پایان نامه با واژگان کلیدی بهبود عملکرد

، لاکتوباسیل و باکتری های تولیدکننده بوتیرات می شود (30). مطابق شواهد موجود اکثر پری بیوتیک ها آثار مفید خود را از طریق تغذیه انتخابی باکتریها ی مفید اعمال می کنند. مانان الیگوساریدها با آنزیمهای داخلی حیوان هضم نمی شوند به همراه عوامل بیماریزای متصل به آنها از دستگاه گوارش دفع می شوند. به این ترتیب موجب پاک شدن محیط روده از عوامل بیماریزا می گردند. در کل آثار این ترکیبات بر سلامت میزبان و بهبود شرایط دستگاه گوارش نسبتاً مشابه پروبیوتیک ها می باشد (زو2003). گزارش شده است که جوجه های گوشتی تغذیه شده با 375/0 درصد مکمل الیگو فروکتوز تا سن 47 روزه گی باعث بهبود درصد لاشه، درصد سینه و افزایش درصد چربی می شود (4).
2-4-1 ویژگی های یک پری بیوتیک
هر ماده کاندید برای استفاده به عنوان پری بیوتیک باید دارای خصوصیات زیر باشد:
1. نباید در بخش بالای دستگاه گوارش هیدرولیز و یا جذب شود.
2. سوبسترای انتخابی برای یک یا تعداد محدودی از گونه های باکتری مشمول فلور طبیعی روده ی کور یا کولون باشد که تحریک آنها برای رشد و یا فعالیت متابولیکی خاصی مورد نظر است.
3. قادر به تغییر فلور میکروبی روده ی بزرگ، جهت تحقق ترکیب میکروبی سالم تر باشد.
4. قادر به ایجاد اثرات دارای روند مشخص و یا فرآیند پذیر و مفید برای سلامت میزبان باشد.
5. دارای ساختمان شناخته شده و قابل تحلیل و ارزیابی باشد.
6. بایستی به عنوان جزیی از جیره خوش خوراک باشد و روند تهیه و تولید آن در مقیاس وسیع به سهولت انجام گیرد.
2-4-2 مواد شناخته شده به عنوان پری بیوتیک
در بین اجزای خوراک، کربوهیدرات های غیر قابل هضم (اولیگو و پلی ساکاریدها)، برخی از پپتیدها، پروتئین ها و لیپیدهای خاص (از هر دو نوع استرها و اترها) به عنوان پری بیوتیک مورد نظر می باشند. دو نمونه از پری بیوتیک های الیگوساکاریدی معمول و شناخته شده فروکتو اولیگو ساکاریدها و مانانو اولیگو ساکاریدها هستند. این ترکیبات، به دلیل ماهیت شیمیایی خاص خود در بخش بالایی دستگاه گوارش جذب نمی شوند و هنگام ورود به روده بزرگ و یا روده کور به عنوان سوبسترا توسط باکتری های ساکن این بخش ها مورد استفاده قرار می گیرند و لذا به طور غیر مستقیم انرژی، مواد اولیه متابولیکی و ریز مغذی های ضروری را برای حیوان میزبان، فراهم می نمایند.
2-4-3 لاکتوز
لاکتوز، دی ساکاریدی مرکب از گلوکز و گالاکتوز است که در مرغ اثر پری بیوتیکی دارد. به دلیل فقدان آنزیم لاکتاز در روده ی مرغ، لاکتوز مصرف شده توسط این پرنده کاملاً دست نخورده از دستگاه گوارش عبور می کند و به بخش های پایین تر روده و همچنین سکوم وارد می شود. هر گونه هیدرولیز لاکتوز در کانال گوارش مرغ، مربوط به تأثیر آنزیم های میکروبی تجزیه کننده دی ساکاریدها است.
2-4-4 فروکتواولیگوساکاریدها
فروکتواولیگوساکاریدها (FOS)، پری بیوتیک هایی هستند که استفاده از آن برای بهبود راندمان تولید و سلامت روده ی دام های اهلی از جمله طیور مورد توجه بسیار زیادی قرار گرفته است. FOS به طور طبیعی در بعضی از دانه های غلات و پیازها یافت می شود. FOS متشکل از چندین واحد فروکتوز هستند که از طریق پروندهای (2-1) ? و یا (6-1) ? به هم پیوند شده و ممکن است به مولکول های گلوکز نیز متصل باشند. پیوند ازیدی (2-1) ? فروکتوراولیگوساکاریدها به میزان قابل توجهی توسط آنزیم های دستگاه گوارش پستانداران هیدرولیز نمی شود (روماسن و همکاران، 1990). اهمیت FOS در قابلیت شناخته شده آنها برای تحریک رشد بیفیدو باکتری ها و ممانعت از رشد و تکثیر باکتری های دارای ماهیت بیماری زا همچون، انتروباکتری ها، کلسترودیا و سالمونلا است. مشخص شده است که FOS در برابر آنزیم های روده ای تجزیه کننده کربوهیدرات ها مقاوم بوده و لذا بدون هیچ تغییری به روده ی بزرگ می رسد و در آنجا توسط فلور میکروبی موجود تخمیر می گردند. بر اثر این تخمیر، اسیدهای چرب زنجیر کوتاه تولید می شوند که به عنوان سوبسترا برای متابولیسم انرژی در لایه موکوسی روده به کار می روند و موجب تحریک رشد سلول های مخاطی در این بخش از روده می گردند.
2-4-5 مانانو اولیگوساکاریدها
مانانو اولیگو ساکاریدها (MOS)، از دیواره ی سلولی مخمرها به خصوص ساکارومایسر سرویسیا به دست می آیند. مانوز، به عنوان جزء اصلی MOS قندی استثنائی است چون بسیاری از باکتری های روده دارای گیرنده های خاصی برای اتصال به آن و حمل آن در روده می باشند. محصولات تجارتی متعددی از MOS برای طیور به بازار عرضه شده است که همه آنها حاوی بخش هایی از دیواره سلولی مخمرها می باشند و اغلب از سانتریفوژ نمونه های کشت سلول های نیمه هضم شده مخمر ساکارومایسز سرویسیا حاصل شده اند.
2-4-? دکستران اولیگوساکارید(DOS)
دکستران اولیگوساکاریدی است که پیوندهای بین مولکولهای گلوکز در آن به صورت (6،1) ?می باشد و تنها باکتریهایی که دارای آنزیم دکستراناز باشند توانایی هضم این مولکول را دارند. باکتریهای اسید لاکتیک از جله باکتریهایی هستند که توانایی تولید این آنزیم را دارند. باکتریهای بیماریزای سالمونلا و اشرشیاکلی فاقد این آنزیم هستند و توانایی تولید آن و استفاده از دکستران بعنوان منبع غذایی را ندارند. در نتیجه باکتریهای اسید لاکتیک تنها استفادهکنندگان این ماده در دستگاه گوارش خواهند بود.این باکتریها با استفاده از دکستران سبب افزایش تولید اسید لاکتیک، کاهش pH محیط روده شده و جلوگیری از تکثیر ورشد پاتوژنها می شوند. دکستران نسبت به فروکتان در
مقابل اسیدهای معده دوام و پایداری بیشتری داشته و بدون هضم به قسمتهای انتهایی دستگاه گوارش میرسد.
2-4-6 صمغ گوآر (پس از هیدرولیز ناقص)
یکی از رایج ترین پلی ساکاریدهای پری بیوتیک مورد استفاده برای مرغ صمغ ناکامل هیدرولیز شده گوآر است که از بذر لوبیای گوآر حاصل می شود. با شکستن انتخابی زنجیره مانان در ترکیب صمغ گوار با استفاده از آنزیم اندو بتا ـ د ـ ماناز مخلوطی از گالاکتومانان ها به دست می آید که صمغ گوار ناقص هیدرولیز شده (PHGG) نام دارد.
2-4-8 مکانیسم عمل پری بیوتیک
پری بیوتیک هم قادر است مستقیماً به پاتوژن ها بچسبد و هم توانایی افزایش فشار اسمزی حفره ی روده را دارد. با این وجود، در اغلب موارد اثرات آنها به طور غیر مستقیم توسط مواد واسطه (متابولیت هایی) اعمال می شود که توسط فلور روده تولید می شوند. این میکروب ها در ابتدا ترکیبات پری بیوتیک را برای متابولیسم خودشان مورد استفاده قرار می دهند. برخی از ساز و کارهای حاکم بر تأثیر گذاری پری بیوتیک ها بر سلامت و عملکرد پرندگان را می توان به شرح زیر بر شمرد:
الف) از طریق کاهش اسیدیته دستگاه گوارش به علت تولید اسیدلاکتیک
اولیگو ساکاریدهای موجود در جیره ممکن است به طور مستقیم رشد برخی از پاتوژن های روده ای را از طریق افزایش غلظت اسیدلاکتیک و در نهایت پایین آوردن اسیدیته در بخش پائینی کانال گوارش مهار کنند (74)، فروکتو اولیگوساکاریدها همچون کربوهیدرات های دیگر نظیر گلوکز، فروکتوز، ساکارز، نشاسته و پکتین طی فرآیندهای تخمیز بی هوازی موجب هاکش اسیدیته محیط کشت می شوند (56).
ب) از طریق ممانعت یا جلوگیری از غالب شدن جمعیت پاتوژن ها
میکروب ها از طریق شناسایی جایگاه های الیگوساکاریدی موجود در موکوس مخاطی روده قادرند که خودشان را به موکوس بچسبانند (52). تیپ 1 فیمبریا (F1) موجود در بسیاری از پاتوژن های انتروژنیک (12) از جمله سالمونلا دارای گیرنده هایی در روده کوچک مرغ می باشد. مانانو الیگوساکاریدها به عنوان جایگاه پیوند رقابتی عمل می کنند؛ با کتری به جای اتصال به روده به این ترکیبات متصل شده و از کانال گوارش به بیرون رانده می شوند. به عبارت دیگر در صورت وجود این مواد در محیط روده، تعداد بسیار بیشتری از جایگاه های اتصال برای باکتری ها فراهم می شود. این فرصت از رقابت باکتری ها برای اتصال به جایگاه های اتصال موجود در سطح مخاط روده کاسته و به تبع آن مزاحمت های آنها را برای عملکرد طبیعی لایه موکوسی و سلول های مخاط روده تعدیل می دهد.
پ) تغییر فعالیت متابولیکی فلور طبیعی روده
قندهای غیر قابل هضم توسط میزبان به وسیله فلور میکروبی روده تخمیر می شود و حاصل آن تولید اسیدهای چرب فرار (استات، پروپیونات و بوتیرات) لاکتات و چند نوع گاز از جمله دی اکسید کربن، متان و هیدروژن است (کامینگس، 1981). بیفیدو باکتری ها، FOS را تخمیر می کنند و بخشی از انرژی آزاد شده از طریق متابولیسم آن را برای رشد و به کارگیری اتم های کربن حاصل از کربوهیدرات های تخمیر شده در ساخت مولکول های ساختمانی و عملکردی مورد نیاز خود مورد استفاده قرار می دهند. اسیدهای چرب زنجیر کوتاه آزاد شده از تخمیر توسط بافت مخاطی روده برای اهداف متابولیکی مصرف می شوند. این اسیدها همچنین نقش مهمی در تسریع و روانه سازی متابولیسم درونی پرنده ایفا می نمایند (19).
د) تحریک سیستم ایمنی
اولیگو ساکاریدها پس از عبور از لایه ی موکوسی روده ممکن است سیستم ایمنی خونی را تحریک کنند. برخی از باکتری های بیماری زا فقط بعد از عبور از دیواره ی روده قادر به ایجاد بیماری هستند. وقوع این حالت اغلب در حیوانات تغذیه شده با جیره های عاری از مواد فیبری است. این امکان وجود دارد که اولیگو ساکاریدها همچون فیبر محلول عمل کرده و با کاهش جابجایی و عبور میکروب ها از دیواره روده به حفظ ایمنی عمومی بدن پرنده کمک کنند.
2-4-9 کاربرد عملی پری بیوتیک ها
الف- رشد و بهره گیری از مواد مغذی
در مورد اثر پری بیوتیک ها بر هضم مواد مغذی و بهره گیری از آنها در طیور اطلاعات کمی موجود است و مطالعات طرح شده نیز در مراحل اولیه اجرا می باشند. با این وجود، نتایج امید بخش حاصل از همین تعداد اندک کارهای تحقیقاتی انجام شده در مورد طیور، عرصه گسترده ای را برای ادامه ی بررسی های بیشتر فراهم نموده است. اثر FOS را بر عملکرد رشد جوجه های گوشتی مطالعه کردند. در مشاهدات آنها، جیره های حاوی 4/0 درصد FOS نسبت به جیره ی شاهد، افزایش وزن روزانه و راندمان مصرف خوراک را به طور معنی داری بهبود بخشید. افزودن MOS حاصله از هسته ی خرما، به میزان 3/0 درصد به جیره باعث افزایش وزن عضلات مرغ شد (65). گزارش نمود که، افزودن مکمل MOS به جیره باعث بهبود قابل توجهی در عملکرد و کاهش تلفات جوجه های پرورش یافته در سالنی شد که گله های قبلی رشد یافته در آن سالن، با مشکلات کاهش عملکرد و افزایش تلفات مواجه بودند.
این امکان وجود دارد که افزایش میزان اقدامات بهداشتی و کاهش تعداد میکرو ارگانیسم های موجود در محیط، فعالیت تحریک کنندگی MOS بر سیستم ایمنی را کاهش دهد. افزودن مقادیر کمی از اولیگو ساکاریدها به جیره ممکن است که باکتری های روده را وادار به تولید آنزیم ها به ویژه آنزیم های تجزیه کننده مواد قندی نماید (مونسان و پائول، 1995). همچنین با تخمیر اولیگو ساکاریدها، اسیدهای چرب فراری تولید می شوند که با تحریک حرکات دودی زمان عبور مواد مغذی از دیواره روده را کاهش می دهند(33). در مطالعه ای با افزودن 01/0 درصد از ا
ولیگو ساکارید کیتوزان (COS) به جیره، بهبود قابل توجهی در افزایش وزن و راندمان مصرف خوراک جوجه های گوشتی تجربه نمودند. علاوه بر این، قابلیت هضم ماده خشک، کلسیم، فسفر و پوتئین خام در ایلئوم به طور معنی داری افزایش یافت. محققین، چنین نتایج مثبتی را ناشی از اثر تحریک کنندگی COS، بر آنزیم های گوارشی معده، پانکراس و مخاط روده دانسته اند (31). افزودن مکمل COS به جیره از طریق افزایش هضم مواد مغذی، باعث کاهش دفع نیتروژن و فسفر و در نتیجه بحداقل رساندن منابع اصلی آلودگی محیط زیست می شود. گزارشات متعددی در رابطه با بهبود افزایش وزن در اثر افزودن پروبیوتیک و پری‌بیوتیک به جیره جوجه‌های گوشتی وجود دارد (39). استفاده از پروبیوتیک، پری بیوتیک و سن بیوتیک در جوجه های گوشتی در سن 6 هفتگی باعث بهبود ضریب تبدیل خوراک به ترتیب به میزان 19/3، 66/2 و 26/4 درصد شد(50). این نتایج با یافته های محققان دیگر در تطابق است که دلیل این بهبود ناشی از هضم بهتر مواد مغذی در اثر استفاده از سن بیوتیک در روده است. این مواد افزودنی از طریق تغییر میکروفلورای روده، افزایش رشد باکتری‌های مفید، تولید اسیدلاکتیک و هضم وجذب مواد مغذی باعث بهبود در ضریب تبدیل خوراکی می‌شوند (33).
بیشتر تفاوت در پاسخ به استفاده از پروبیوتیک و پری بیوتیک در جوجه های گوشتی به سن، نوع سویه، جنس، ترکیبات مواد مغذی جیره، جمعیت میکروب های دستگاه گوارش شرایط محیطی و غلظت مکمل ها بستگی دارد(50).
اثر آنتی بیوتیکها (فلاومایسین)، پروبیوتیکها (پری مالاک)، پری بیوتیکها (بیولکس- MB) و سن بیوتیکها بر روی عمکلرد جوجه های گوشتی بررسی شده است نتایج مشخص شده است که جوجه های تغذیه شده با فلاومایسین ، پری مالک، بیولکس- MB و سن بیوتیکها به ترتیب با افزایش اسیدورزی داشته اند. که جوجه های تغذیه شده با سین بیوتیک 4/7 درصد افزایش وزن بالاتری نسبت به گروه شاهد داشتند. استفاده از پروبیوتیک(Bio-plus 2B 05/0 درصد) و پری بیوتیک(بیومس 2/0 درصد) و مخلوط آنها در جیره جوجه های گوشتی هیچ اثر معنی داری بر افزایش وزن بدن جوجه ها نداشت (میلیدن 2008). این نتایج با تحقیقات دیگر درتطابق است که استفاده از پری بیوتیک و پروبیوتیک در تغذیه جوجه های گوشتی معنی داری بر افزایش وزن بدن مصرف خوراک نداشت (81). اما تحقیقات دیگر ثابت می کند که استفاده از مکمل پروبیوتیک و پری بیوتیک در جیره جوجه های گوشتی باعث افزایش معنی داری افزایش وزن بدن آنها شد(64). استفاده از مکمل پروبیوتیک و پری بیوتیک در جیره جوجه های گوشتی در اغلب آزمایشات باعث بهبود مصرف خوراک و به دنبال آن بهبود عملکرد رشد می شود (71). این اثرات به دلیل فعال کردن متابولیسم تعداد محدودی از باکتریها یا بطور انتخابی باعث تحریک رشد آنها می شود و از این طریق باعث بهبود سلامتی حیوان می شوند (9).
اما در برخی آزمایشات استفاده از پرو بیوتیک و پری بیوتیک بطور جداگانه اثر معنی داری بر مصرف خوراک نداشت (50). بعلاوه اثر معنی داری بر درصد لاشه و تولید لاشه نداشته است (58). پروبیوتیک و پری‌بیوتیک از طریق بهبود تعادل میکربی روده پرنده و افزایش فعالیت آنزیم های گوارشی و فعال کردن آنزیم های هضم کننده باعث افزایش قابلیت دسترسی مواد مغذی غیر قابل هضم و تغییرات مفید در متابولیسم مواد خوراکی و در نتیجه بهبود راندمان خوراک مصرفی می شوند. لذا پرنده از مواد

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *