منبع پایان نامه درمورد توسعه خود، عملکرد سازمان، ابعاد سازنده

دانلود پایان نامه

نامطلوب می‌تواند به عنوان وفاداری نگریسته شود. بلیک لی135 و مورمن136 نشان دادند که اینگونه از رفتار متمایز از سایر گونه های رفتارشهروندی سازمانی است.
* اطاعت سازمانی دارای سابقه‌ای قدیمی درزمینه تحقیقات رفتارشهروندی سازمانی است. مفهوم فرمانبرداری سازمانی که بوسیله گراهام ) 1991 ( بیان شد. و مفهوم پیروی از قوانین و رویه‌های سازمانی که بوسیله موتوویلدو و بورمن(1993) بیان شد همگی نشان دهنده این برساخته می‌باشد. و حاصل آن درونی کردن و پذیرش قوانین سازمانی مقررات و رویه‌ها است حتی در حالت عدم وجود نظارت . دلیل اینکه این رفتار بعنوان یک نوع رفتارشهروندی سازمانی در نظر گرفته می‌شود این است که حتی با وجود اینکه از هرکسی انتظار می‌رود تا از مقررات، قوانین و رویه های سازمانی در همه مواقع اطاعت کند. بسیاری از کارکنان به سادگی آن را انجام نمی‌دهند بنابراین کارکنانی که به صورت وجدانی از تمام مقررات و دستورالعملها حتی در شرایط عدم نظارت، اطاعت می‌کنند به عنوان شهروندان خوب به حساب می آیند (پودساکوف ، 2000) .
* بعد دیگری که چندین متخصص مشخص کرده اند نوعی از رفتارشهروندی سازمانی تحت عنوان ابتکار شخصی است. این نوع از رفتارشهروندی سازمانی ،رفتار فرانقشی است که ماوراء حداقل نیازمندیهای کلی مورد انتظار قرار دارد )رایان، 2002 ( نمونه هایی از چنین رفتارهایی شامل فعالیت های خلاقانه داوطلبانه و طراحی‌های نوآورانه برای بهبود وظیفه شخصی و یا عملکرد سازمانی است. موتوویلدو و بورمن) 1993 ( انجام دادن مشتاقانه و داوطلبانه فعالیت های وظیفه‌ای را به عنوان مؤلفه‌های این برساخته بیان کردند)پودساکوف ، 2000 .( به هرحال اورگان 1988 ) نشان داد که تمایز رایج این گونه از رفتارها و رفتارهای در نقش بسیار مشکل است (بخاطر اینکه تفاوت ها بیشتر در درجه هستند تا در نوع آن‌ها و بنابراین شاید اینکه برخی از متخصصان این بعد را در مطالعاتشان بر روی رفتارشهروندی سازمانی در نظر نگرفته اند، تعجب آور نباشد.
* بعد دیگری که از مباحث گراهام) 1991 ( در مورد مسئولیت‌پذیری ناشی می‌شود رفتار مدنی در سازمان است.
رفتار مدنی بعنوان یک سطح کلان از علاقه یا تعهد به سازمان بعنوان یک کل است که در تمایل به مشارکت در فعالیتهای حکومت که به عنوان یکی از مفاهیم اصلی شهروندی در نظر گرفته شده است، ریشه دارد )مکنزی و همکاران ، 1993 . ( نظارت ذیربط به منظور شناسایی فرصت ها و تهدیدات در نظر گرفتن تغییرات صفت از جهت تأثیرات آن بر سازمان حتی با هزینه شخصی نمونه‌ای از این رفتارهاست.
این رفتار منعکس کننده شناخت فرد است از اینکه او جزیی از یک کل بزرگتر است و همانطور که شهروندان به عنوان اعضاء جامعه در قبال جامعه مسئولیت هایی را می‌پذیرند. او نیز به عنوان یک عضو سازمان مسئولیت هایی را در قبال سازمان به عهده دارد )پودساکوف ، 2000 .( رفتار مدنی به عنوان رفتاری که نشان دهنده مشارکت در زندگی شرکت تعریف می‌شود (ویج، 2002). این بعد در مطالعات اورگان) 1998 ( به عنوان رفتار مدنی و در مطالعات گراهام ) 1991 ( به عنوان مشارکت سازمانی در نظر گرفته می‌شود.
نوع نهایی از رفتارشهروندی سازمانی ، توسعه شخصی است که در مطالعات کاتز ) 1984 (و گئورگ وبریف ) 1992 ) مورد شناسایی قرار گرفت و به عنوان بعد کلیدی رفتارشهروندی سازمانی معرفی گردید.
توسعه شخصی شامل رفتارهای داوطلبانه کارکنان به منظور بهبود دانش، مهارتها و توانایی هاشان می‌باشد، ویژگی چنین رفتاری این است که یادگیری مجموع? جدیدی از مهارتها به منظور توسعه دامنه مشارکت در سازمان انجام می گیرد)مکنزی ، 1993 .(به هرحال این بعد از رفتارشهروندی سازمانی در ادبیات، مطالعات و تحقیقات مورد بررسی قرار گرفته است، با این وجود به نظر می رسد این نوع از رفتارها که وابسته به صلاحدید کارکنان می‌باشد به طور مفهومی از سایر انواع رفتارشهروندی سازمانی متمایز است و انتظار می‌رود به منظور بهبود اثر بخشی سازمان بایستی از مکانیزم های متفاوتی نسبت به دیگر رفتارها، در این مورد بهره برد.با مطالعه ادبیات موضوع می‌توان به این نتیجه رسید که تقریباً تمام تحقیقات رفتارشهروندی سازمانی بوسیله مقاله کاتز ) 1964 (تحت تأثیر قرار گرفته است و شاید جای تعجب نباشد که به یک تشابه قوی میان انواع رفتارشهروندی سازمانی , ابعاد رفتارهای خود جوشانه و نوآورانه دارند ) که کاتز در مقاله خود به بررسی اعضاء پرداخته است ( دست بیابیم. با بیان ابعاد مورد نظر کاتز به صورت زیر میتوان این تشابه را مشاهده کرد؛
1( همکاری با دیگران
2( حمایت از سازمان
3( ایده های داوطلبانه و سازنده
4( خود آموزشی
5( داشتن نگرش مطلوب به سازمان
بطور مثال همکاری با دیگران منعکس کننده ابعاد کمک به دیگران و جوانمردی است. حمایت از سازمان منعکس کننده ابعاد رفتار مدنی و وفاداری به سازمان است. ایده‌های داوطلبانه و سازنده منعکس کننده بعد ابتکارات شخصی است. خود آموزشی منعکس کننده بعد توسعه شخصی است. و در نهایت داشتن (نگرش) مطلوب نسبت به سازمان منعکس کننده وفاداری و شاید هم جوانمردی باشد (پودساکوف، 2000). شمار مطالعاتی که این موضوع را مورد تحقیق قرار می دهد، به طور چشمگیری روبه افزایش است. با اینحال هنوز کمبودهایی در زمینه اجماع در مورد ابعاد سازنده رفتارشهروندی سازمانی وجود دارد.
(لی پین137 و همکاران، 2002) نتمه یر138 نیز ابعاد رفتار شهروندی سازمانی را در قالب چهار حلقه دسته بندی شده استفاده کرده است که
عبارتند از:
1) جوانمردی
2) رفتار مدنی
3) با وجدان بودن
4) نوع دوستی
با وجدان بودن رفتاری که از نیازهای ایجاد شده به وسیله سازمان در محیط کار فراتر می رود.
به عنوان مثال، کار بعد از ساعت بررسی سودآوری شرکت. نوع دوستی همانطور که ذکر شد کمک به همکاران در انجام وظایفشان است. نوع دوستی و با وجدان بودن بوسیله برخی محققان با هم ترکیب شدند که به آن‌ها به عنوان رفتارهای کمک کننده اشاره می‌شود (مکنزی ، 1993 )به هرحال این رفتارها به مبنای تعریف اورگان از رفتارشهروندی سازمانی طبقه بندی می شوند.
بریف و گئورگ ( 1992 ( عنوان کردند که با وجدان بودن به آسانی درنقش افراد قابل تعبیر است. آن‌ها یادآور شدند که تمرکز با وجدان بودن روی وفاداری به قانون است. با وجود این باید دنبال بینش جدیدی برای این موضوع باشیم، بینشی که ارتباطات عمیق میان ابعاد رفتارشهروندی سازمانی را بر ما نشان دهد. به عنوان مثال با وجدان بودن یا نوع دوستی می توانند بمنظورتأثیر گذاشتن بر مدیریت شکل داده شوند ( کامیو139 و همکارانش ، 2005 ).
در این تحقیق سعی شده است طبق نظریه کرنودل به بررسی و ارزیابی مؤلفه‌های رفتار شهروندی سازمانی پرداخته شود.
در جدول زیر مؤلفه‌های رفتار شهروندی سازمانی طبق نظریه کرنودل با رسم شکل نشان داده شده است.

نمودار5 : مؤلفه های رفتار شهروندی سازمانی از دیدگاه کرنودل

3

فصل سوم
روش اجرای پژوهش
3-1- مقدمه
در این فصل ابتدا روش پژوهش، جامعه آماری، روش نمونه گیری وحجم نمونه بیان می گردد. سپس ابزار گردآوری داده ها مشخص شده و پس از معرفی ابزار گردآوری داده ها، به پایایی و روایی ابزارها اشاره خواهد شد. در نهایت روش گردآوری اطلاعات وروش تجزیه و تحلیل در پژوهش شرح داده خواهد شد.
3-2- روش پژوهش
این پژوهش از نظر هدف کاربردی و از نظر روش اجراء توصیفی- پیمایشی می باشد.
3-3- جامعه آماری
با توجه به اینکه واحدهای دانشگاه آزاد اسلامی منطقه 10 کشور از لحاظ وسعت یکی از بزرگترین مناطق بوده و از لحاظ فرهنگی و بومی بیشترین تنوع را داراست، در نتیجه از بین تمام مناطق ده گانه، در این پژوهش واحدهای منطقه 10 دانشگاه آزاد اسلامی به عنوان جامعه آماری انتخاب گردیدند.
4-3- نحوه تعیین حجم نمونه
با توجه به بزرگی و تعداد بالای اساتید و کارکنان منطقه 10 دانشگاه آزاد اسلامی کشور تعداد 375 نفر به صورت تصادفی خوشه ای و تصادفی ساده انتخاب گردیدند. حجم جامعه مورد بررسی 2681 نفر می باشد.
برای تعیین حجم نمونه از جدول مورگان استفاده گردیده است که به منظور افزایش دقت و از بین بردن احتمال وجود پرسشنامه های بی پاسخ مقدار 10درصد به نمونه آماری اضافه گردیده است.

هیئت علمی
کارکنان
مجموع
حجم جامعه
1185
1496
2681
حجم نمونه
126
179
305
3-5- روش نمونه گیری
به منظور انتخاب نمونه در این پژوهش برای انتخاب واحدهای دانشگاه از 10 واحد دانشگاهی، تعداد 7 واحد به صورت خوشه ای انتخاب و سپس در هر واحد تعدادی از اساتید و کارکنان به صورت تصادفی ساده انتخاب گردیدند.
نام واحد
حجم هیئت علمی
حجم کارکنان
مجموع
آزادشهر
137
20
157
مینودشت
27
24
51
علی آباد کتول
181
140
321
دامغان
94
114
208
سمنان
162
154
316
شاهرود
172
476
648
گرمسار
231
230
461

6-3- ابزار گردآوری اطلاعات
در پژوهش حاضر از پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی کرنودل (2007) استفاده گردیده است. آزمون رفتار شهروندی سازمانی یکی از ابزارهای مورد استفاده ایست که برای اولین بار در پژوهش اورگان و همکارانش در سال 1998 به کار گرفته شد.
جدول زیر نمایانگر ابزارهای مورد استفاده برای ساخت مقیاس سنجش رفتار شهروندی سازمانی توسط کرنودل (2007) می باشد.
ابعاد مقیاس سنجش
تعداد آیتم ها
صاحب ابزار
رفتار کمکی
2
پودساکف ومکنزی(1994)
اجابت سازمانی
7
ویلیامز وآندرسون (1991)
جوانمردی
4
پودساکف ومکنزی(1994)
وفاداری سازمانی
5
مورمن وبلک لی (1995)
ابتکار فردی
5
مورمن وبلک لی (1995)
آداب اجتماعی
3
پودساکف ومکنزی(1994)
توسعه خود
3
جورج و جونز (1997)

قابلیت اعتماد (پایایی) و روایی (اعتبار) پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی کرنودل
اگرچه روایی و پایایی پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی بارها و بارها توسط پژوهشگران متعدد در سراسر جهان و ایران مورد آزمون قرار گرفته است و نتایج نسبتاً مشابهی بدست آمده، اما در این پژوهش روایی پرسشنامه از طریق متخصصان و پایایی آن از طریق روش آلفای کرونباخ،پس از توزیع در میان 30 نفر از اعضاء نمونه محاسبه گردیده است.
جدول زیر مؤلفه ها و آلفای محاسبه شده برای هر بعد را نشان می دهد.
مؤلفه ها
تعداد سؤالات
آلفای کرونباخ محاسبه شده
کل مؤلفه ها
29
871/0
رفتار کمکی
2
883/0
اجابت سازمانی
7
839/0
جوانمردی
4
950/0
وفاداری سازمانی
5
799/0
ابتکار فردی
5
811/0
آداب اجتماعی
3
921/0
توسعه خود
3
869/0

روش نمره دهی پرسشنامه
پرسشنامه رفتار شهروندی سازمانی کرنودل مشتمل بر 29 سؤال بوده که در قالب مقیلس لیکرت (هرگز، تقریباً هرگز، کم، گاهگاهی، بطور متوسط، اغلب و همیشه) تنظیم و نمرات یک تا هفت برای گزینه ها در نظر گرفته شده است.
در این پرسشنامه چنانچه یک فرد گزینه همیشه را انتخاب کند، نمره
7 گرفته وبا انتخاب گزینه های بعدی نمرات کمتری کسب می کند.
شماره مربوط به هر کدام از سؤالات مربوط به ابعاد رفتار شهروندی سازمانی در جدول زیر نمایش داده شده است.
ابعاد رفتار شهروندی سازمانی
سؤالات مربوطه از 1 تا 29
رفتار کمکی
1
2

اجابت سازمانی
3
4
5
6
7
8
9
جوانمردی
10
11
12
13

وفاداری سازمانی
14
15
16
17
18

ابتکار فردی
19
20
21
22
23

آداب اجتماعی
24
25
26

توسعه خود
27
28
29

4

فصل چهارم
تجزیه وتحلیل داده‌ها

مقدمه
این بخش به تجزیه و تحلیل داده ها اختصاص دارد.در بخش اول ویزگیهای نمونه تحقیق اشاره شده است.در بخش دوم فرضیه های تحقیق مورد آزمون قرار گرفته است.
بخش اول :الف – توصیف نمونه پژوهش
جدول (4-1)-توزیع فروانی نمونه پژوهش بر حسب جنسیت

درصد تجمعی
درصد معتبر
درصد
فراوانی
جنسیت
35.9
35.9
35.6
101
زن
100
64.1
63.4
180
مرد

100
98.9
281
جمع

1.1
3
نامشخص

100
284
جمع کل

همانگونه که جدول فوق نشان می‌دهد حدود 36? پاسخگویان را زنان و 64? آنها را مردان تشکیل می دهند.

جدول (4-2)-توزیع فروانی نمونه پژوهش بر حسب پست سازمانی
صد تجمعی
درصد معتبر
درصد
فراوانی
پست سازمانی
60.9
60.9
60.2
171
کارمند
100
39.1
38.7
110
عضو هیئت علمی

100
98.9
281
جمع

1.1
3
نامشخص

100
284
جمع کل
همانگونه که جدول فوق نشان می‌دهد حدود61? پاسخگویان را کارمندان و 39? آنها را اعضای هیئت علمی تشکیل می دهند.
جدول (4-3)-توزیع فروانی نمونه پژوهش بر حسب مدرک تحصیلی
درصد تجمعی
درصد معتبر
درصد
فراوانی
مدرک تحصیلی
6
6
6.2
17
دیپلم
18.3
12.3
12.3
35
فوق دیپلم
52.8
34.5
34.5
98
لیسانس
87
34.2
34.2
97
فوق لیسانس
100
13
13
37
دکترا

100
100
284
جمع کل
همانگونه که جدول فوق نشان می‌دهد 6? پاسخگویان را افراد دارای دیپلم، 12.3? آنها را افراد با مدرک تحصیلی فوق دیپلم ، 34.5? آنها را افراد دارای لیسانس، 34.2? آنها را افراد دارای مدرک فوق لیسانس و 13? آن را افراد با مدرک دکترا تشکیل می دهند.
جدول (4-4)-توزیع فروانی نمونه پژوهش بر حسب مرتبه علمی
درصد تجمعی
درصد معتبر
درصد
فراوانی
مرتبه علمی
83.9
83.9
33.1
94
مربی
100
16.1
6.3
18
استادیار

100
39.4
112
جمع

60.6
172
نامشخص

100
284
جمع کل

جدول فوق حاکی از آنست که حدود 84? پاسخگویان را مربیان و 16? پاسخگویان را استادیاران تشکیل می دهند.

جدول (4-5)-توزیع فروانی نمونه پژوهش بر حسب سابقه
درصد تجمعی
درصد معتبر
درصد
فراوانی
سابقه
13.3
13.3
12.7
36
کمتر از 5سال
71.2
57.9
55.3
157
5 تا 10 سال
90.8
19.6
18.7
53
11 تا 15 سال
99.6
8.9
8.5
24
16 تا 20 سال
100
0.4
0.4
1
25 سال به بالا

100
95.4
271
جمع

4.6
13
نامشخص

100
284
جمع کل

جدول فوق نشانگر آنست که 13.3? پاسخگویان را افراد با سابقه کمتر از 5 سال، حدود 58? آنها را افراد با سابقه 5 تا 10 سال، حدود 20? افراد با سابقه 11 تا 15 سال، قریب 9? افراد دارای سابقه 16 تا 20 سال و 4? پاسخگویان را افراد دارای سابقه 25 سال به بالا تشکیل می دهند.

ب- توصیف آماری متغیرهای پژوهش
جدول (4-6)- توصیف آماری مؤلفه های رفتار شهروندی سازمانی
مؤلفه
تعداد
کمترین
بیشترین
میانگین
انحراف

دیدگاهتان را بنویسید