منابع و ماخذ پایان نامه معنی داری، منابع طبیعی، فیزیولوژی، عدم تعادل

سایر تنش‌های محیطی نیز مشاهده می‌گردد. رامنجالو و سادهاکار۱۳۸ (۱۹۹۷) گزارش دادند تنش خشکی )کم آبی) بر میزان تجمع اسیدهای‌آمینه در دو رقم مختلف توت اثر معنی‌داری داشت و رقم توت S13 به دلیل تجمع اسیدهای ‌آمینه آزاد نسبت به خشکی مقاوم‌تر است. هم چنین در دو پایه بادام تلخ محتوای پرولین (بر حسب میلی گرم بر گرم وزن خشک) پایه دانهال در نتیجه افزایش سطح شوری در مقایسه با شاهد افزایش یافته بود اما این افزایش معنی دار نبود (نجفیان وهمکاران، ۲۰۰۸). ناصری (۱۳۹۲) گزارش داد داد اثر کلرید سدیم در پسته بادامی زرند بر میزان اسیدآمینه کل برگ و نسبت اسیدآمینه ریشه به برگ در سطح احتمال یک درصد معنی‌دار بود ولی اثر کلرید سدیم بر میزان اسیدآمینه کل در ریشه تفاوت معنی‌‌دار نبود.
۲۷-۲ اثر شوری بر یون ها
شوری در اکثر زمینهای کشاورزی ناشی از وجود کلرید سدیم است اما سایر یونها مانند کلسیم، منیزیم و سولفات نیز در ایجاد این پدیده نقش دارند (گراتان و گریو۱۳۹، ۱۹۹۹). علائم اولیه مسمومیت یونی، ناشی از افزایش غلظت کلر در برگ ها است در حالی که یون سدیم به ریشه، تنه و شاخه انتقال یافته و در غلظت نسبتا پایین برای چند سال در برگ ها باقی می ماند (بولاند و همکاران۱۴۰، ۱۹۹۷).
مکانیسم اثر سمیت یونی نیز مربوط به جذب یون و تغییر فرآیندهای فیزیولوژیک ناشی از سمیت کمبود یا تغییر در تعادل عناصر معدنی می باشد (بولات و همکاران۱۴۱، ۲۰۰۶). کمبود آب و سمیت یونی ناشی از سدیم و کلر بیش از اندازه رشد و نمو گیاه را محدود می کند و منجر به کمبود یونهای کلسیم و پتاسیم و عدم تعادل دیگر عناصر غذایی در گیاه می شود (مارسشنر۱۴۲، ۱۹۹۵).
در آزمایشی که به منظور بررسی تنش شوری در گیاه بادام کوهی (Prunus scoparia) انجام شد نتایج نشان داد بیشترین پتاسیم و سدیم اندازهگیری شده در رقم نون پاریل حاصل شد. با افزایش سطح شوری، از میزان پتاسیم برگ به طور معنی داری کاسته شد. هم چنین با افزایش سطح شوری میزان سدیم برگ به طور معنی داری افزایش نشان داد. بیشترین میزان کلر اندازه گیری شده در برگ در رقم منقا به دست آمد. هم چنین با افزایش سطح شوری، غلظت کلر به طور معنی داری در برگ افزایش نشان داد. با افزایش سطح شوری، غلظت کلسیم در برگ افزایش نشان می دهد. ولی این افزایش در سطوح مختلف شوری در یک کلاس آماری قرار داشتند (بای بوردی، ۱۳۹۰). نویتساکیس و همکاران۱۴۳ (۱۹۹۷) گزارش دادند شوری باعث افزایش مقادیر سدیم و کلر در برگ می شود. مارسشنر (۱۹۹۶) گزارش داد تحت تنش شوری تجمع یون‌های مضر سدیم و کلر هستند که باعث تنش اسمزی و اختلالات تغذیه‌ای می‌گردد. گزارش گردیده است در بادام تلخ افزودن شوری در آب آبیاری باعث افزایش تجمع سدیم و کلر در شاخساره و ریشه شد (نجفیان و همکاران، ۲۰۰۸). در هیبرید GF677 نیز شوری منجر به تجمع سدیم و کلر در شاخساره شد، نسبت پتاسیم به سدیم کل گیاه تنها در ۷۵ میلی مولار بر لیتر (۰، ۱۵، ۳۰، ۴۵، ۶۰، ۷۵) سدیم کلرید کاهش معنی دار بود (نجفیان و همکاران، ۲۰۰۸).
۲۸-۲ برهمکنش شوری و میکوریزا بر رشد رویشی، ترکیبات شیمیایی و جذب یونها
قارچ میکوریزا آربسکولار به عنوان یک بهبود دهنده زنده مهم برای خاکهای شور می باشد (رابی و المدینی۱۴۴، ۲۰۰۵). توسعه قارچ میکوریزا آربسکولار از جوانه زنی اسپور تا وقتی که کلنیزاسیون ریشه انجام می شود، ادامه دارد که معمولا توسط افزایش غلظتهای نمک کاهش می یابد (جونیپر و ابوت۱۴۵، ۱۹۹۳). در میان روشهای بیولوژیکی برای افزایش رشد گیاه در شرایط تنش شوری، نقش میکوریزا آربسکولار مشخص می باشد. اغلب گیاهان بومی و محصولات مناطق خشک و نیمه خشک دارای همزیستی میکوریزایی هستند و پیشنهاد شده کلنیزاسیون قارچ میکوریزا آربسکولار ممکن است تحمل به شوری بعضی گیاهان را بالا ببرد (تاین و همکاران۱۴۶، ۲۰۰۴). گیاهانی که دارای همزیستی میکوریزایی می باشند، بدلیل اینکه عناصر غذایی و آب بیشتری از خاک جذب میکنند، رشد و عملکرد بیشتری داشتند و مقاومت بیشتری در برابر تنش های زنده و غیر زنده از خود نشان می دهند (سیلویا و ویلیامز۱۴۷، ۱۹۹۲).
نقشهای میکوریزا در کم کردن تنش شوری در گیاه میزبان می تواند شامل موارد زیر باشد (نیدرلند۱۴۸، ۲۰۰۰):
بالا بردن جذب عناصر غذایی معدنی برای جبران کمبود عناصر غذایی
جلوگیری از عدم تعادل عناصر غذایی
بهبود وضعیت آب گیاه
کاهش جذب یونهای نمک در گیاه میزبان
مکانیسمهای احتمالی مقاومت به شوری گیاهان دارای همزیستی میکوریزایی میتوانند شامل موارد زیر باشند:
بهبود جذب غذایی گیاه (به خصوصا فسفر) (الکراکی و همکاران۱۴۹، ۲۰۰۱)
انطعاف پذیری بهتر ریشه (اچوریا و همکاران۱۵۰، ۲۰۰۸)
امکان تجمع بیشتر قند های محلول در ریشه های دارای همزیستی میکوریزایی (فنگ و همکاران۱۵۱، ۲۰۰۲)
افزایش نسبت پتاسیم به سدیم (گری و همکاران۱۵۲، ۲۰۰۷؛ اصغری، ۲۰۰۸)
حفظ بیشتر فعالیتهای آنزیمیهای آنتی اکسیدانتی (هی و همکاران۱۵۳، ۲۰۰۷)
نتایج آزمایشی که در مورد برهمکنش شوری و میکوریزا در دانهالهای مرکبات انجام شده بود نشان داد تحت تنش شوری، غلظت سدیم افزایش یافت اما غلظت پتاسیم در دانهالهای دارای همزیستی میکوریزای کاهش یافت. در دانهال های مرکبات تلقیح شده با گونه میکوریزایی Paraglomus occultum یا بدون قارچ تحت تنش شوری غلظت کلسیم افزایش یافته بود، اما وقتی که با گونه قارچ Glomus mosseae تلقیح شدند غلظت کلسیم کاهش یافت. نتایج نشان داد که تحمل شوری دانهال های مرکبات می تواند با آغشته شدن با قارچ میکوریزا آربسکولار از طریق بهبود رشد گیاه، مورفولوژی ریشه، فتوسنتز و تعادل یونی بهتر افزایش یابد (ویو و زئو۱۵۴، ۲۰۰۹). تلقیح دانهال های مرکبات نشان داد که این دانهال ها دارای وزن خشک بالاتر و محتوای پرولین پایین تر نسبت به شاهد بدون تلقیح تحت هر کدام از تیمار های شوری (۲۵، ۵۰، ۱۰۰ میلی مولار) داشتند (دوک و همکاران۱۵۵، ۱۹۸۶). در گیاهان فلفل (Capsicum annuum) در طول کاربرد تنش شوری تلقیح گیاهان با میکوریزا سبب افزایش نسبت محتوای آب، فسفر، کلروفیل کل و محتوی کارتنوئید گردید (فضیلت و همکاران۱۵۶، ۲۰۱۰). شوری در گیاه توت فرنگی سبب کاهش معنی دار وزن خشک گیاه شد، اما تیمار قارچ میکوریزا آربسکولار سبب افزایش معنی دار در مقایسه با شاهد شد (لی فان و همکاران۱۵۷، ۲۰۱۰). نتایج یک مطالعه در گیاهان بادام زمینی تحت تنش شوری، نشان داد تلقیح با قارچ میکوریزا رشد این گیاهان را از طریق بالا بردن جذب مواد غذایی و فتوسنتز بهبود داد. همچنین تحت تنش شوری با تلقیح میکوریزا مقدار کلروفیل و محتوای آب برگ به طور معنی داری افزایش یافت. تحمل گیاهان به شوری افزایش یافته و وابستگی میکوریزایی در افزایش رشد بادام زمینی و استقرار در خاک ها تحت تنش شوری و کمبود فسفر مؤثر بود (ال خلیل۱۵۸، ۲۰۱۰). مطالعات نشان داده که بعضی گیاهان از قبیل گوجه فرنگی (Lycopersicon esculentum Mill) (الکراکی، ۲۰۰۶) و لوبیا L.) (Phasolus vulgaris (شریفی و همکاران، ۲۰۰۷). در شرایط شوری وقتی که ریشه های آنها با قارچ میکوریزا آربسکولار تیمار شده بودند، افزایش رشد نشان دادند. قارچ میکوریزا آربسکولار سبب بهبود فرآیند های فیزیولوژیکی، مانند ظرفیت جذب آب گیاهان توسط افزایش قابلیت هدایت هیدرولیکی ریشه و تعدیل مطلوب تعادل اسمزی و ترکیبات کربوهیدرات ها می شود (روزن داهل و روزن داهل۱۵۹، ۱۹۹۱). بنابراین قارچ میکوریزا آربسکولار اثرات مضر تجمع شوری زیاد در ریشه را کاهش می دهند (دیکسون و همکاران۱۶۰، ۱۹۹۳). تلقیح میکوریزا در پایه های مختلف انگور تحت تنش شوری اثرات قوی روی رشد، کلنیزاسیون ریشه و محتوای کلروفیل برگ داشت. پارامترهای رشد از قبیل تعداد برگ های هر درخت انگور، سطح برگ، حجم ریشه، طول ریشه و وزن خشک کل و درصد کلنیزاسیون ریشه در همه پایه ها با افزایش شوری کاهش یافت. گیاهان تلقیح شده با میکوریزا به طور معنی داری درصد بالاتر کلنیزاسیون ریشه، حجم ریشه، طول ریشه، تعداد برگ های هر درخت انگور، سطح برگ و وزن خشک کل و محتوای کلروفیل در مقایسه با گیاهان بدون همزیستی میکوریزایی گزارش شد (دربیو و همکاران۱۶۱، ۲۰۰۷). روئیز لوزانو و همکاران۱۶۲ (۱۹۹۶) گزارش دادند که با پایان یافتن دوره تنشهای محیطی، مقدار پرولین در برگهای گیاهان آلوده به میکوریزا کمتر از مقدار آن در برگهای گیاهان غیرمیکوریزایی است. این امر نشان میدهد گیاهان دارای همزیستی میکوریزایی از شرایط تنش ایجاد شده آسیب کمتری می بینند. رابی و المدینی) ۲۰۰۵) در گیاه باقلا، پروسل۱۶۳ و روئیز لوزانو (۲۰۰۴) در گیاه سویا و فنگ و همکاران (۲۰۰۲) در گیاه ذرت تلقیح شده با قارچ های میکوریزی تحت تنش شوری گزارش کرده اند که غلظت پرولین به طور معنی داری کمتر از گیاهان تلقیح نشده می باشد و میزان تغییرات این ترکیب در ریشه این گیاهان کمتر بوده است.
مواد و روشها
۱-۳ زمان و محل انجام آزمایش
پژوهش حاضر به منظور بررسی برهمکنش اثر قارچ میکوریزا و تنش شوری ناشی از کلرید سدیم بر رشد رویشی، برخی شاخصهای بیوشیمیایی و تجمع یونها در پایههای بادام اهلی (Prunus dulcis) و زردآلو(Prunus armeniaca L.) در سال ۹۳-۱۳۹۲ در گلخانه گروه باغبانی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان واقع در ملاثانی ۳۶ کیلومتری شمال‌شرقی اهواز، با عرض جغرافیایی ۳۱ درجه و ۳۶ دقیقه، طول جغرافیایی ۴۸ درجه و ۵۳ دقیقه و ارتفاع ۲۲ متر از سطح دریا انجام شد.
۲-۳ تهیه بذر
بذرهای بادام اهلی (Prunus dulcis) در تابستان ۱۳۹۲ از یک تولید کننده تجاری در شهرستان نجف آباد (۲۰ کیلومتری غرب اصفهان)، بذر زردآلو (Prunus armeniaca L.)در تابستان ۱۳۹۲ از یک تولید کننده تجاری در شهر مریوان (استان کردستان) و بذر زردآلوی محلی خوزستان از یک باغ تجاری زردآلو در منطقه منصوریه در شهرستان بهبهان (استان خوزستان) جمع آوری شدند.
۳-۳ مشخصات بستر کشت مورد آزمایش
در این آزمایش گلدان‌های کیسه‌ پلاستیکی مشکی دارای ۱۹ سانتی متر ارتفاع، محیط دهانه گلدان ۱۶ سانتی‌متر و حجم گلدان ۱۵۵۱/۸ سانتی متر مکعب مورد استفاده قرار گرفت. بستر کشت شامل ۵۰ درصد خاک،۴۰ درصد ماسه، ۱۰ درصد خاک آلوده به قارچ میکوریزایی بود. به منظور زهکشی، در انتهای هر گلدان سه منفذ ایجاد شده و تا ارتفاع ۲ سانتی متری در ته گلدان شن به ابعاد تقریبی ۵ میلی متر ریخته شد.
۴-۳ تعیین نوع بافت خاک
پس از انجام آزمون خاک در آزمایشگاه گروه خاکشناسی دانشگاه کشاورزی و منابع طبیعی رامین خوزستان، نوع بافت خاک رسی تعیین گردید. حجم خاک مورد نیاز)

دیدگاهتان را بنویسید