منبع پایان نامه ارشد درباره اقشار کم درآمد، توسعه منطقه، حمل و نقل، توسعه خود

گردد، ارتباط نزدیک این مجموعه با سایر کاربری های شاخص و هویت بخش، مانند همچون دانشگاه شهید بهشتی، سالن اجلاس، نمایشگاه بین المللی، هتل آزادی و صدا و سیما باعث بوجود آمدن توان بالقوه ای برای تبدیل این فضا به بزرگترین و مهم ترین منطقه تفرجگاهی شهر تهران شده است ( مدیر روستا، 1390: 70).
ویژگی های اجتماعی: اهالی آن از کوهپایه های نور و کجور مازندران آمده و ساکن شده اند (ستوده، 1371: 407). حیات اجتماعی در درکه از قدمتی دیرینه برخوردار است و همواره در پیوند با زندگی اجتماعی در کوهپایه های شمالی و آبادی های دشت تهران بوده است. پیوند و انسجام اهالی درکه و اهالی اوین از قدیم از چنان استحکامی برخوردار بوده که همگان به رغم تفکیک محدوده از این دو محله هم جوار به نام اوین درکه یاد می کنند. علل این پیوستگی را باید در اشتراکاتی نظیر آب رودخانه، ازدواج های بین محله ای و برگزاری مراسم مذهبی مشترک در ماه های محرم و صفر جستجو کرد (یاقوت، 1389: 7). در بررسی عوامل اجتماعی و فرهنگی تاثیرگذار در شکل گیری بافت سکونتگاهی درکه دو عامل بیش از سایر عوامل تاثیر بیشتری داشته است:
نقش دین و مذهب: در درکه مدفن امام زاده ولی (ع) به عنوان محلی برای شکل گیری بافت سکونتگاهی حول محور مذهبی نقش موثری را ایفا کرده، به گونه ای که به جای آنکه بافت از کنار بستر رودخانه شکل گیرد و به توسعه خود ادامه دهد، از قسمت بستر غربی رودخانه و حول مدفن شریف این امام زاده شکل گرفته و توسعه یافته است. وجود دو مسجد هم جزء نقاط شاخص این منطقه به حساب می آید.
نقش مهاجرت و قرابتهای فامیلی و سببی پیوند دهنده: براساس تحقیقات صورت گرفته، درکه در سالیان گذشته ماوای مناسبی برای مهاجرین دائمی و فصلی بوده که در گذشته های دور از جور و بیداد به خاطر موقعیت مناسب به آن پناه آورده و در دوره های اخیر نیز به جهت اشتغال و یا گذران ییلاقی در آن سکنی گزیده اند. به همین دلیل ترکیب قومی ساکنان درکه، یکپارچه و منسجم نیست (مهندسین مشاور شاران، 1375).
ویژگی های جمعیتی97: بر طبق آخرین سرشماری در سال 1385 محله درکه 6355 نفر جمعیت داشته است، که از این تعداد 2948 نفر زن و 3407 نفر مرد بوده اند. تعداد خانوار 1943 خانوار و بعد خانوار نیز 3.2 بوده است که نسبت به بعد خانوار منطقه 3.3 می باشد، درجای متعادلی قرار دارد. 1.95 درصد افراد محله با سواد و 4.9 درصد بی سواد هستند.
ویژگی های اقتصادی: افرادی که در محله درکه زندگی می کنند به غیر از اهالی متولد محله ، مهاجرین گوناگونی هستند که در طول سالهای مختلف در محله ساکن شده اند و بر حسب تخصصی که داشته اند، فعالیت مورد نظر خود را انجام می دهند. در میان ساکنین محله، اهالی بومی بیشتر به باغداری می پردازند. تعدادی کارمند و گروهی نیز به دلیل موقعیت گردشگری محله به رستوران داری و فروشندگی مشغول هستند. در قسمت های پایین دست محله و نزدیک به محله اوین که ساخت و سازهای جدید و آپارتمان وجود دارد، بیشتر قشر مرفه و سرمایه دار تشکیل می دهد. گوشه شمال غربی محله نیز اقشار کم درآمد و عمدتا مهاجرین حاشیه نشین و غیر رسمی ساکن شده اند (مهندسین مشاور سراوند، طرح توسعه منطقه 2 شهرداری تهران، 1384).
پیشینه تغییرات محدوده و گسترش فیزیکی: به طور کلی چهار دوره در سیر تحول تاریخی محدوده شناسایی شده است که عبارتند از: دوره اول: شکل گیری هسته های اولیه سکونت در نواحی روستایی منطقه (1341_1332). دوره ی دوم: شروع توسعه بافت متراکم در قسمت های جنوبی مجاور محور آزادی (1357_1341). دوره سوم: تداوم توسعه متراکم دوره قبلی به سمت نواحی شمالی منطقه (1375_1357). دوره چهارم: توسعه در نواحی کوهپایه ای و کاهش سطح روستایی و تبدیل آنها به بافتهای روستا شهری فرسوده و مساله دار (تا سال 1381) ( مدیر روستا، 1390: 55).
ویژگیهای کالبدی: در شناخت الگوی کاربری ها، پراکنش و نحوه توزیع کاربری ها و عوامل موثر در نحوه استقرار آنها مورد نظر بود. به طور کلی پراکنش کاربری ها و یا الگوی آنها تاثیر مهمی در کارایی منطقه و تعیین نقش غالب منطقه دارد. کارایی شبکه حمل و نقل، میزان بازدهی انواع کاربری ها در مقیاس های گوناگون، امکان بهره گیری از تلفیق و یا تفکیک کاربری ها، بررسی آثار مثبت و منفی همجوار الگوی کار بری ها و غیره از جمله موارد اهمیت تحلیل الگوی کاربری ها می باشد. کاربری مسکونی با49.3 درصد بیشترین مساحت محله را به خود اختصاص داده بود و پس از آن کاربری باغ با 31.9 درصد و فضای سبز نیز با 7.59 درصد بیشترین مساحت محله را اشغال کرده است ( حق شناس، 1389: 120). کاربری های عمده درکه در بخش شمالی شامل اراضی کوهستانی با کاربری ورزشی و تفریحی، در بخش میانی شامل کاربری مسکونی با اختلاط کار بری های گردشگری و در بخش جنوبی شامل کاربری های مختلط مسکونی و باغداری می باشد (زند، 1382: 80).
تقسیمات کالبدی: در سال های اخیر محدوده قانونی منطقه یک پیوسته در حال تغییر بوده است و محدوده فرحزاد و درکه به منطقه 2 پیوست (مهندسین مشاور بافت شهر: 1386: 6).
از نظر تقسیمات سیاسی شهر تهران، این محله در دو منطقه واقع شده است که یکی از مشکلات عمده این محله محسوب می شود. یک سوم محله درکه در ناحیه دو منطقه یک و مابقی در ناحیه یک منطقه دو واقع شده است (حق شناس، 1389: 103). شهرک یا محله کوهسار محله ای مرفه نشین در منطقه دو، به همراه روستای درکه (خیابان میر اسماعیلی) از منطقه 1 جدا گشته اند و جزء منطقه 2 محسوب می شوند. خیابان درکه و موسوی مطلق با فاصله ی بسیار اندکی از آنها جزء منطقه 1 است
. به گفته ساکنان محله، این امر باعث شده است که هیچ کدام از این دو منطقه شهرداری آنچنان که باید به مسائل این محله رسیدگی نمی کنند و معمولاً مسئولیتها را به یکدیگر می سپارند. شاید قبل از هر چیز بهتر باشد که این مشکل حل شود و این محله زیر نظر یکی از این دو منطقه قرار گیرد (یاقوت، 1389: 4).
توسعه فیزیکی محله: محله درکه از روستاهای قدیمی حاشیه شهر بوده که در جریان توسعه تهران در میان بافت های شهری قرار گرفته است و کم کم موج شهر و ساخت و سازها به آنجا سرایت کرد. با این حال این محله هنوز هم هویت روستایی و بافت

مطالب مرتبط

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *