جستجوی مقالات فارسی – اثرات استفاده دو نوع پروبیوتیک تجاری (PG91 و پریمالاک) بر عملکرد جوجه های گوشتی- …

هدف از گنجاندن میکروارگانیسمهایی که به عنوان پروبیوتیک به جیره افزوده میشوند، تقویت جمعیت میکروبی آسیبدیده دستگاه گوارش است. از انواع این گروه میکروارگانیسمها میتوان به لاکتوباسیلوسها، استروپتوکوکوسها، پروبیوباکتریومها، بیفیدوباکتریومها و بعضی از باسیلوسها را اشاره نمود[Goodling., 1997].
سالمونلا و کلی باسیلها از باکتریهای مضر و آسیبرسان به دستگاه گوارش هستند، تقویت میکروبهای مفید دستگاه گوارش بر میکروبهای مضر، باعث افزایش رشد و بهبود ضریب تبدیل غذایی و افزایش ذخیره ازت و کلسیم میشود. از طرف دیگر این میکروبها سبب کاهش کلسترول پلاسما و درنتیجه کاهش کلسترول تخم مرغ میشوند[Haris., 1998]. مطالعات انجام شده حاکی ازآن است که لاکتوباسیلوس اسیدوقیلوس تنها لاکتوباسیلوس موجود در روده نبوده، بلکه دامنه وسیعی از میکروارگانیسمهای مختلف در دستگاه گوارش حیوان وجود دارند. همچنین اطلاعات موجود حاکی از آن است که حیواناتی که از لحاظ میکروفلور دستگاه گوارش کمبود یا ضعف دارند، میتوانند با مصرف مدفوع حیوانات بالغ و سالم گونه مشابه، مقاومت خود را نسبت به بیماریها افزایش دهند. یک مثال آشکار و روشن در این مورد، خوراندن مدفوعهای مرغهای بالغ به جوجههای یک روزهای بود که در یک محیط کاملا تمیز و عاری از میکروب، تفریخ شده و فرصتی برای به دست آوردن میکروفلورای مفید از مرغ مادر نداشتند. این جوجهها نسبت به تشکیل کلنیسالمونلا، بسیار حساس و آسیب پذیر بوده اما پس از مصرف ترکیبی از مدفوعهای مرغهای بالغتر و سالم، مقاومت لازم را به دست آوردند[فتحی، ۱۳۸۴].
۱-۸- نقش پروبیوتیکها در تحریک سیستم ایمنی طیور
بدن تمام موجودات زنده دارای یک سیستم ویژه برای مقابله با عوامل عفونی و سمی مختلف است. این سیستم از گلبولهای سفید خون و سلولهای بافتی( که از گلبولهای سفید مشتق شدهاند) تشکیل شدهاست[عبداللهی، ۱۳۸۰].
برای مقابله با عوامل بیماری زا ممکن است دو روش زیر مورد استفاده قرار گیرد:
انهدام عوامل مهاجم از طریق بیگانه خواری یا فاگوسیتوز.
تشکیل آنتیبادیها و لنفوسیتهای حساس شده.
یک یا هر دو روش مذکور قادرند عامل مهاجم را از بین ببرند[عبداللهی، ۱۳۸۰]. گلبولهای سفید واحدهای متحرک سیستم ایمنی بدن هستند که بعد از تشکیل، توسط خون به مناطق مختلفی از بدن که باید در آن جا مصرف شوند حمل میشوند. ارزش واقعی گلبول سفید در این است که قسمت اعظم به نقاط عفونت و التهاب شدید، حمل و از این راه یک سد دفاعی سریع و قوی در برابر هر گونه عامل عفونتی احتمالی ایجاد میکنند. به طور طبیعی پنج نوع گلبول سفید در خون یافت میشود که عبارتند از: نوتروفیلها[۵]، ائوزینوفیلها[۶]، بازوفیلها[۷]، مونوسیتها[۸] و لنفوسیتها[۹][فتحی، ۱۳۸۴].
در پرندگان لنفوسیتها بالاترین میزان گلبول سفید را تشکیل میدهد[فتحی، ۱۳۸۴]. این سلولها به طور مشخص به ۲ گروه جداگانه تقسیم میشوند که عبارتند از:
الف-لنفوسیتهای T(که مسئول تشکیل لنفوسیتهای فعال بوده و ایمنی سلولی را بوجود میآورند.).
ب- لنفوسیتهای B (که در تشکیل آنتیبادیها نقش داشته و عامل ایجاد ایمنی هومورال هستند.)
تحقیقات انجام شده نشان دادهاست که بعضی از باکتریهای موجود در پروبیوتیکها، خصوصاً لاکتوباسیلوسها قادرند سیستم ایمنی بدن را تحریک کنند. این نکته بیانگر آن است که پروبیوتیکها علاوه بر ممانعت از بیماریهای روده به صورت بالقوه قادرند در شرایط بروز بیماری حتی در اندام و قسمتهای مختلف بدن که فاصله نسبتاً زیادی با دستگاه گوارش دارند نیز تأثیرگذار باشند [Amesh., 1999].
پروبیوتیکها می توانند از دو طریق سیستم ایمنی را تحریک کنند که عبارتند از:
۱- تکثیر و توسعه دیواره روده به صورت سلول زنده
۲- با آزاد کردن آنتیژنهایی که با جذب میکروارگانیزمهای مرده مستقیماً سیستم ایمنی را تحریک مینمایند.
سیستم ایمنی ممکن است تحتتأثیر هر دو روش فوق بهبود یابد که این ارتقاء از دو طریق زیر قابل تشخیص است:
افزایش فعالیت ماکروفاژی که از طریق افزایش توانایی میکروارگانیسمهای فاگوسیت کننده نمایان می شود.
افزایش تولید آنتیبادی سیستمیک که معمولاً از نوع ایمینوگلوبولین[۱۰] M(IgM) و G(IgG) و اینترفرونها[۱۱] هستند[فتحی، ۱۳۸۴].
مشخص شده که سه سویه پروبیوتیک سبب افزایش معنیداری در تولید ایمونوگلوبولینهای IgA، IgG، IgM سرم خون در جوجههای گوشتی و تخمگذار شده است[Koenen et al., ۲۰۰۴]. Perdigon و همکاران [۱۹۹۸] نشان دادند باکتریهای تولیدکننده اسید لاکتیک، واکنش ایمنی غیراختصاصی را با افزایش فعالیت ماکروفاژها بهبود میبخشد. لاکتوباسیلوس کازئی و لاکتوباسیلوس بولکاری، ماکروفاژها را فعال میکنند. این باکتری ها در موش منجر به فعال شدن فاگوسیتوز میشوند.
۱-۹- نقش پروبیوتیکها در کاهش کلسترول خون
کلسترول، پیش ساز کلیه ترکیبات استروئیدی ازجمله اسیدهای صفراوی در بدن بوده و از طرف دیگر اسیدهای صفراوی با راندمان بالا از روده جذب و مجدداً از طریق کبد به صفرا ترشح میشوند، که به آن چرخه رودهای-کبدی[۱۲] گفته میشود. مقدار کلسترول سرم یا پلاسما در پرندگان به شدت تحت تأثیر وراثت و جیره غذایی قرار دارد. عواملی نظیر سن، جنس و شرایط محیطی نیز ممکنست در این زمینه مؤثر باشند. ترکیباتی نیز وجود دارند که میتوانند کلسترول خون پرندگان را کاهش دهند. این عوامل شامل کربوهیدراتهای جیره، ویتامین A و

برای دانلود متن کامل پایان نامه به سایت zusa.ir مراجعه نمایید.

برخی از استرولهای گیاهی و تعدادی از داروها هستند [Barnes et al., ۱۹۷۲].
تحقیقات متعددی نشان دادهاست که پروبیوتیکها میتوانند کلسترول پلاسما را کاهش دهند. علت این کاهش به قدرت لاکتوباسیلوسها در تجزیه صفرا مربوط میشود. جلوگیری از باز جذب اسیدهای صفراوی از روده ممکن است تأثیر بازدارنده اسیدهای صفراوی بر واکنش ۷- آلفاهیدروکسیلاسیون را برطرف نموده و درنتیجه تبدیل کلسترول به اسیدهای صفراوی را افزایش دهد که نتیجه آن کاهش کلسترول پلاسما است[Haddadian et al., ۱۹۹۶]. از طرف دیگر میکروفلور روده، خصوصاً لاکتوباسیلوسها میتوانند با قطع اتصال گلیسین از اسیدهای صفراوی و انجام واکنش ۷- آلفاهیدروکسیلاسیون، اسیدهای صفراوی اولیه یعنی اسید کولیک و اسید کتودزوکسی کولیک را به ترتیب به اسید دزوکسی کولیک و اسید لیتوکولیک که اسیدهای صفراوی ثانویه نامیده میشوند، تبدیل کنند[Barnes et al., ۱۹۷۲]. اسیدهای صفراوی ثانویه درنتیجه اتصال به سایر مواد قابل جذب به شکل نامحلول تبدیل و درنتیجه بازجذب نشده و از طریق مدفوع دفع میشوند. به این ترتیب تبدیل کلسترول به اسیدهای صفراوی افزایش یافته و به دنبال آن ضمن دفع، باعث کاهش سطح کلسترول پلاسما و سرم خواهد شد. کاهش کلسترول خون اگرچه به خودی خود اهمیت ندارد اما از آنجایی که تخم مرغ تمام کلسترول خود را از خون گرفته و در تخمدان هیچ کلسترولی ساخته نمیشود، بنابراین کاهش کلسترول در خون کاهش این ماده را در تخممرغ و گوشت به دنبال خواهد داشت[Jine et al., ۱۹۹۸]. با توجه به ارتباط تصلب شرایین[۱۳] در انسان و مقدار کلسترول مصرفی در جیره غذایی، امروزه تمایل به محصولاتی که دارای کلسترول کمتری باشند افزایش یافتهاست[فتحی، ۱۳۸۴].
۱-۱۰- اشکال و میزان مصرف پروبیوتیکها
بهطورکلی میکروبهای خوراکی در اشکال گوناگونی مثل: آردی، خمیری، کپسولی، لقمهای و یا مایع به مصرف دام و طیور میرسند. ولی در مصرف این مواد باید بسیار دقت کرد، چون عواملی ازجمله کلر آب، دمای آب، میزان املاح معدنی موجود در آب و خوراک، وجود آنتی بیوتیکها و بعصی از داروها در جیره میتواند توانایی حیاتی این میکروارگانیسمها را تحت تأثیر قرار دهند[افشار مازندران و رجب، ۱۳۸۰]. اغلب از آب پنیر به عنوان حاملی برای پروبیوتیکهای باکتریایی استفاده میشود. پروبیوتیکهای مخمری به همراه روغنها نیز قابل استفاده هستند. همچنین محصولات میکروبی و قارچی به همراه تولیدات جنبی غلات به مصرف میرسند. بعضی از تولیدات میکروبی به صورت روزانه مصرف شده و دسته دیگر در یک دوره طولانی تر مثل هفته ای یک بار مصرف میشوند. بر حسب میزان غلظت و تراکم میکروب فعال در واحد وزن پروبیوتیک، میزان آن تعیین میشود[افشار مازندران و رجب، ۱۳۸۰].
۱-۱۱- عوامل مؤثر بر قدرت بقاء میکروارگانیسمهای پروبیوتیکها
۱-۱۱-۱- درجه حرارت
از آنجایی که در فرایند پلت کردن، حرارت یک عامل اساسی است، بنابراین توان تحمل گرمای بسیار بالا توسط میکروارگانیسمهای یک پروبیوتیک بسیار مهم است. درحالت معمولی بیشتر مخمرها، لاکتوباسیلوسها، بیفیدوباکتریومها، استرپتوکوکوسها توسط گرمای زیاد آسیب جدی میبینند. درمقابل فرم باسیل باکتری ها مثل باسیلوس سابتیلیس و باسیلولیشن فرمیس در حالت آندوسپور به دمای بالا هنگام پلتکردن مقاومترند. زمانیکه شرایط برای رشد نامناسب باشد، باسیلها به شکل غیرفعال درآمده و در برابر گرما، PH، رطوبت و ضدعفونی کنندهها مقاوم هستند. از این رو باسیلها در بسیاری از مواد غذایی که به صورت پلت مصرف میشوند، کاربرد بیشتری دارند[افشار مازندران و رجب، ۱۳۸۰].
۱-۱۱-۲- حساسیت به آنتی بیوتیک ها
بعضی از باکتریهای موجود در پروبیوتیک ممکن است به برخی از آنتیبیوتیکها حساس باشند. به عنوان مثال باسیلها به ویرجینامایسین و لاکتوباسیلوها به اکسی تتراسایکلین و پنیسلین حساس هستند. به این دلیل زمانی که از پروبیوتیکها استفاده میشود، نباید از آنتیبیوتیکهای حساسیتزا برای آن میکروارگانیسمها استفاده نمود[افشار مازندران و رجب، ۱۳۸۰].
۱-۱۱-۳- رطوبت
رطوبت از جمله شرایط حساس برای میکروارگانیسمهای پروبیوتیک محسوب میشود. عموماً میکروارگانیسمها در خارج از بدن موجودات در شرایط خشک بیشتر امکان زنده ماندن دارند، زیرا هنگامی که باکتریها با آب واکنش میدهند قدرت ماندگاری آنها کمتر میشود[افشار مازندران و رجب، ۱۳۸۰].
۱-۱۱-۴-اسیدیته محیط
یک محیط اسیدی با PH پایینتر از ۵/۴-۴، میکروارگانیسمها را از بین میبرد. بنابراین میکروارگانیسمها یک محیط با PH برابر ۷-۶ را ترجیح میدهند. ضمناً پروبیوتیکها نباید با عوامل تولید کننده اسید مخلوط شوند[افشار مازندران و رجب، ۱۳۸۰].
۱-۱۱-۵- تماس با اکسیژن
قرار گرفتن در معرض اکسیژن می‌تواند زنده ماندن میکروارگانیسمها را تحت تأثیر قرار دهد، به طوری که وجود اکسیژن ماندگاری میکروارگانیسمها را کاهش می‌دهد [افشار مازندران و رجب، ۱۳۸۰].
۱-۱۲- میکروبهای بالقوه کارآمد
نوع میکروب انتخابی برای ساخت یک سویه پروبیوتیکی به ویژگیهای موردنظر محصول تجاری بستگی دارد. موارد قابلتوجه در این ارتباط عبارتند از:(۱) گونه حیوانی که پروبیوتیک در آن به مصرف میرسد؛ و (۲) ماهیت موردنظر پروبیوتیک.
۱-۱۳- باکتریهای اسید لاکتیکی به عنوان پروبیوتیک