منابع و ماخذ مقاله زبان فرانسه، جهان اسلام

آغاز شد وبا پیروزی انقلاب اسلامی ایران ابعاد گسترده‌تری یافت.
در سال 1975 تعداد زیادی از رهبران جنبش‌های اسلامی عراق به تدبیر امام موسی صدر تحت نظر جنبش “الفتح” آموزش نظامی را آغاز کردند. تنها حادثه‌ای که می‌توان در این سالها به آن اشاره کرد قیام ماه صفر 1397 هجری قمری (1977 میلادی یعنی یک سال قبل از پیروزی انقلاب اسلامی ایران)‌است. که به عنوان یک قیام مردمی پا گرفت و مردم به نفع هیچ یک از احزاب اسلامی شعار ندادند بلکه در شعارهایشان فقط صدام را محکوم کردند. (ناظمیان 67: 1381)
به گفته برخی منابع آگاه ،این قیام روز اربعین حسینی صورت گرفت و در آن، حدود نیم میلیون عراقی شرکت داشتند. جمعیت به صورت پیاده از نجف به طرف کربلا به راه افتاده بودند. در میانه راه و در منطقه “خان النص” هلیکوپترها و تانک‌های عراقی برای ایجاد رعب و وحشت به این منطقه آمدند. این قیام توسط مزدوران رژیم سرکوب شد و در جریان آن بسیاری به شهادت رسیدند و صدها تن بازداشت شدند. پس از این قیام جنبش اسلامی عراق در رکود و خمودی فرو رفت تا آنکه انقلاب اسلامی ایران به پیروزی رسید.

عملیات نظامی سازمان عمل اسلامی
سازمان عمل اسلامی اولین عملیات خود را در سال 1979 انجام داد و نام آن را عملیات “عاشورا” نهاد. در این عملیات چند تن از وابستگان عالی رتبه رژیم عراق به هلاکت رسیدند. در جریان این عملیات “طالب العلیلی” و چند تن دیگر به شهادت رسیدند.
در همان سال سازمان نقشه ترور طارق عزیز و برخی دیگر از سران حزب بعث را طرح کرد.
عامل اجرای این نقشه “سمیر نورعلی” و محل اجرای آن دانشگاه “المستنصریه” بغداد بود. طارق عزیز از این ترور جان سالم به در برد و عده‌ای از مزدوران بعثی در این عملیات به هلاکت رسیدند. رژیم بعثی عراق برای کشته شدگان این عملیات مراسم تشییع ترتیب داد. “ابوخالد” یکی از اعضای سازمان موظف شد که مراسم تشییع را بر هم زده و برخی از بعثی‌ها را به هلاکت برساند. او موفق شد تعدادی از اعضای اصلی حزب بعث را که پیشاپیش تشیع کنندگان در حرکت بودند به قتل برساند.
با انجام این دو عملیات متوالی، رژیم بعث به خشم آمده و دست به دستگیری و اعدام اعضا و هوداران نهضت اسلامی عراق زد و آیت الله محمد باقر صدر نیز در همین زمان دستگیر شد.
پس از پیروزی انقلاب اسلامی ایران نیز سازمان عمل اسلامی عملیات نظامی متعددی را در داخل عراق انجام داده است که به عنوان مهمترین آن‌ها می‌توان از عملیات شهادت طلبانه شهید “ابراهیم سلمان” در انفجار سازمان امنیت عراق نام برد. در این عملیات که روز بیست و یکم ماه صفر سال 1404 هـ . ق (بیست و هفتم نوامبر 1983) انجام شد، ابراهیم سلمان با ماشینی حامل 230 کیلوگرم مواد منفجره، ساختمان سازمان امنیت عراق را در هم کوبید و همزمان مرکز نظامی “العینه” نیز منفجر گردید؛ که در این انفجار، ده‌ها تن از مأموران بعثی کشته شدند.

رابطه سازمان با حزب الدعوه
تا پیش از شعله‌ور شدن قیام مردمی عراق در جریان جنگ عراق و آمریکا، سازمان عمل اسلامی در جزوه‌ها و نشریه‌های خود به حزب الدعوه می‌تاخت و روش این حزب را محکوم می‌کرد. اما با شکل‌گیری انتفاضه مردم عراق و تشکیل کمیته کار مشترک بین احزاب و گروه‌های اسلامی عراق، موج این اختلاف‌ها فروکش کرد و این دو گروه کارساز صحنه سیاسی عراق، با خوش‌بینی بیشتری نسبت به یکدیگر کار مبارزه را ادامه دادند.

اختلاف بین سازمان عمل با حزب الدعوه
محور اصلی اختلاف میان سازمان‌ عمل با حزب الدعوه را شیوه‌های مبارزه تشکیل می‌دهد:

1- تحزب یا حزب‌گرایی
سازمان عمل در این زمینه در نوزدهمین نشریه خود به نام عراق در میان سازمان‌ها و زمینه‌های موجود (ص 44) می‌گوید:
“امروزه با در نظر گرفتن مرحله کنونی که پیکار اسلامی عراق با آن رو به روست نمی‌توان بدون سازمان‌های مختلف محلی عمل کرد و اندیشه تشکیل یک سازمان واحد و بزرگ ،ما را به هدف نخواهد رساند. چرا که با تشکیل سازمان‌های کوچک خطر نفوذ مأموران امنیت عراق کمتر خواهد بود.
مسلماً تشکیل سازمانهای کوچک بدان معنا نیست که می‌بایست این سازمان‌ها با همدیگر مبارزه کنند بلکه با اتحاد و تشکل به دنبال هدف واحدی باید رفت.
سازمان عمل اسلامی با تشکیلات و سازماندهی مخالف نیست بلکه با یک سازمان بزرگ واحد که در سطح عراق فعالیت داشته باشد مخالف است و دلیل آن را ضربه‌پذیری چنین سازمانی ذکر می‌کند.
پاسخ حزب الدعوه به چنین استدلالی این است که برای حفظ حزب از ضربه‌پذیری بایستی پنهان‌کاری را در دستور کار قرار داد به طوریکه هیچ یک از افراد حزب جز رابط خود، کس دیگری را نشناسد. وانگهی تشکیل سازمان‌های کوچک و غیر متمرکز ناگزیر باعث بروز اختلاف و دشمنی بین سازمان‌ها خواهد شد.

2- مرحله‌بندی مبارزه
الدعوه مرحله‌بندی مبارزاتی را (آنچنان که در فصل بعد خواهد آمد) بنیان کار خود قرار داده و دست زدن به عملیات نظامی را در مراحل آخر کار خود می‌گنجاند، اما سازمان عمل که این مراحل را مراحل بسته می‌نامد، بر این اعتقاد است که این گونه مرحله‌بندی، شکل‌گیری انقلاب اسلامی را به تعویق می‌اندازد و فرصت‌ها را از بین می‌برد، پس بایستی ابتدا دست به عملیات نظامی زد و مستقیماً رژیم را مورد حمله قرار داد.
حزب الدعوه، آگاهی دادن به مردم و ایجاد خیزش عمومی از طریق کار فرهنگی و تبلیغی را بر کار نظامی مقدم می‌دارد و معتقد است که ی
ک حزب و سازمان برای رویارویی نظامی باید از حمایت مردم برخوردار باشد.

سازمان و مجلس اعلا
برخی از اعضای کادر رهبری سازمان عمل اسلامی از جمله سیدهادی مدرسی با شرکت سازمان درمجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق موافق نبودند. استدلال آنان این بود که این مجلس نمی‌تواند ساختاری مطلوب برای شکل‌دهی به حکومت آینده عراق باشد وانگهی این مجلس نماینده همه سازمانها و احزاب اسلامی نیست.
گفتنی است که در شورای رهبری مجلس اعلا، به سازمان عمل اسلامی نفوذ کمتری داده شد و این بخاطر نفود بیشتر حزب الدعوه و جنبش مجاهدین عراقی در شورای رهبری این مجلس نمایندگان بود و تا اواخر نیز سازمان هیچ نماینده‌ای در مجلس اعلا نداشت.

خط فکری سازمان
رهبران سازمان عمل اسلامی عراق، سید محمد شیرازی را به عنوان مرجع تقلید، تبلیغ و معرفی نموده و به طور صریح اظهار می‌کردند که “ما در احکام و امور شرعی به وی مراجعه می‌کنیم”.
اما اگر بخواهیم خط فکری سازمان را دقیق‌تر مورد بررسی قرار دهیم به دو محور می‌توان اشاره نمود:

1- محور دینی
در زمینه مسائل شرعی و دینی از کتب و سخنرانی‌ها و رساله سید محمد شیرازی به عنوان منابع تفکر اسلامی استفاده می شد.
2- محور تشکیلاتی
سازمان عمل اسلامی تشکیلاتی بسته و بسیار پیچیده داشت و در زمینه تغذیه فکری و روحی افراد تحت پوشش، از افکار انقلابی رایج در صحنه مبارزات انقلاب اسلامی ایران همچون اندیشه‌های دکتر علی شریعتی‌ بهره می‌گرفت. آقای مدرسی در برخوردهای حضوری، بر استفاده از کتب و نوارهای دکتر شریعتی صریحاً تأکید می‌کردو معتقد بود در صحنه عراق باید از افکار هجومی شخصیت‌هایی چون دکتر شریعتی و “عبدالعزیز بدری” استفاده کرد. اما در زمینه برنامه‌های سازمانی و تشکیلاتی از “ساف” الگو می‌گرفت. (ناظمیان 73: 1381)
این دو محور فکری، به موازات هم ترویج و تبلیغ می‌شد و بسته به منافع سازمان، ممکن بود یکی از آنها تحت الشعاع دیگری قرار گیرد. ولی به هر حال نتیجه واحدی از این دو تفکر گرفته می‌شد و آن محوریت سازمان بود. البته اخیراً چنین به نظر می‌رسید که در ورای دو جریان فوق، جریان فکری سومی نیز در حال رشد و تکوین باشد و آن اندیشه‌های سید محمدتقی مدرسی بود. سازمان با تکثیر نوارهای سخنرانی‌ ایشان به صورت نوار و ویدئو و ارسال آن به مناطق مختلف، تلاش می‌کردند تا مدرسی را با القابی نظیر “علامه” و “رهبر جهان اسلام” مطرح سازد. ایشان در سالهای اخیر اقدام به تدریس درس خارج برای هواداران در دفترش می‌نمود.
این سازمان و رهبران آن، به آموزش کادر روحانی و تربیت نیروهای حوزوی علاقه فراوانی نشان می‌دهد و هم اکنون از طریق مراکزی که تأسیس نموده و در اختیار دارد، این مهم را انجام می‌دهد و برجسته‌ترین مرکز آنها حوزه علمیه حضرت قائم می‌باشد که سیدمحمد تقی و سید هادی مدرسی در تعیین کادر آموزشی و برنامه‌های تحصیلی این حوزه دخیل می‌باشند و طلاب این حوزه نیز عموماً از کشورهای عراق و حوزه خلیج فارس هستند.

دفاتر سازمان عمل اسلامی در سراسر دنیا
دفاتر مختلف سازمان در داخل و خارج ایران از این قرارند:
1- مرکز “الشباب المسلم” در آمریکا
این مرکز در شهر “دالاس” آمریکا قرار دارد و نیروهای فعال آن بیشتر از کشورهای حاشیه خلیج فارس می‌باشند و از نظر تشکیلاتی تحت نظارت آقایان سید محمدتقی مدرسی و “شیخ حسن صفار” اداره می‌شود. مسئولیت این مرکز را شخصی به نام “ابوصادق” بر عهده دارد و سالانه کنفرانس‌هایی تشکیل می‌دهد. از دیگر فعالیت‌های این مرکز انتشار نشریه “الشباب المسلم” و پخش نوارهای ویدئو و کاست سخنرانی شخصیت‌های مذهبی و سیاسی سازمان همچون سید محمد شیرازی، سید محمدتقی مدرسی، سید هادی مدرسی، شیخ حمید مهاجر، شیخ حسن صفار، شیخ محمد فوزی و دیگران است. گفتنی است که هیچگونه سخنرانی از دیگر شخصیت‌های اسلامی غیر حزبی در مجموعه فعالیت‌های این مرکز وجود ندارد.

2- دفتر سازمان عمل اسلامی در سوریه
این دفتر در “زینبیه” دمشق قرار دارد و تحت سرپرستی “شیخ مفتح” و معاونت “شیخ فوزی” اداره می‌شود. فعالیت‌های این دفتر نیز در تشکیل کلاس‌های تفسیر قرآن و اصول و عقاید و ایراد سخنرانی‌های مختلف خلاصه می‌شود.

3- دفتر سازمان عمل اسلامی در لندن
با توجه به حضور گسترده اتباع عراقی در انگلستان، این سازمان با همکاری اتباع سعودی و بحرینی اقدام به تأسیس دفتری در لندن نمود که نشریه‌ای به نام “الحوار الاسلامی” را منتشر می‌کند.

4- دفتر سازمان عمل اسلامی در پاریس
فعالیت این دفتر قبل از بمب‌گذاری در مقابل سفارت عراق در پاریس در سال 1360 هجری شمسی توسط سازمان، علنی بود که از آن پس حالت مخفیانه به خود گرفت. این دفتر با همکاری هواداران تونسی و مراکشی اقدام به ترجمه مجله الشهید به زبان فرانسه نمود که تنها هفت شماره از آن منتشر شد. این دفتر، جوانان مذهبی کشورهای مختلف آفریقایی را جذب و برای تحصیل به مدرسه علمیه قائم (وابسته به سازمان) در ایران می‌فرستد.
5- دفتر تجمع نیروهای حوزه قائم در تهران

تشکیلات وابسته به سید محمدشیرازی
سیدمحمد شیرازی دارای تشکیلات مختلفی در خارج از عراق است که هر چند دارای نام‌ها و رهبران مختلفی است اما از یک جا سرچشمه می‌گیرد و تغذیه می‌شود. برخی از این تشکیلات عبارتند از:
1- جنبش رانده شدگان عراقی (حرکه المهاجرین العراقیین)
اندکی پیش از آغاز جنگ تحمیلی عراق علیه ایران و در پی اخراج نخستین گروه‌های رانده شده ایرانی و عراقی توسط رژیم بعث و اسکان آن‌ها در شهرستان‌های مختلف، سید محمد شیرازی تعدادی از نیروهای خود را برای ارائه خدمات عمومی و فعالیت‌های فرهنگی وارد اردوگاه‌های رانده‌شدگان کرد. هدف اصلی او، تبلیغ نظرات و آرای خود و ایجاد پایگاه در بین آنان بود. در میان افراد اعزامی به اردوگاه رانده شدگان، شخصی به نام “جمال وکیلی” بود که به اردوگاه راه یافت.
“جمال الوکیلی” که بعدها لباس روحانیت را پوشید با محمد تقی مدرسی اختلاف پیدا کرد. از این روی این جنبش منحل شد. ولی بعدها بار دیگر “جمال وکیلی” که از هوداران سید محمد شیرازی است، فعال شده و تحت عنوان جنبش رانده‌شدگان عراقی دست به فعالیت فرهنگی‌ و تبلیغی زد.

2- جنبش توده‌های مسلمان (حرکه الجماهیر المسلمه)
این جنبش که از سید محمد شیرازی خط می‌گرفت، در حسینیه‌ها و مساجد و دیگر مراکز دینی و فرهنگی به شکلی محدود فعالیت داشت.

3- روحانیت مجاهد عراق (علماء الدین المجاهدین)
این گروه

دیدگاهتان را بنویسید