میانگین، پاشی، گلدهی، میزان

اصفهان بیشتر بوده میانگین کلروفیل کل در رقم محلی اصفهان 06/0 بوده است درحالیکه برای پدیده 04/0 محاسبه شده است. از لحاظ میانگین محلول پاشی کلروفیل کل در تیمارهای مختلف، بیشترین مقدار مربوط به محلول پاشی بعد گلدهی با میانگین 29/5 و کمترین میانگین برای شاهد 01/5 می باشد. اثر متقابل برای کلروفیل کل در رقم پدیده شاهد با 06/0 بیشترین و محلول پاشی قبل از گلدهی و بعد از گلدهی 03/0 میانگین یکسانی داشتند. اثر محلول پاشی در رقم محلی اصفهان برای شاهد 07/0 بیشترین وکمترین برای بعد از گلدهی با 04/0 میزان کلروفیل کل را نشان دادند.
در(جدول 4-5) همبستگی بین کلروفیل کل و متغیرهای قطر ساقه در اندازه گیری 2، (*527/0r=) قطرساقه در اندازه گیری 3 (*478/0r=)، قطرساقه4 (*477/0r=) ،قطرساقه در اندازه گیری 5 (*475/0r=) رابطه منفی معنی دار در سطح پنج درصد و با میزان کلروفیل a (**531/0r=) رابطه مثبت معنی دار در سطح یک درصد مشاهده شد.

نمودار 4-14- اثرات زمان محلول پاشی و ارقام بر روی میزان کلروفیل کل

4-10- میزان کاروتنوئید
در این بررسی کارتنوئید تحت تاثیر رقم ،محلول پاشی و اثر متقابل آنها قرار نگرفت و معنی دار نشد (جدول 4-3). از لحاظ متغیر میزان کارتنوئید هر دو رقم محلی و پدیده در شرایط یکسانی قرار دارند و به طور متوسط دارای 22/0 کارتنوئید می باشند. در این آزمایش از لحاظ میانگین میزان کارتنوئید در تیمارهای مختلف، بیشترین مقدار مربوط به شاهد با میانگین 68/2 و کمترین میانگین برای محلول پاشی قبل گلدهی 79/1 می باشد. اثر متقابل در رقم پدیده برای کارتنوئید بیشترین میانگین برای شاهد 24/0 و کمترین میانگین برای بعد از گلدهی 19/0 بیان شده است همچنین در رقم محلی اصفهان بیشترین شاخص برای کارتنوئید برای محلول پاشی قبل از گلدهی 23/0 و کمترین شاخص برای شاهد 2/0 که در (جدول 4-4 ) نشان دهنده این مطلب است. براساس نتایج (جدول4-5) ضریب همبستگی بین میزان کارتنوئید و متغیرهای میزان کلروفیل a (*436/0r=) ،کلروفیل b (*491/0r=) و کلروفیل کل (*430/0r=) رابطه مثبت معنی دار در سطح یک پنج درصد وجود داشت. بنابراین با افزایش میزان کارتنوید میزان کلروفیل نیز افزایش پیدا می کند.

نمودار 4-15- اثرات زمان محلول پاشی و ارقام بر روی کارتنوئید

4-11- شاخص برداشت
نتایج تجزیه واریانس (جدول 4-3) برای صفت شاخص برداشت نشان داد که تحت اثر محلول پاشی با محرک های رشد بور، مولیبدن و پلی آمین قرار گرفت و در سطح احتمال 5% معنی دار شد ولی تحت تاثیر رقم و اثر متقابل قرار نگرفت. بر اساس جدول مقایسه میانگین(جدول4-4) در شاخص برداشت، برای رقم محلی اصفهان 64/27 درصد و برای رقم پدیده 06/24 درصد بوده است که رقم محلی اصفهان عملکرد بالاتری نسبت به رقم پدیده نشان داده است. همچنین محلول پاشی بعد از گلدهی با میانگین 90/13 درصد و محلول پاشی قبل از گلدهی با 85/8 درصد به ترتیب بیشترین و کمترین میانگین ها در شاخص برداشت در سطوح مورد مطالعه بود. اثر متقابل برای شاخص برداشت در رقم پدیده در محلول پاشی قبل از گلدهی بیشترین میانگین 67/35 درصد و کمترین میانگین 64/16 درصد برای شاهد در شاخص برداشت بیان شده و در رقم محلی اصفهان در محلول پاشی قبل از گلدهی 69/34 درصد بیشترین و 6/23 درصد کمترین میانگین را داشته اند.
همچنین در (جدول 4-5) ضریب همبستگی بین متغیر میزان تعداد دانه در طبق و شاخص برداشت (**823/0r=-) رابطه منفی معنی دار در سطح یک درصد وجود داشت. بدین مفهوم که با افزایش تعداد طبق در بوته شاخص برداشت کاهش پیدا می کند. رابطه بین متغیر شاخص برداشت و درصد روغن دانه (* 486/0r=) دارای ضریب همبستگی مثبت و در سطح احتمال به ترتیب پنج درصد بود. و همچنین با قطرساقه در اندازه گیری 2 (*428/0r=) دارای ضریب همبستگی در سطح احتمال پنج درصد دارد.
یکی از معیار های مورد ارزیابی در سرمایه گذاری گیاهان زراعی در اندام های اقتصادی، شاخص برداشت می باشد. این شاخص عبارتست از نسبت عملکرد اقتصادی دانه به عملکرد بیولوژیک (رشدی و همکاران، 1388). Spaeth و همکاران گزارش کردند که شاخص برداشت ارقام یک خصوصیت ثابت است و در ارقام کوتاه بیشتر از ارقام پا بلند می باشد و به طور متوسط ارقام رشد محدود شاخص برداشت بیشتری نسبت به ارقام رشد نا محدود دارند (spaeth et al., 1984). شاخص برداشت یکی ازشاخص مهم فیزیولوژیکی است که بیانگر درصد انتقال مواد فتوسنتزی از اندام های رویشی گیاه به دانه ها است ( برادران و زینالی، 1375).
در بررسی ارقام مختلف گلرنگ، همبستگی مثبت و معنی داری بین عملکرد دانه و شاخص برداشت به دست آوردند . عملکرد دانه با شاخص برداشت همبستگی مثبت ولی با رشد رویشی همبستگی منفی دارد
(Singh and Stoskopf, 1971).

نمودار 4-16- اثرات زمان محلول پاشی و ارقام بر روی شاخص برداشت

4-12- تعداد دانه درطبق
رقم، محلول پاشی و اثر متقابل نتوانست صفت دانه در طبق در این آزمایش تحت تاثیر قرار دهد (جدول 4-3).
نتیجه آزمایش نشان داد که میزان دانه در طبق برای رقم گلرنگ پدیده بیشتر از محلی اصفهان است. بطوریکه به طور متوسط برای پدیده عدد 92/52 و برای محلی 33/43 ثبت شده است. از لحاظ میانگین تعداد دانه در طبق در تیمارهای مختلف، بیشترین مقدار مربوط به محلول پاشی بعد از گلدهی با میانگین 14/10 و کمترین در قبل از گلدهی با 63/0 می باشد. اثر متقابل محلول پاشی در رقم پدیده نشان داد که بیشترین میانگین 5/62 برای بعد از گلدهی و کمترین برای قبل از گلدهی 35 برای صفت دانه در طبق را نشان داد و در رقم محلی اصفهان بیشترین میانگین برای بعد از گلدهی
25/51 و کمترین میانگین برای قبل از گلدهی 5/32 بوده است که (جدول 4-4) بیان کننده این مطلب است. براساس نتایج همبستگی مشخص شد که بین میزان تعداد دانه درطبق و درصد روغن دانه (*450/0r=) رابطه منفی معنی دار در سطح پنج درصد قرار داشت. بنابراین با افزایش تعداد طبق در بوته، سطح روغن دانه کاهش پیدا می کند.
همچنین بین متغیر میزان تعداد دانه درطبق و شاخص برداشت (**823/0r=) رابطه منفی معنی دار در سطح یک درصد وجود داشت. بدین مفهوم که با افزایش تعداد طبق در بوته شاخص برداشت کاهش پیدا می کند (جدول 4-5).
در بررسی های انجام گرفته توسط (حیدری زاده و خواجه پور ،1386) تعداد دانه تحت تاثیر رقم قرار گرفت. عاملی که باعث ایجاد تغییرات در تعداد دانه می شود تعداد بالقوه گل هاست که در طول دوره رشد رویشی گیاه به خصوص توسط گسترش برگی تعیین می شود. عملکرد گلرنگ تابعی از تعداد بوته در واحد سطح، تعداد غوزه در بوته ، تعداد دانه در غوزه و متوسط وزن دانه هاست (Yoguoy et al., 1993).
(رشدی وهمکاران در سال 1388) گزارش کردند که دوره رشد طولانی تر باعث تولید طبق هایی با قطر بالاتر و تعداد زیادتر در گیاه می شود. همچنین اساس نظریه بهدانی و جامی الاحمدی که بیان کرده اند طول دوره رشد طولانی تر سبب بروز توان ژنتیکی ارقام در بارور نمودن تعداد دانه بیشتر در طبق های گیاه می شود و چون در این آزمایش رقم پدیده دارای دوره رشد طولانی تر بودند بنابراین دارای تعداد دانه بیشتری نیز بودند. به نظر می رسد وجود اختلاف ژنتیکی، قابلیت سازگاری با محیط و استفاده بهینه از شرایط مساعد محیطی در بعضی این از ارقام می تواند دلیل خوبی برای واکنش متفاوت ارقام نسبت به تعداد دانه در طبق باشد (میرزا خانی و امیدی، 1387).
در آزمایشی که بر روی ارقام بهاره و پاییزه گلرنگ انجام شد نتایج نشان داد که رقم72kc دارای بیشترین وزن هزار دانه و کمترین وزن هزار دانه مربوط پدیده است با توجه به همبستگی بین اجزا عملکرد رقم پدیده که کمترین وزن دانه را دارد تعداد طبق در بوته و تعداد دانه در طبق نسبتا بالا و متناسب می باشد (میرزا خانی و امیدی، 1387).

دیدگاهتان را بنویسید