مقایسه سبک های اسنادی، هوش معنوی و سخت روئی در دانش آموزان …

با توجه به نظریه های مطرح شده در این پژوهش این سوال مطرح می شود که آیا بین دانش‌آموزان دختر ایرانی و اتباع افغانی مقطع متوسطه دخترانه شهرستان اسلامشهر از لحاظ سبک‌های اسنادی، هوش‌معنوی وسخت‌رویی، با کنترل سن و مقطع تحصیلی، تفاوت معنادار وجود دارد؟
نتایج حاصل از آزمون فرضیه ها
نتایج حاصل از مقایسه سبک های اسنادی(درونی / بیرونی، ثابت / متغیر و عام/ خاص) در دانش آموزان ایرانی واتباع افغانی نشان داد،دانش آموزان افغانی در موقعیت های خوشایند (مثبت، موفقیت ها)درسبک پایداردارای میانگین بالاترودانش آموزان ایرانی درموقعیتهای ناخوشایند (منفی،شکست ها) در سبک درونی دارای میانگین بالاتری می باشند. اما در سبک اسنادی عام/ خاص تفاوت معناداری مشاهده نشد. نتایج بدست آمده بیانگر این است که دانش آموزان افغانی در میزان خوشایند بودن واقعه های پیش آمده نسبت به دانش آموزان ایرانی سبک اسنادی پایدارتری دارندو با توجه به نظریه سلیگمن فرضیه فوق قابل تبیین است. دانش آموزانی که معمولا حوادث بد را به عوامل درونی، پایدار و کلی نسبت می دهند نسبت به آنهایی که چنین حوادثی را با توجه به علل بیرونی، ناپایدار و اختصاصی تبیین می کنند برتری اندکی نشان می دهند. افزون بر این، در دانش آموزانی که در مواجهه با حوادث خوب تبیین های بیرونی، ناپایدار و اختصاصی نشان می دهند در مقایسه با آنهایی که به تبیین های درونی، پایدار و کلی، مبادرت می ورزند، کم آموزی دیده می شود .
همچنین بر طبق دیدگاه ریچارد بهرام و مارجی شیلد (۲۰۰۷) می توان این پایداری و ثبات در سبک های اسنادی را ناشی از عامل مهاجرت دانست(برگرفته از سایت یونیسف).
پژوهشگران مطالعاتی مهاجرت بیان می کنند: گرایش شدید خانواده های مهاجر به افراد هم وطن و محدود کردن روابط با افراد خارجی با هدف حفظ فرهنگ و آداب و رسوم خود، کودکان را کمتر دچار دوگانگی شخصیتی و فرهنگی می نماید و این امر شاید باعث بوجود آمدن سبک اسنادی پایدار در موقعیت های خوشایند می گردد. ژنگ (۲۰۱۳) سبک های اسنادی تأثیر عمده ای بر شناخت و فهم مردم دارد. عواملی مانند هوش، شخصیت و توانایی بادوام و پایدار هستند و در مقابل عواملی مانند خلق، شانس و تلاش زودگذرندو ناپایدار باشند. و لحظه به لحظه تغییر می کنند. با بررسی نتایج و نمودارها میتوان اینگونه استنباط کرد دانش آموزان ایرانی موقعیت ها و پیروزی های خود را بیشتر به داشتن امکانات رفاهی، استفاده از کلاس های خصوصی و فوق برنامه و … و در نتیجه به تلاش خود نسبت می دهند و میانگین پایین تری را به خود اختصاص داده اند.
از پژوهش های هم سو می توان به پژوهش بهروز و همکاران(۱۳۹۳)، اکبر زاده(۱۳۹۰) اشاره کرد.
در پی بررسی های انجام شده در سبک بیرونی- درونی (ناخوشایند،شکست ها) دانش آموزان ایرانی نمره بالاتری نسبت به دانش آموزان افغانی کسب کرده اند. چرا که علاوه بر دلایلی که ذکر گردید آن های علت شکست ها و موقعیت های ناخوشایند را بیشتر به عدم توانایی خود نسبت می دهند. که جزء عوامل درونی می باشد.
در خصوص مقایسه هوش معنوی در دانش آموزان ایرانی و اتباع افغانی نشان داده شد در مولفه خوبی ، حقیقت و صداقت دانش آموزان ایرانی و در مولفه معنا و مفهوم، جهت گیری درونی و تمامیت و کلیت دانش آموزان افغانی دارای میانگین بالاتری می باشند.بررسی های انجام شده نشان می دهد عوامل زیر می تواند در پایین بودن متغیر های خوبی و حقیقت و صداقت در اتباع تاثیر گذار باشد:
جداسازی دانش آموزان ابتدایی اتباع افغانی از دانش آموزان ایرانی.
دانش آموزان اتباع حق عضویت و شرکت در فعالیت های گروهی همانند عضویت در بسیج ، اردوی راهیان نور، در آزمون های نمونه دولتی و تیزهوشان ندارند.
دانش آموزان اتباع نمیتواننددرمدارس فنی حرفهای وبرخی رشته‌های دانشگاهی ثبت نام نمایند.
آن ها نمی تواند مالکیت خانه مسکونی، خودروسواری، زمین و….. را در ایران داشته باشند.
از آنجایی که تعدادی از آن ها به طور غیر قانونی وارد کشور شده اند برای ادامه تحصیل در دانشگاه های کشور نیاز به تهیه پاسپورت دارند که این کار بسیار مشکل و پاره ای موارد غیر ممکن است.
وبررسی ها در این پژوهش نشان می دهد عوامل فوق می تواند برمولفه های خوبی و حقیقت و صداقت تا حدی تاثیر گذار باشد.
تاکنون تحقیقات بسیار اندکی در مورد ارتباط سه عامل هوش معنوی، سخت رویی و سبک اسنادی و ارتباط آنها با مهاجرت صورت گرفته است. به این مقالات در ذیل اشاره می گردد: پژوهش امرایی، فراهانی، ابراهیمی و باقریان (۲۰۱۱) حاکی از وجود رابطه مثبت بین هوش معنوی با ویژگی های شخصیتی برونگرایی، وظیفه شناسی، سازگاری و رابطه منفی آن با اختلالات عصبی است. سود، بخشی و گوپتا[۱۵۷] (۲۰۱۲) نیز به بررسی رابطه بین ویژگی های شخصیتی، هوش معنوی پرداختند. دینگرا و همکاران[۱۵۸] (۲۰۰۵) همبستگی منفی قوی بین انطباق اجتماعی و هوش معنوی را یافتند.
هوش معنوی چیزی است که برای پیشرفت اشتیاق و آرزوهایمان همچنین ظرفیت معنایی و ارزش خود، از آن استفاده می کنیم. هوش معنوی در مورد علم مدیریت خود و مسئولیت در مقابل خویشتن است. همچنین در مورد توانایی تشخیص چیزهایی که می توانیم انجام دهیم یا راه هایی که میتوان مشکلات را از طریق آن حل کرد، بحث می کند. با توجه به نتایج بدست آمده اینگونه استنباط می شود که دانش آموزان افغانی میزان تعهد بالایی نسبت به مسایل خود دارند و همچنین تمایل بیشتری به چالش و مبارزه طلبی دارند. این نتیجه با تحقیق والگر همسو بود. به نظر می رسد دانش آموزانی که مؤلفه های هوش معنوی را در طول روز به کار می گیرند می توانند افکار و احساسات خود را کنترل کرده و بر تنش های خود فایق شوند.
به عقیده دکتر هاسکینز «فقر» یکی دیگر از مشکلات اساسی خانواده‌های مهاجر است؛ به این ترتیب کودکان مهاجر در مقایسه با همسالان بومی خود، بیشتر فقر را شناخته و تحمل می‌کنند. این کودکان زودتر از همسالان خود به بلوغ فکری ناشی از رنج می‌رسند و بدون سپری کردن دوره کودکی به دوران نوجوانی و جوانی پا می‌گذارند.و این امر می تواند در بالا بودن مولفه ی هوشیاری، جهت گیری درونی ،وجود و شخصیت،تمامیت و کلیت در دانش آموزان اباع افغانب تاثیرگذار باشد.
نتایج حاصل از مقایسه سخت رویی تحصیلی در دانش آموزان افغانی و ایرانی نشان داد در مولفه تعهد و چالش اتباع افغانی دارای میانگین بالاتری می باشند. با توجه به نظریه کوباسا فرضیه فوق قابل تبیین است. بر طبق این نظریه افراد برخوردار از سخت رویی بالا در برابر موقعیت های استرس زا از خود واکنش های سازگارانه تری نشان می دهند. بر این اساس، با تقویت مؤلفه های سخت رویی می توان به افراد کمک کرد تا بتوانند استرس های خود را مدیریت کنند. به طور کلی مادی (۲۰۰۶) معتقد است که ویژگی شخصیتی سخت رویی به عنوان آمیزه ای شناختی/ هیجانی عمل می کند که رشد و یادگیری هدفمند را برای سبک شخصیتی فراهم می سازد. با توجه به این دیدگاه دانش آموزان دارای ویژگی سخت رویی با مشکلات مربوط به دوره تحصیلی خود به خوبی مقابله نموده و در نتیجه یادگیری به فرایند مثبتی از رشد و موفقیت دسترسی یابند که باعث افزایش عملکرد تحصیلی و متغیرهایی مانند خلاقیت، خرد ورزی، اتمام موفقیت آمیز تحصیلات و بهزیستی روانی و جسمانی آنها خواهد شد. یافته های حاصل ازپژوهش کرولی، هایسلیپ وهابی[۱۵۹] (۲۰۰۳) نیزحاکی ازارتباط سخت رویی با راهبردهای سازگاری است.
ازپژوهش های هم سو میتوان به پژوهش حمید(۱۳۸۹)، شیرمحمدی(۱۳۸۹) وپژوهش اکبرزاده (۱۳۹۰) اشاره کرد.
۵-۳- بحث و نتیجه گیری
باتوجه به نتایج حاصل از مقایسه دو گروه نشان داده شد عوامل فرهنگی ، قومی و نژادی می تواند از جمله عوامل مهم و تاثیر گذار در ویژگی های نظیر سبک های اسنادی، هوش معنوی و سخت رویی باشد. تعامل های فرهنگی از عوامل موثر دیگر در نوع اسناد است. مثلاً اگر چه فرهنگ غربی به فردگرایی و واگرایی و فرهنگ شرقی به جمع گرایی و حس همبستگی توجه بیشتری نشان می دهد، اما مطالعات نشان داده است طی تعامل های فرهنگی و همزیستی بین این دو گروه، در نوع اسنادهای آنها نیز تغییراتی روی می دهد. چنان که ساکنان چینی هنگ کنک از چینی تبارهای امریکایی گرایش های بیرونی بیشتری نشان می دهند ویاامریکایی هایی که میراث چینی دارند از امریکایی های اروپایی تبار بیرونی گراترند(یوتا، ۱۹۹۴، به نقل از گراوس،۱۹۶۱). دلیل اینکه دانش آموزان افغانی در بسیاری از مولفه های این سه متغیر دارای میانگین بالاتری بوده است را می توان با توجه به ویژگی های شخصیتی آنها از جمله تابعیت آنها و اطاعت از قوانین و اصول کشور میزبان نسبت داد. همانطور که در بحث مبانی نظری پژوهش ذکر شده است مولفه های موردمطالعه تحت تاثیر بسیاری ازفاکتور هاوازجمله ویژگیهای شخصیتی افراد می باشد. برخی از صاحب نظران معتقدند که اسنادها در برخی موارد میتوانند واکنش های هیجانی انسان را تعدیل کنند. مثلاً به عقیده واینر و همکاران (۱۹۸۲) نسبت دادن موفقیت ها به عوامل درونی موجب افزایش عزت نفس میشودوبه هیجان غرورمی انجامد. امانسبت دادن آن به عوامل بیرونی، به احساس سپاسگزاری و قدردانی منتهی میگردد. از طرف دیگر، به اعتقاد واینر و همکاران (۱۹۸۲) چنانچه شکست ها، ناشی از قصور فرد و قابل پیشگیری ارزیابی شوند به احساس گناه منجر می گردند، اما احساس شرم وقتی حاصل میشود که شکست ها کنترل ناپذیر باشند. همین طور احساس خشم وقتی پدیدار می شود که شکست ها ناشی از شرایط خارجی و کنترل پذیر ارزیابی شده باشند، امّا احساس تأسف وقتی حادث می شود که شکست ها ناشی از دخالت شرایط خارجی و کنترل ناپذیر توجیه شوند. به اعتقاد سلیگمن و پترسون (۱۹۸۴) اسناد رویدادهای منفی به عوامل درونی موجب کاهش عزت نفس می شود اما با اسناد آن به عوامل بیرونی میتوان ازپیامدهای نامطلوب عزت نفس جلوگیری کرد. همینطورفورسایت(۱۳۷۵) می گوید وقتی شاگردان در دروس امتحانی نمرات پایین می گیرند با انکار مسئولیت خویش و انداختن تقصیر خود در اخذ نمرات پایین به گردن عوامل خارجی مانند معلم، شرایط زندگی، دشواری محتوای آموزشی عملکرد خودراتوجیه می کنند.
نتایج اجرای آزمون سبک های اسناد در طبقات اجتماعی پایین و اقلیت های اجتماعی نیز حاکی از منبع کنترل بیرونی است. در مطالعه روحانی (۱۹۹۱) نوجوانان دختر و پسر سیاه پوست بوتسوانا نسبت به نوجوانان سفیدپوست امریکایی اسناد بیرونی بیشتری داشتند، اما در هر دو کشور نوجوانان متعلق به طبقات اجتماعی بالاتر از اسناد درونی بیشتری برخوردار بودند. قبلا در مطالعه گراوس (۱۹۶۱)، به نقل از شولتز(۱۹۹۸) نیز نتیجه مشابهی به دست آمده بود، زیرا نوجوانان امریکای لاتین و سرخپوستان امریکایی به کنترل بیرونی گرایش بیشتری داشتند.
نوع اسناد با توجه به ویژگی های فردی نیز متفاوت است. بنا به گزارش ایزدی (۱۳۷۶) اگر چه به طور کلی منبع کنترل زنان بیرونی تر از مردان است، اما این تفاوت معنی دار نیست. همچنین زنانی که از نظر جسمانی مورد بهره کشی واقع شده اند بارون و بیرن، ( ۱۹۸۴ )و نیز زنان مطلقه دوهرتی،( ۱۹۸۳ )به منبع کنترل بیرونی بیشتری گرایش می یابند. نتایج اجرای آزمون سبک های اسناد در طبقات اجتماعی پایین و اقلیت های اجتماعی نیز حاکی از منبع کنترل بیرونی است. در مطالعه روحانی (۱۹۹۱) نوجوانان دختر و پسر سیاه پوست بوتسوانا نسبت به نوجوانان سفیدپوست امریکایی اسناد بیرونی بیشتری داشتند، اما در هر دو کشور نوجوانان متعلق به طبقات اجتماعی بالاتر از اسناد درونی بیشتری برخوردار بودند. قبلا در مطالعه گراوس( ۱۹۶۱ )به نقل از شولتز (۱۹۹۸ ) نیز نتیجه مشابهی به دست آمده بود، زیرا نوجوانان امریکای لاتین و سرخپوستان امریکایی به کنترل بیرونی گرایش بیشتری داشتند.
۵-۴- پیشنهادات پژوهشی
با توجه به پایین بودن میزان تعهد در دانش آموزان ایرانی پیشنهاد می شود معلمان تمهیداتی در راستای افزایش تعهد دانش آموزان انجام دهند.
پیشنهاد می شود در جلسات اولیا و مربیانی که برگزار می شود به والدین شیوه های تربیتی را گوشزد کنند که والدین بتوانند دانش آموزان را متعهد و مسئولیت پذیر تربیت نمایند.
باتوجه به نتایج پژوهش دانش آموزان ایرانی درمولفه خوبی وصداقت دارای میانگین بالاتری نسبت به دانش آموزان افغانی میباشند. در این خصوص پیشنهاد می شود مدارس کلاس های مربوط به اصول و فنون مربوط به فعالیت های اخلاقی ارائه نمایند و اصول اخلاقی را در دانش آموزان بالا ببرند.
پیشنهاد می شود مسئولین آموزش مدارس در فرایند آموزش دروس به عواملی که منجر به افزایش ویژگی های سخت رویی در دانش آموزان می شود مبایرت ورزند و در کنار تدریس سایر ویژگی هایی را که به افزایش یادگیری منجر می شود مورد توجه قرار دهند.
پیشنهاد می شود با توجه به فرهنگ ایرانی اسلامی و پذیرش موضوع های معنوی در ایران، موضوع تحقیق، به خصوص هوش معنوی در سطح گسترده تری اجرا گردد تا قابلیت تعمیم پذیری بیشتری داشته باشد.
پیشنهاد می شود از ابتدای کودکی تدابیر لازم برای شکل گیری سبک های اسناد مثبت فراهم شود. مثلا مربیان می توانند در شکل گیری مرکز کنترل درونی در کودکان مؤثر واقع شوند. بدیهی است که در صورت اتخاذ تدابیر لازم آیندگانی پیشرفت گرا خواهیم داشت و بهداشت روانی آنها نیز با هر ضربه ای آسیب نخواهد دید.
پیشنهاد می شود تمهیداتی فراهم شود تا دانش آموزان موفقیت و شکست خود را به تلاش خویش (نه توانایی) اسناد دهند تا از تضعیف فرآیندهای انگیزشی آنها جلوگیری شود.
به مربیان توصیه می کند تا نسبت به چگونگی تبیین شاگردان از عملکردهای خویش توجه ویژه نشان دهند. یعنی به آنها بیاموزند تا شکست های خود را به عدم تلاش و کوشش کافی خود (عامل ناپایدار) نسبت دهند نه به ضعف توانایی خویش (که عاملی پایدار است) تا ضمن تسهیل عملکردهای تحصیلی، سلامت روانی آنها نیز تقویت گردد.
چون سبک اسناد درپیشرفت تحصیلی دانش آموزان اثر گذار است پیشنهاد می شود از ابتدای کودکی تدابیر لازم برای شکل گیری سبک های اسناد مثبت فراهم شود.
با توجه به تأثیر سبک های اسناد در بروز هیجان های فردی، پیشنهاد می شود این مباحث در جلسات توجیهی آموزش خانواده مورد بررسی وآموزش قرار گیرد تا هیجان های فردی در جهت صحیح کنترل و هدایت شود.
بر اساس یافته های پژوهشی، راهکارهای عملی برای افزایش سطح هوش معنوی در مدارس پیش بینی و برنامه ریزی گردد تا بتوان بر اساس آن سطح یادگیری موثر و هدفمند افراد را هم از لحاظ کمّی و هم از لحاظ کیفی در مدارس وجامعه افزایش داد.
۵-۵- پیشنهاداتی برای پژوهشگران آینده
به دلیل در اقلیت قرار داشتن اتباع افغانی پیدا کردن آنها برای پژوهش سخت بود، بهتر است پژوهشگران باکمک گرفتن ازوزارت آموزش وپرورش به بررسی عمیقتری دراین زمینه بپردازند.
با توجه به اینکه در ایران اتباع افغانی در سراسر کشور پراکنده هستند بهتر است جهت انجام پژوهش های بعدی به جستجوی بیشتری پرداخته شود.
پیشنهاد می شود که پژوهشی نیز در زمینه مقایسه دختران و پسران نیز انجام شود.
پیشنهاد میگردد این پژوهش در سطوح بالاتر به خصوص در دانشگاه ها نیز مورد بررسی قرار گیرد.
۵-۶- محدودیت های پژوهش
باتوجه به کوچک بودن جامعه آماری تعمیم نتایج به سایرجوامع بایدبا احتیاط صورت گیرد.

این نوشته را هم بخوانید :   مقاله - رتبه بندی عوامل موثر آمیخته بازاریابی بر رفتار خرید مصرف کنندگان محصولات نانو- قسمت ۹

برای دانلود فایل متن کامل پایان نامه به سایت ۴۰y.ir مراجعه نمایید.