بررسی روابط اجتماعی در آثار سعدی و تطبیق آن با نهج البلاغه- قسمت ۲۰

می بردند و یا زندگی انفرادی را ترجیح می دادند قطعاً به علّت مشکلات روحی و روانی بوده است. همه بزرگان و اولیای خدا هم بسیار انسانها را از تنهایی بر حذر داشته و به سوی جامعه فرا خوانده اند. سعدی هم به نوبه خود جمع گرایی را به صورت مرام اخلاقی که لازمه زندگی اجتماعی است مطرح می کند و فرد گرایی و خودپرستی را مانع رسیدن به خصایل والای انسانی می شمارد، به طور کلّی اگر انسانها با هم زندگی نکنند این همه پیشرفت ها و اکتشافات صورت نخواهد گرفت. «سعدی به جای اینکه تفرّد خطرناکی را توصیه کند؛ آدمی را در جمع هم نوعان خود موردنظر قرار می دهد، اجتماع در چشم او موجودی است که همیشه درحال شدن است. (هانری، ۱۳۶۴ : ص۲۰۵ )
«سعدی، اجتماع را به صورت مجموعه ای منسجم می شناسد که میان اعضای آن رابطه ای متقابل برقرار است. پس برقراری عدالت زمانی در اجتماع تحقّق می یابد که هر انسانی تنها به خود نیندیشد و رضایت و نیک بختی اش را در آسایش همگان بیابد. اندیشه سعدی در این باره
فراتر از دوران و سرزمینش است و همه اعضای جامعه بشری را در بر می گیرد.»
(تنکابنی، ۱۳۸۲: ص ۳۴)
نمود اندیشه او را در این زمینه به صورت واضح در شعر زیر می بینیم.

 

 تصویر درباره جامعه شناسی و علوم اجتماعی

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«بنی آدم اعضای یک پیکرند
چو عضوی به درد آورد روزگار
که در آفرینش زیک گوهرند
دگر عضوها را نماند قرار

 

 

 

 

 

 

 

 

 

توکز محنت دیگران بی غمی نشاید که نامت نهند آدمی»

 

(گلستان، ص ۲۵)
«هدف سعدی بر پایه «گرو هروی» گرایش به هم زیستی ،خوشی با گروه و جمع و روحیّه اجتماعی و در تضاد با تکروی است. این «گروهروی» که زیر بنای خواست وآرزوی سعدی را برتفاهم و هماهنگی جامعه، غم خواری و مددکاری افراد آن به یکدیگر تشکیل می دهد در اثر آموزش صوفیان و آ میزش با «حلقه دوستان» در سپهر آگاهی وی هستی می یابد. سعدی خود این نکته را در بوستان چنین یادآوری می کند. (هخامنشی، ۱۳۵۳:ص۱۶۵

 

 

 

 

 

 

 

 

 

«مقامات مردان به مردی شنو
مرا شیخ دانای مرشد شهاب
نه از سعدی از سهروردی شنو
دو اندرز فرمود بر روی آب

 

 

 

 

 

 

 

 

 

یکی آنکه در جمع بدبین مباش دویم آنکه در نفس خودبین مباش»

 

(کلیّات: ص ۲۷۷)

Leave a Reply

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *