله های شهری تبریز پرداخته است. هدف اصلی این رساله بررسی تحولات تاریخی، نقش و عملکرد، سازمان فضایی محلات شهری ایران در طول ادوار مختلف و تلاش برای ارائه ی الگوی پایدار زندگی محله ای، موافق مقتضیات اجتماعی_اقتصادی و فرهنگی دوران کنونی با رویکرد اجتماع محوری و شهروند مداری برای توسعه شهری است و بر اساس یافته های این تحقیق ،در پی تغییرات و شرایط حاکم بر محله های شهری، بعد اجتماعی دچار واگرایی اساسی شده است و رویکردها و مدیریت شهری برای چاره جویی تنگناهایی به مانند کاهش حس هویت و تعلق اجتماعی، افزایش نابه هنجاری های محیطی، عدم تعادل اکولوژیک و در مجموع کاهش کیفیت زندگی در شهرها ، به استفاده از راهبرد مشارکتی، بسیج اجتماعی و برنامه ریزی از پایین به بالا را در کانون توجه خود قرار داده است وتحقق این راهبرد مستلزم تعریف نظام تقسیمات فضایی جدیدی در چارچوب سلسله مراتب مدیریت و برنامه ریزی شهرهاست که مبتنی بر تجارب مدیریت سنتی، محله می تواند به دلیل دارا بودن ارزشهای نظری و ابعاد کالبدی و برنامه ای عنصر پایه و محور چنین برنامه ریزی تلقی شود.
3-1-10-1 فرید صارمی در پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد رشته جغرافیا و برنامه ریزی شهری دانشگاه شهید بهشتی با عنوان توسعه محله ای در کلانشهر تهران (مطالعه موردی: محله بهار) عنوان می کند که مطالعه ی نظام های جهانی محله محور در کلانشهرهای دنیا نشان می دهد که نظام های کلان مدیریتی کشورهای توسعه یافته در ابعاد گوناگون در قبال برنامه های توسعه محله ای نقش حمایتی ویژه ای داشته و با دارا بودن انعطاف ساختاری در برابر تحولات، زمینه مناسبی را در طراحی برنامه های محله و در تحقق مطلوب آنها فراهم می نماید.
در این مطالعه آشکارا نشان داده شده است که تحقق رویکرد نوین محله محوری در ایران به دلیل ویژگیهای سیستم کلان مدیریتی کشور و به دنبال آن، ناپایداری آشکار ابعاد مختلف کالبدی، اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و اکولوژیک محلات شهری ایران، نیازمند سازماندهی های مجدد و برنامه ریزی در چهار محور مدیریت یکپارچه، منابع مالی پایدار، نیروی انسانی کارآمد شهری و قوانین پشتیبانی کننده به عنوان عوامل مشترک تحقق محله محوری است.
4-1-10-1 ماتیو جی. اس. بالدین در سال 1997 در مطالعه خود با عنوان فرهنگ و توسعه محله های شهری در دانشگاه Mcgill کشور کانادا، به نقش فرهنگ و بالاخص خرده فرهنگها در اجتماعات محلی برای حفظ پایداری نواحی شهری در قالب برنامه های بلند مدت توسعه محله ای می پردازد و به کارگیری ساختارهای نظامند فرهنگی در محلات را مقدم بر سایر اقدامات توسعه در سطح محله ای می داند. که در این تحقیق نیز، استفاده از شاخصهای اجتماعی _ فرهنگی در مرزبندی محله های به ویژه با تاکید بر همبستگی اجتماعی و تعلق مکانی، کارائی بیشتری نسبت به شاخصهای کالبدی و اقتصادی دارند.
5-1-10-1 حلیمه خاتون هادی پور در رساله دکتری دانشگاه تهران با عنوان توانمندسازی نظام مدیریت شهری با تاکید بر محله محوری و مشارکت مردمی (نمونه ی موردی: محله های شهرک غرب و سنگلج شهر تهران) بیان می کند که یکی از راهبردهای رویکرد نوین مدیریت شهری، جلب مشارکت مردمی و بهره گیری از همکاری شهروندان در اداره امور شهرها است. علیرغم پیشینه طولا
نی شهرنشینی و وجود الگوهای سنتی اداره مشارکتی محله های شهری در ایران، پیروی از الگوهای متمرکز برنامه ریزی و مدیریت شهری در دوره معاصر، امکان دخالت و مشارکت شهروندان در ادره امور شهر را به آنها نداده است. هدف اصلی این رساله بررسی نقش مشارکت مردم و محله محوری بر توانمند سازی و کارآمدسازی نظام مدیریت شهری در اداره شهرهاست.
بر اساس یافته های این تحقیق، بین سطح تحصیلی، تعلق مکانی، اعتماد شهروندان با مدیریت شهری ارتباط مستقیم وجود دارد. همچنین روند شتابان شهرنشینی، نقش موثری در زوال جایگاه محله های قدیمی داشته که ادامه آن موجب کاهش مشارکت مردمی با مدیریت شهری شده است. شکل گیری محله های جدید در دوران شهرنشینی شتابان نیز عمدتا بر اساس همگونی های اقتصادی ساکنان بوده و این محله ها از انسجام اجتماعی کافی که محرکی برای مشارکت و همکاری آنان با مدیریت شهری گردد، برخوردار نیستند. در این تحقیق مروری برمکانیزم پیدایش و تحول محله از دوران باستان تا دوران معاصر شده و آثار شهرنشینی شتابان و مدرنیسم را بر تغییرات ساختاری و عملکردی محله های شهری را مورد بررسی قرار داده است.
6-1-10-1 انسیه عبدالهی مهر در پایان نامه جهت اخذ درجه کارشناسی ارشد در رشته شهرسازی گرایش طراحی شهری از دانشگاه تهران با عنوان تطبیق اصول شهرسازی بافتهای تاریخی شهرهای ایرانی_ اسلامی با اصول طراحی شهری معاصر، در پی نشان دادن اصول شهرسازی گذشته ایران به خصوص در دوران اسلامی می باشد و این اصول شهرسازی گذشته را به عنوان یک الگو برای شهرسازی معاصر معرفی می کند. بیان می کند که امروزه بر اثر بریدگی فرهنگی، شهرهای ایرانی رشته های اصالت دیرین خود را از دست داده اند، بنابراین تمایل به یافتن هویت اصیل خود فزونی می یابد. معماری و شهرسازی گذشته می تواند نشانه ای از اصالت گذشته، تداوم بازسازی بافت تاریخی و فرصتهای پیش رو باشد. می توان اصول هویت و وحدت بخش شهرهای کهن را شناسایی نموده و با آنچه امروز به عنوان این اصول مطرح است، تلفیق داده و مورد استفاده قرار داد. در این میان شهرهای ایرانی، اسلامی دارای اصولی است که علاوه بر دارا بودن هویت تاریخی ایرانی، اصول ارزشمند شهرهای اسلامی را نیز در خود نهفته دارد. در این پژوهش پس از مطالعه اصول و مفاهیم شهرسازی اسلامی، اصل وحدت به عنوان کلیدی ترین زیرمجموعه این اصول و به عنوان اصل دربرگیرنده سایر اصول انتخاب گردید و در میان تمامی اصول و معیارهای حصول وحدت مورد بررسی قرار گرفته است و مفهوم محله به عنوان اصلی ترین آنها برگزیده شده است. آنچه از وحدت و مفهوم محله در شهرسازی اسلامی و در تئوریهای معاصر مثل تئوری نوشهرسازی بیان شد، جمع بندی گردیده و دسته ای از معیارها حاصل گردیده است که رعایت آنها می تواند شهرسازی را به سوی وحدت رهنمون سازد. البته شهرهایی به عنوان نمونه مانند اصفهان، تونس و مالزی از حیث دارا بودن اصل وحدت مورد مطالعه قرار گرفته است.

2-10-1 گزارش های حاصل از طرح های پژوهشی:
1-2-10-1 نهاد برنامه ریزی شهر تهران به همراه مهندسین مشاور شاران در سال 1388 طرح اصلاح تقسیمات شهر تهران را تهیه کرده است. گزارش شناخت وضع موجود در این طرح بزرگ در چهار جلد تهیه و در نهایت گزارش مطالعات پایه (با دو ویرایش) و گزارش تکمیلی مرحله دوم ارائه گردیده است. در این طرح علاوه بر مطالعه مبانی نظری، به بررسی سیر نمونه های تجربیات مشابه جهانی، بویژه کلانشهرها (لندن، پاریس و نیویورک) در زمینه تقسیمات شهری پرداخته شده است. مطالعه نظام حقوقی، قانونی، مدیریتی و اسناد فرادست ایران در ارتباط با تقسیمات شهری نیز در فصول بعدی مد نظر بوده است. طرح ساختاری و راهبردی سال 1385 شهر تهران به طور کلی در ارتباط با تقسیمات شهری و الگوی توسعه مناطق و طرح تفصیلی مناطق 22 گانه تهران مورد مطالعه و ارزیابی قرار گرفته است. در منطقه یک ویژگی های طبیعی خاص و حسایت های محیطی منطقه، ویژگیهای اجتماعی و ویژگی های مصنوع مانند تشابهات کالبدی_ فضایی محدودیت های ساخت و ساز شده به عنوان معیارهای تصمیم گیری برای تعیین تقسیمات منطقه معرفی گردیده اند. منطقه 2 از نظر مشکلات تقسیم بندی به دو پاره شده روستاهای اوین و درکه در مرز مشترک با منطقه 1 اشاره گردیده است و بر این اساس معیارهای تصمیم گیری مشاور منطقه 2 عبارتند از: الف) لزوم حفظ انسجام فضایی دو روستای درکه و اوین. ب) لزوم مدیریت شهری واحد دو روستای درکه و اوین. به همین ترتیب مشکلات و نحوه تقسیم بندی دیگر مناطق مورد کنکاش قرار گرفته است. در گزارش تکمیلی مرحله دوم تقسیمات شهری تهران در دوره های مختلف به همراه ذکر جمعیت مناطق مورد بررسی قرار گرفت. تاثیر مناطق دروازه ای، محدوده های ارزشمند و تاریخی، محدوده های ویژه، کاربری های ویژه، نظام مراکز، محورهای شهری و پهنه بندی پیشنهادی طرح جامع 1385 در تقسیمات شهری مورد مطالعه قرار گرفته است. در نهایت پیشنهاداتی ارائه گردیده است که در منطقه 1 عنوان شده است: محله محوری باید مد نظر باشد، مسائل جغرافیایی مانند توپوگرافی و رود دره ها اهمیت دارند، رفع مشکلاتی نظیر تناقض در ضوابط و مقررات دو طرف رودخانه درکه و غیره.
2-2-10-1 مرکز مطالعات و برنامه ریزی شهر تهران در سال 1372 گزارشی با عنوان گزارش تقسیم بندی محله و منطقه در شهر تهران داشته است که به بررسی تقسیمات محله پرداخته شده است و خیابان های شرقی و غربی را عامل گسستن ارتباط کوچه ها و محلات تهران شناخته شده است که بافت م
حلات قدیم را در هم ریخته است و محلات جدید شهری بر اساس ضوابط طرح ریزی محلات نمی باشند. بنابراین تقسیم بندی شهر به محلات گوناگون به شکلی غیر صحیح و نامناسب انجام میگیرد و مشکلاتی بوجود می آورد. در این گزارش در فصل اول، دیدگاه ها، نظریات و تجربه ها و در فصل دوم مطالعه محله و در فصل سوم مطالعه محلات و مناطق شهر تهران و تنگناهای آن و در نهایت در فصل آخر نتیجه گیری و پیشنهاداتی در این خصوص ارائه می گردد و عنوان می شود که محله در شهرهای ایران به عنوان یک واحد فیزیکی تقریبا مستقل شهری به حساب می آمد که نیازهای اولیه ساکنان خود در همان محل بر آورده می نمود همچنین از ورود حمل و نقل عبوری به داخل محله جلوگیری می شد. بنابراین می توان گفت واحدهای خودیار شهرهای غربی، نقاط مشترک زیادی با محله های قدیمی ایران دارند اما امروزه نه تنها در ایجاد مناطق جدید شهر تهران طرح ریزی محلات را رعایت نکرده ایم بلکه با کشیدن خیابانهای عمود بر هم بر روی بافت قدیم شهر، ارزشهای محله

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *